1949

godina
(Preusmjereno sa 1949.)

< | 19. vijek | 20. vijek | 21. vijek | >
< | 1910-e | 1920-e | 1930-e | 1940-e | 1950-e | 1960-e | 1970-e | >
<< | < | 1945. | 1946. | 1947. | 1948. | 1949. | 1950. | 1951. | 1952. | 1953. | > | >>

Godina 1949 (MCMXLIX) bila je redovna godina koja počinje u subotu.

1949. po kalendarima
Gregorijanski 1949. (MCMXLIX)
Ab urbe condita 2702.
Islamski 1368–1369.
Iranski 1327–1328.
Hebrejski 5709–5710.
Bizantski 7457–7458.
Koptski 1665–1666.
Hindu kalendari
Vikram Samvat 2004–2005.
Shaka Samvat 1871–1872.
Kali Yuga 5050–5051.
Kineski
Kontinualno 4585–4586.
60 godina Yin Zemlja Vo(l)
(od kineske Ng.)
Holocenski kalendar 11949.
p  r  u
Podrobnije: Kalendarska era

DogađajiUredi

Januar/SiječanjUredi

 
Evropa 1988 - crveno je SEV

Februar/VeljačaUredi

  • 1. 2. - Nakon vojne uprave, zapadni Jerusalim je uključen u izraelsku državu.
  • 3. 2. - FNRJ i Italija potpisale sporazum o otvaranju granica.
  • 4. 2. - Iranski šah Mohamed Reza Pahlavi je lakše povređen u atentatu, za koji je okrivljena i zabranjena komunistička partija Tudeh.
  • 8. 2. - Komunističke vlasti osudile mađarskog primasa Mindszentyja na doživotni zatvor (oslobođen u revoluciji 1956, u američkoj ambasadi do 1971, zatim u bečkom egzilu).
  • 10. 2. - Praizvedba Millerove drame "Smrt trgovačkog putnika" na Brodveju.
  • 12. 2. - U Kairu ubijen Hassan al-Banna, osnivač nedavno zabranjenog Muslimanskog bratstva.
  • 13. 2. - Osnovan Odbojkaški savez Jugoslavije.
  • februar - U Ljubljani održana prva izložba Saveza likovnih umetnika Jugoslavije, preneta u Zagreb (mart-april) i Beograd (april-maj).
  • februar? - Bugarska odbacila Bledske sporazume iz 1947 sa Jugoslavijom, ima pretenzije na Makedoniju[1].
  • 18. 2. - Odluka američkog predsednika Trumana o tajnoj politici održavanja Tita (keeping Tito affloat - titoizam kao "erozivna i dezintegraciona snaga... unutar sovjetske sfere").
  • 22 i 26. 2. - Lideri Francuske KP Maurice Thorez i KP Italije Palmiro Togliatti, izjavljuju da će pomagati sovjetsku vojsku ako bi ova stigla u njihove zemlje u "gonjenju agresora". Slične izjave daju i druge KP.
  • 24. 2. - Na Rodosu potpisano egipatsko-izraelsko primirje: Egipćani se mogu povući iz Faludžanskog džepa, zadržavaju ono što postaje Pojas Gaze (do 1967).
  • 24. 2. - FNRJ napustila zahtev za većim komadom austrijske teritorije i 150 miliona dolara, traži izmenu granice i slovenačku autonomiju. (NYT)
  • 27. 2. - Bivši tajlandski premijer Pridi Phanomyong se pokušao vratiti na vlast uz pomoć kopnene vojske ali pokušaj je sprečila mornarica.
  • 28. 2. - U Beogradu osnovan Vukov i Dositejev muzej.
  • 28. 2. - U Beogradu se održava Prva Savezna Konferencija seljaka-zadrugara.

Mart/OžujakUredi

 
Izraelska operacija Uvda
  • 5 - 10. 3. - Prvi arapsko-izraelski rat se okončava Operacijom Uvda ("Činjenica"): izraelske snage su zauzevši južni Negev, za koga su Jordanci tvrdili da ga drže, izbili na Crveno more na mestu kasnijeg Eilata.
  • 13. 3. - Južnokorejska vojska pokreće kampanju iskorenjivanja preostalih komunističkih pobunjenika na južnom ostrvu Ćeđu, što je učinjeno do maja. Tokom ove kampanje je ubijeno još oko 4.000 gerilaca i civila, ukupno u sukobu je bilo 15 - 30.000 žrtava.
  • 15. 3. - FNRJ I MPEA postigli sporazum o uvozu 25 američkih filmova sledeće godine. Olakšana potrošačka ograničenja: više odeće i obuće. (NYT)
  • 16. 3. - Argentina je dobila novi ustav, sa garancijom radničkih i socijalnih prava. Juan Perón ima mogućnost za još jedan šestogodišnji mandat od 1952. (zbačen je 1955).
  • 20. 3. - Beogradsko dramsko pozorište drži prvu predstavu: "Sumnjivo lice" Branislava Nušića.
  • 24. 3. - 21. dodjela Oscara: najbolji film je "Hamlet", prvi britanski s tom nagradom.
 
Kanada je kompletirana Newfoundlandom
  • 25 - 28. 3. - Operacija Priboj: preko 90.000 ljudi deportovano iz sovjetskih baltičkih republika, radi olakšavanja kolektivizacije.
  • 28. 3. - Engleski astronom Fred Hoyle u radio-programu skovao, za njega podsmešljivi, izraz Veliki prasak.
  • 30. 3. - Prvi sirijski predsednik Shukri al-Quwatli je zbačen vojnim udarom generala Husnija al-Za'ima, što je bio prvi posleratni vojni udar na Bliskom istoku i prvi od tri ove godine u Siriji.
  • 30. 3. - Osnovana indijska država Radžastan, pridružuju joj se kneževske države Jaipur, Bikaner, Jodhpur i Jaisalmer.
  • 31. 3. - RCA Victor je izdao "singlicu", ploču od 7 inča na 45 obrtaja - trebalo je da zameni stare ploče na 78 obrtaja ali konkurent je LP-jevima na 33⅓ koje je prošle godine izbacila Columbia Records.
  • 31. 3. - Dominion Newfoundland se priključio Kanadi kao 10. provincija.

April/TravanjUredi

 
Ekspanzija NATO - najtamnije plavo osnivačke zemlje
 
Otkrivanje spomenika Berlinskom vazdušnom mostu (1988)
  • 15 - 16. 4. - Berlinska blokada, Uskršnja parada: saveznici prevoze 12.941 tonu uglja u 1.383 leta tokom 24 sata. Sovjeti su izrazili spremnost da okončaju blokadu.
  • 18. 4. - Stupio na snagu Akt o Republici Irskoj, čime je ova zemlja raskinula veze sa britanskom krunom.
  • 20. 4. - Počinje komunistička ofanziva na Jangceu, pošto su nacionalisti odbili predaju. Incident na Jangceu: britanski brod HMS Amethyst se nasukao pod granatiranjem kineske komunističke armije (pobegli su im krajem jula).
  • 20 - 25. 4. - "Svetski kongres pristalica mira" se održava u Parizu, odn. Pragu za istočne delegate koji nisu dobili vizu za Francusku (→ Svetski savet mira).
 
Građanski rat u Kini
  • 23. 4. - Kineske komunističke snage zauzele Nanking, nacionalistička vlada se povlači u Kanton.
  • 23. 4. - Samo pet dana nakon početka, gradnja supernosača aviona USS United States je otkazana zbog rezanja budžeta. Dolazi do "pobune admirala" (mornarica će 1955. dobiti supernosač USS Forrestal).
  • 24. 4. - Osnovan Univerzitet u Skoplju.
  • 24. 4. - Završena Taiyuanska kampanja: kineski komunisti zauzeli glavni grad Shanxija, na severu uže Kine. Yan Xishan je gospodario ovom provincijom još od 1911, njegov rođak Liang Huazhi je zapalio zatvor pun komunista i izvršio samoubistvo, kao i stotine drugih zvaničnika.
  • 24. 4. - U SSSR počinje ometanje "Glasa Amerike".
  • 26. 4. - Transjordan skratio ime u Jordan (potvrđeno 3. 6.).
  • 27. 4. - Komunisti zauzeli Suzhou, na 100 km od Šangaja.
  • 28. 4. - Rurskim statutom je osnovana Međunarodna uprava u Ruru, za kontrolu proizvodnje uglja i čelika - Evropska zajednica za ugljen i čelik preuzima 1952.
  • 28. 4. - Bivša filipinska prva dama Aurora Quezon ubijena, zajedno sa kćerkom i još 10 ljudi, na putu da otvori bolnicu posvećenu njenom pokojnom mužu.
  • 28. 4. - Londonska deklaracija o ostanku Indije u Komonveltu nacija uprkos budućeg uvođenja republike.
  • april - 11.845 grčke dece u domovima u Jugoslaviji i još 3347 sa izbeglim grčkim porodicama; od istočnih zemalja, Jugoslavija jedina voljna da ispoštuje rezoluciju UN o njihovom povratku u Grčku[2].

Maj/SvibanjUredi

  • 1. 5. - Počeo s radom Radio Titograd.
  • 1. 5. - Kneževska država Baroda se priključila Indiji (danas deo Gudžarata).
 
Savjet Evrope, osnivačke zemlje
  • 5. 5. - Savjet Evrope osnovan potpisivanjem statuta u Londonu - 10 zemalja sa zapada i sjevera kontinenta.
  • 4. 5. - Katastrofa na Supergi: trofejni tim Torina je stradao kada je njihov avion udario u zid ispod bazilike na brdu blizu grada.
  • 9. 5. - Rainier III. od Monaka postaje knez te države, nakon smrti Luja II, dede po majci (do 2005).
  • 10. 5. - Zapadnonjemačko parlamentarno vijeće bira sa 33:29 Bonn za glavni grad umjesto Frankfurta (gdje je već započela gradnja parlamenta).
  • 11. 5. - Generalna skupština UN glasa za prijem Izraela 37:12.
  • 12. 5. - Sovjeti okončali Blokadu Berlina, vazdušni most se zvanično okončava 30. septembra.
  • 15. 5. - Na izborima u Mađarskoj vladina (komunistička) lista zvanično dobija 95,6 % glasova.
  • 16. 5. - Komunisti zauzeli Wuhan.
  • 20. 5. - U SAD osnovana Sigurnosna agencija oružanih snaga (kasnija Agencija za nacionalnu sigurnost - NSA).
  • 20. 5. - Ratno stanje na Tajvanu, traje do 1987.
  • 22. 5. - James Forrestal, donedavni sekretar odbrane SAD, izvršio samoubistvo (što neki smatraju sumnjivim).
  • 22. 5. - Karenski konflikt: vladine trupe povratile Insein, odakle su Kareni nameravali zauzeti Rangun.
 
Dvije Njemačke
  • 23. 5. -   Proglašenjem Osnovnog zakona, ustava, u Bonu nastaje Savezna Republika Nemačka (zapadna), na prostoru američke, britanske i francuske okupacione zone. Saarland se priključuje 1957. a Istočna Nemačka 1990.
  • 23. 5. - 20. 6. - Šesti sastanak Saveta inostranih ministara: potvrđene austrijske granice iz 1938, predviđa se poštovanje prava slovenačke i hrvatske manjine[3].
  • 25. 5. - Puštena u rad prva fabrika penicilina u Jugoslaviji (Galenika), čime postaje četvrta zemlja na svetu koja proizvodi penicilin.
  • 27. 5. - Komunisti zauzeli Šangaj, tada najveći grad Kine.
  • 30. 5. - Uhapšen mađarski ministar ino. poslova, i raniji ministar unut. poslova, László Rajk (objavljeno 18. 6.).
  • 30. 5. - Jugoslovenska komisija za restituciju ukradene imovine proterana iz Mađarske - ovih dana ima dosta graničnih incidenata. (NYT)

Jun/Juni/LipanjUredi

  • 8. 6. - Objavljena Orwellova knjiga Nineteen Eighty-Four.
  • 10. 6. - Čehoslovačka raskinula trgovačke veze sa Jugoslavijom.
  • 11. 6. - Pogubljen bivši albanski zamenik premijera Koči Dzodze, jer se usprotivio izolaciji Jugoslavije nakon Rezolucije Informbiroa.
  • 12 - 19. 6. - Izbori u anglo-američkoj zoni Trsta - slab uspjeh za projugoslavenske komuniste (2% u gradu i 10% u okolini), saveznička uprava je pomagala kršćanske demokrate.
  • 14. 6. - Rezus makaki Albert II na američkoj raketi V-2 prvi je primat u svemiru (nije preživeo).
  • jun - Poleteo prvi prototip domaćeg elisnog lovca-bombardera Ikarus S-49, u naoružanju Ratnog vazduhoplovstva od 1950.
  • jun - Počinje izraelska Operacija Leteći ćilim, tj. Na krilima orlova: do septembra 1950. je prevezeno 49.000 Jevreja iz Jemena i okolnih zemalja.
  • 19. 6. - Umro Vladimir Nazor, književnik i predsjednik Prezidijuma Sabora NR Hrvatske (slijedi Karlo Mrazović do 1952).
  • 19. 6. - Praški nadbiskup Josef Beran je u kućnom pritvoru (do 1963).
  • 19. 6. - Francuski Chandannagar u zapadnom Bengalu glasao za priključenje Indiji (faktički od 1950).
  • 19. 6. - Održana prva NASCAR trka.
  • 20. 6. - Preliminarni sporazum četiri sile o miru sa Austrijom joj predviđa granice od 1. 1. 1938. - ništa od Koruške za Jugoslaviju.
  • 24. 6. - Vladajuća partija Severne Koreje, Radnička partija Koreje, osnovana je spajanjem severne i južne partije. Na čelu je Kim Il-sung, njegov kult ličnosti već počinje podizanjem prvih statua.
  • 26. 6. - Represija u Južnoj Koreji: ubijen je državnik Kim Gu.
  • 29. 6. - Radnici na dokovima u UK štrajkuju.

Jul/Juli/SrpanjUredi

 
Dimitrovljev kovčeg ispred mauzoleja (srušen 1999)
  • 2. 7. - Georgi Dimitrov umro u Moskvi, novi bugarski premijer je Vasil Kolarov (umro sledećeg januara).
  • 2. 7. -   Proglašena Država Vijetnam, nakon što je francuska skupština odobrila udruživanje Košinšine, Anama i Tonkina (južni, srednji i severni Vijetnam). Šef države je bivši car Bảo Đại, zemlja priznata sledeće godine, u asocijaciji sa Francuskom do 1954 (→ Francuska unija).
  • 4. 7. - Sirijska socijalna nacionalistička partija neuspešno pokušava pokrenuti pobunu u Libanu; njen lider Antoun Saadeh odlazi u Damask, ali izručen je natrag i streljan 8. 7..
  • 5. 7. - Shimoyamin incident: predsednik tek osnovanih Japanskih nacionalnih železnica nestao dan nakon što je najavljeno otpuštanje 30.000 radnika (sutradan pronađen mrtav). Kasnije ovog leta se događaju i nesreće u Mitaki i Matsukawi, pripisane komunistima i sindikatu.
  • 6. 7. - Poljska prekida trgovinu sa Jugoslavijom.
  • 8. 7. - Apartheid: u Južnoj Africi je na snazi Zakon o zabrani mešovitih brakova (do 1985).
  • 8. 7. - Kineska nacionalistička delegacija je proterana iz Lhase - tibetanska vlada na jesen izjavljuje da će se braniti svim sredstvima, ali skoro da nema vojsku.
  • 9. 7. - Prvi osuđenici na Golom otoku.
  • 11. 7.? - Južnoafrička Unija praktično priključuje Jugozapadnu Afriku: belci iz teritorije dobijaju nekoliko mesta u južnoafričkom parlamentu (Namibija nezavisna 1990).
  • 10. 7. - Jugoslavija zatvorila granice prema Grčkoj - ubrzan kraj tamošnjeg građanskog rata. Grčka vojska je ovih dana rasterala pobunjenike sa Kajmakčalana.
  • 10. 7. - Haitski zemljotres u Tadžičkoj SSR izaziva odrone u kojima strada ca. 7.200 ljudi.
  • 13. 7. - Papa Pio XII. ekskomunicirao komuniste.
  • 15. 7. - Prüm na zapadu Njemačke razoren u eksploziji skladišta streljiva.
  • 19. 7. - U Parizu potpisan sporazum o nezavisnosti Kraljevine Laos od Francuske.
  • 20. 7. - Izrael i Sirija potpisali primirje - demarkacija delom ide zapadnije od granice mandata, taj "višak" je demilitarizovana zona.
 
Nikola Škobić i Alija Sirotanović sa Titom
  • ljeto? - Počinje gradnja Novog Travnika za radnike novog Mašinsko-metalurškog kombinata "Bratstvo".
  • leto - Počinje gradnja Kanala Dunav – Crno more u Rumuniji, na trasi se dižu logori i pune političkim zatvorenicima - radovi prekinuti 1953, kanal izgrađen 1973-87.

Avgust/August/KolovozUredi

   
Izraelske početne pozicije
Zauzeto preko plana o podeli (tamno)
  • kolovoz, početkom - U željezničkoj nesreći kod Knina izginula djeca koja su išla na letovanje[5].
  • 4. 8. - Jugoslovensko-italijanski trgovački sporazum.
  • 5. 8. - Vladislav Ribnikar, predsednik Komiteta za kinematografiju FNRJ, potpisao pravilnik o osnivanju Jugoslovenske kinoteke.
  • 5. 8. - Zemljotres kod Ambatoa u Ekvadoru, preko 5.000 mrtvih.
  • 7. 8. - Indonežanske snage ušle na par dana u Surakartu na centralnoj Javi. Islamistička grupa je proglasia Darul Islam na zapadnoj Javi, gerilske borbe traju do 1959.
  • 9. 8. - Kraljevina Grčka je 11. članica Savjeta Evrope (izašla 1969-74).
  • 12. 8. - Ženevske konvencije su ažurirane, dodata je četvrta, o zaštiti civila.
  • 12. 8. - Sovjetska vlada objavila da je Jugoslavija "neprijatelj SSSR-a"[1].
  • 12. 8. - Na navozu splitskog brodogradilišta izgoreo brod "Partizanka" (sumnja se na sabotažu).
  • 12. 8. - Na suđenje u Beogradu izvedeni bivši namesnici Stanković i Perović, ministar dvora Antić i novinski urednik Gregorić, osuđeni 16-og.
  • 14. 8. - Prvi posleratni izbori u Zapadnoj Nemačkoj: CDU/CSU 139 mandata, SPD 131.
 
Sirija - arapska i kurdska plemena
  • 14. 8. - Drugi vojni udar u Siriji: puk. Sami al-Hinnawi je srušio Zaima, koji je ubijen zajedno sa premijerom al-Barazijem.
  • avgust - Glasine o gomilanju sovjetske vojske na jugoslovenskim granicama, evakuacija hrane iz Vojvodine, manevri u Srbiji.
  • avgust - Stejt department SAD objavljuje Belu knjigu kojom se pravda za gubitak Kine - opozicija je samo pojačana.
  • 17. 8. - Theodor Herzl je prenet u zapadni Jerusalim, na planinu nazvanu po njemu.
  • 17. 8. - SAD odobravaju prodaju materijala za pogon obrade čelika FNRJ, vredan tri miliona dolara. (NYT)
  • 18. 8. - Preteća nota vlade SSSR vladi FNRJ povodom hapšenja belogardejaca (koji su primili sovjetsko državljanstvo), vlada FNRJ se optužuje kao fašistička. U narednim danima se izveštava o sovjetskim divizijama na granici. (NYT)
  • 18. 8. - Adolf Dassler je u Herzogenaurachu osnovao firmu Adidas - njegov brat Rudolf je prošle godine osnovao "Pumu".
  • 20. 8. - Stupio na snagu ustav Narodne Republike Mađarske (znatno izmenjen 1989, ostaje na snazi od 2011.).
  • 23. 8. - U Hagu počinje Holandsko-indonežanska konferencija okruglog stola (do 2. 11.).
  • 27. 8. - Peekskillski neredi: antikomunistička rulja sa rasističkim elementima sprečila koncert Paula Robesona blizu mesta Peekskill, New York, povređeno 13 osoba. Još veće nasilje nakon održanog koncerta 4. septembra.
  • 27. 8. - Kineski građanski rat: komunisti Peng Dehuaia zauzeli Lanzhou, glavni grad prov. Gansu na severozapadu.
  • 27. 8. - Petorica lidera Tri distrikta na severozapadu Xinjianga stradala u avionskom udesu kod Bajkala, na putu za konferenciju u Pekingu.
  • 29. 8. -   Sovjetski Savez testirao svoju prvu atomsku bombu, RDS-1, snage 22 kilotone.

Septembar/RujanUredi

  • 1. 9. - Prikazan film The Third Man.
  • 1. 9. - U Zapadnoj Njemačkoj osnovan sindikat IG Metall.
  • 2. 9. - Objavljeno rasformiranje jugo-sovjetskih preduzeća JUSTA i JUSPAD (civilna avijacija odn. dunavsko parobrodarstvo).
  • 2. 9. - Požar u lučkom delu Čungkinga, najmanje 1.700 stradalih.
  • 2. 9. - Prikazan film White Heat.
  • 3. 9. - Komunisti zauzeli Xining, glavni grad provincije Qinghai (guverner je bio Ma Bufang).
  • 6. 9. - Howard Unruh, veteran II svetskog rata ubio 13-oro komšija u Camdenu, New Jersey - smatra se prvim američkim masovnim ubicom.
  • 7. 9. - Formalni osnutak SR Nemačke (zapadne), prvi kancelar Konrad Adenauer.
  • 7. 9. - Početak računanja tokijskog berzanskog indeksa Nikkei 225, retroaktivno od 16. maja.
  • 8. 9. - Američki zajam (Export-Import Bank) od 20 miliona dolara Jugoslaviji za obnovu rudarske mašinerije[1].
  • 8. 9. - La Violencia u Kolumbiji: u parlamentu je ubijen liberalni deputat i jedan teško ranjen.
  • 9. 9. - U Kvebeku poginulo 19 putnika i 4 člana posade putničkog aviona DC-3 srušenog tempiranom bombom koju je podmetnuo draguljar Albert Guay kako bi naplatio policu osiguranja na ime supruge.
  • 9. 9.? - Dva leteća tanjira viđena kod Radkersburga, blizu austrijsko-jugoslovenske granice.
  • 11. 9. - Predstavnici radnog kolektiva Industrije motora u Rakovici predstavili predsedniku Titu prvi traktor[6], Zadrugar T-08.
  • 15. 9. - Konrad Adenauer je prvi kancelar SR Nemačke (do 1963).
  • 15. 9. - Na ABC-ju počinje serija The Lone Ranger - 221 epizoda do 1957.
  • 17. 9. - SS Noronic izgoreo u luci Toronto, stradalo 118 od 524 putnika.
  • 19. 9. - Funta sterlinga devalvirana sa 4,03 na 2,80 dolara (povlači sa sobom mnoge druge valute).
  • 20. 9. - 2. 10. - Održani manevri Jugoslovenske armije u Šumadiji.
  • 24. 9. - László Rajk, mađarski komunistički političar, osuđen na smrt kao "titoistički špijun".
  • 24. 9. - Kardeljev govor na plenarnoj sednici Generalne skupštine UN: od 1. 7. do 1. 9. bilo je 219 oružanih incidenata i 69 povreda vazdušnog prostora na istočnim granicama.
  • 24. 9. - Komunisti zauzeli Yinchuan, glavni grad Ningxie, čime je okončana vladavina klike Ma u ovom delu Kine (sa Gansuom i Qinghaijem).
  • 28. 9. - SSSR jednostrano otkazao ugovor o prijateljstvu i uzajamnoj pomoći sa Jugoslavijom, što će narednih dana uraditi i ostale zemlje istočnog bloka (Mađarska i Poljska 30. 9., Rumunija 1. 10., Bugarska 3. 10. i Čehoslovačka 4. 10.); povod za ovo je suđenje Laslu Rajku u Mađarskoj, koje je "pokazalo" da jugoslovenska vlada vodi "neprijateljsku delatnost" protiv SSSR "po zadacima inostranih imperijalističkih krugova".
  • 28. 9. - 14. 10. - Period velikih kiša izaziva velike poplave u istočnoj Gvatemali, broj žrtava se procenjuje na 1.000 do 40.000, materijalna šteta je velika.
  • septembar - Grčki građanski rat: razbijene "Operacijom Baklja" grčke Nacionalne armije, i poslednje grupe komunističke Demokratske armije Grčke napustile zemlju.

Oktobar/ListopadUredi

  • 1. 10. -   U Pekingu je pred carskom palačom Mao Ce Tung proglasio Narodnu Republiku Kinu te postao prvim predsjedajućim novostvorene Centralne narodne vlade. Premijer i ministar ino. poslova je Zhou Enlai. SSSR sutradan priznaje NR Kinu.
  • 2. 10. - Završeni šumadijski manevri Jugoslovenske armije. Tito kaže da rat preti, ali da Jugosloveni više vole da poginu u borbi nego da žive kao robovi. (NYT)
  • 3. 10. - Operacija Valuable: prva grupa albanskih emigranata iskrcana na obali u organizaciji britanske tajne službe - slabo poznata operacija traje do 1952.
  • 5. 10. - Vlada FNRJ priznaje Centralnu vladu NR Kine - ovi ne obraćaju pažnju na to jer su solidarni sa Kominformom (diplomatski odnosi uspostavljeni 1955)[7].
  • 6. 10. - Američki Zakon o pomoći uzajamnoj odbrani omogućuje vojnu pomoć drugim zemljama.
  • 7. 10. -   Od sovjetske okupacione zone stvorena Nemačka Demokratska Republika. Prvi predsednike je Wilhelm Pieck (do 1960), premijer Otto Grotewohl (do 1964).
  • 9. 10. - Utakmicom Jugoslavija - Francuska otvoren Stadion JNA.
  • 12. 10. - Kineska Narodnooslobodilačka armija ušla u Xinjiang, pošto su lideri KMT objavili predaju 25. septembra.
  • 13. 10. - Jugoslavija optužuje Bugarsku da želi uzeti Makedoniju. (NYT)
  • 14. 10. - Kineska Narodnooslobodilačka armija ušla u Kanton.
  • 14. 10. - Prvo suđenje komunističkim liderima prema Smithovom zakonu zaključeno u Njujorku nakon sedam meseci, osuđeno je svih 11 optuženih. I njihovi advokati su osuđeni za nepoštovanje suda.
  • 15. 10. - U Mađarskoj pogubljen Laslo Rajk.
  • 16. 10. - Lider grčkih komunista Nikolaos Zachariadis iz progonstva u SSSR proglasio "privremeno primirje" - na osnovu kojeg je okončan Grčki građanski rat.
  • 18. 10. - Komunisti zauzimaju Amoy/Xiamen prekoputa Tajvana, ali poraženi su na Quemoyu/Kinmenu 25-27. 10., tako da ovo priobalno ostrvo ostaje u rukama nacionalista.
  • 20. 10. - Jugoslavija izabrana za dvogodišnjeg nestalnog člana Saveta bezbednosti (protivkandidat bila Čehoslovačka) - diplomatska pobeda nad istočnim blokom.
  • 22. 10. - George V. Allen imenovan za novog američkog ambasadora u Jugoslaviji (do 1953).
  • 22. 10. - Železnička katastrofa kod Nowog Dwóra u Poljskoj, stradalo je oko 200 ljudi.
  • 23. 10. - Prva predstava ("Pepeljuga") beogradskog Pozorišta lutaka u hotelu "Palas" (= Dan Malog pozorišta "Duško Radović").
  • 25. 10. - Jugoslovenskom ambasadoru u Moskvi Karlu Mrazoviću uskraćeno gostprimstvo, na osnovu optužbi sa Rajkovog procesa; slično postupaju i ostale zemlje istočnog bloka.
  • 27. 10. - U sklopu Industrijsko poljoprivrednog kombinata osnovana Osječka mljekara - biti će prva tvornica mlijeka u prahu u zemlji.
  • 27/28. 10. - Oružani incident na jugoslovensko-mađarskoj granici. Jugoslovenska vlada tvrdi da su mađarske trupe pucale preko granice kod Donjeg Miholjca. (NYT)
  • 28. 10. - Georges Bidault je francuski premijer nakon Henrija Queuillea (do jula 1950).
  • 28. 10. - Air France Flight 009: na Azorima pao avion na liniji Pariz-Njujork, među 48 poginulih je i violinistkinja Ginette Neveu, bokser Marcel Cerdan, umetnik Bernard Boutet de Monvel.
  • 31. 10. - U SAD je na snazi Poljoprivredni zakon koji omogućuje donaciju viška hrane prijateljskim zemljama.

Novembar/StudeniUredi

 
Sjedinjene Indonežanske Države
  • 1. 11. - Eastern Air Lines Flight 537: DC-4 se sudario pred sletanje u Washington sa P-38 Lightningom, stradalo je 55 ljudi.
  • 1. 11. - Osnovan Frankfurter Allgemeine Zeitung.
  • 2. 11. - U Hagu potpisan sporazum kojim Holanđani prenose suverenitet na Sjedinjene Indonežanske Države (u decembru), što ne obuhvata Holandsku Novu Gvineju (Zapadnu Papuu, ipak deo Indonezije od 1962).
  • ca. 3. 11. - SAD i Velika Britanija dozvolile prodaju delova za civilne avione Jugoslaviji, SAD i avionskog goriva[8].
  • 6. 11. - Sovjetski maršal Konstantin Rokosovski nametnut Poljskoj kao ministar odbrane i komandant oružanih snaga (do 1956), postaje i poljski maršal.
  • 7. 11. - Odobren novi ustav Kostarike: član 12 zabranjuje vojsku kao trajnu instituciju, zemlja ima Javne snage.
  • 8. 11. - Ukinut francuski protektorat nad Kambodžom, nezavisna u okviru Francuske unije.
  • 9. 11. - Kolumbijski predsednik Ospina Pérez raspušta Kongres koji ga je nameravao smeniti. Liberali razmišljaju o vojnom udaru, ali odustaju.
  • 11. 11. - Zasedanje Dunavske komisije: sekretar, sovjetski predstavnik, dobija kompletnu kontrolu.
  • 12. 11. - Jugoslavija se smatra oslobođenom ugovora o prijateljstvu i saradnji sa Albanijom.
  • 13. 11. - Poljska: Władysław Gomułka izbačen iz partije (u zatvoru 1951-54, ponovo na vlasti 1956-70).
  • novembar? - Nova srednjetalasna radio stanica Radio Beograd, kod Obrenovca[9].
  • 18. 11. - Prikazana komedija Adam's Rib.
  • 18. 11. - Skupština UN glasa za embargo na oružje za Albaniju i Bugarsku, povodom mešanja u Grčku.
  • 18. 11. - U Enuguu, glavnom gradu nigerijskog Istočnog regiona, ubijen 21 rudar-štrajkač - slede neredi i pojačanje nacionalističkog pokreta.
 
Tucović na Slaviji
  • 18 - 20. 11. - Dimitrije Tucović prenesen iz Lazarevca na beogradski trg Slavija (do 2016).
  • 21. 11. - UN odlučuje o bivšim italijanskim kolonijama: Libija nezavisna 1952, Somalija pod italijanskim trustom do 1960 (kada se udružuje sa Britanskim Somalilendom), odluka o Eritreji odložena (u federaciji sa Etiopijom 1952-62, provincija i rat do nezavisnosti 1991/93).
  • 22. 11. - Petersberški sporazum: modifikacija Okupacionog statuta u Zapadnoj Nemačkoj, prvi korak ka suverenitetu.
  • 25. 11. - La Violencia: neobavešten o odustajanju od puča, kapetan Alfredo Silva pokreće pobunu u kolumbijskom gradu Villavicencio - pridružuje mu se seoski gerilac Eliseo Velásquez koji će dogodine stvoriti nekoliko zona u Istočnim ravnicama.
  • 26. 11. - Indijska ustavotvorna skupština donela Ustav Indije (stupa na snagu u januaru).
  • 25. 11. - Predsednički izbori u Kolumbiji: liberali su ih bojkotovali, pošto je pre nekoliko dana pucano na njihovog kandidata Daríja Echandíju (a ubijen je i njegov brat koji je ličio na njega).
  • 29. 11. - Zasedanje Informbiroa u Budimpešti, druga rezolucija protiv Tita naslovljena Komunistička partija Jugoslavije u rukama špijuna i ubica u kojoj se kaže da je "klika Tito-Ranković" prešla sa "buržoaskog nacionalizma" na "fašizam" a po "naređenju njenih gazda - anglo-američkih imperijalista" - vrhunac kampanje i kraj iluzija u Jugoslaviji[10].
  • 29. 11. - Krenuo Radio Novi Sad (danas Dan Radio-televizije Vojvodine).
  • 29. 11. - Otvorena zgrada Radničkog univerziteta, kasnija Politehnička akademija, prvi objekat izgrađen posle rata na Novom Beogradu.
  • 30. 11. - Snage NR Kine zauzimaju Čungking, nacionalistički vrh prelazi u Chengdu, poslednji grad koji drže u kontinentalnoj Kini.

Decembar/ProsinacUredi

  • 1. 12. - U Francuskoj ukinute i poslednje tačkice (šećer, kafa, benzin).
  • 2. 12. - Zvanično počeo sa radom Univerzitet u Sarajevu.
  • 7. 12. -   Nakon poraza u građanskom ratu, vlada Republike Kine (Čang Kai-Šek) završila evakuaciju na Tajvan (zastupljena u UN do 1971).
  • 8. 12. - Osnovana UNRWA - Agencija UN za pomoć i radove, koja služi palestinskim izbeglicama na Bliskom istoku.
  • 8. 12. - Tajfun odnosi dve hiljade života na Koreji.
  • 9. 12. - Desetorica ruskih emigranata osuđena u Sarajevu za špijuniranje na tri do 20 godina zatvora.
  • 11. 12. - Čudo u Číhošťu: križ na oltaru u jednoj češkoj crkvi se navodno pomjerao, što komunističke vlasti koriste za represiju crkve.
  • 13. 12. - Izraelske vladine kancelarije se premeštaju u Jerusalim.
  • 14. 12. - U Bugarskoj osuđen na smrt Trajčo Kostov (pogubljen dva dana kasnije).
  • 14. 12. - Snage NR Kine završile operacije u južnoj provinciji Guangxi.
  • 14. 12. - Prikazan ratni film Sands of Iwo Jima.
  • 16. 12. - Mao Zedong stigao u posetu Moskvi - dočekan je hladno, ostaje do februara, kada je zaključen Ugovor o prijateljstvu, savezu i uzajamnoj pomoći.
  • 18. 12. - Nikita Hruščov se vratio iz Ukrajine, postaje sekretar CK KPSS i šef partije u Moskvi.
  • 19. 12. - Feldmaršal Erich von Manstein osuđen na 18 godina zatvora (smanjeno na 12, pušten 1953).
  • 19. 12. - Treći vojni udar u Siriji ove godine: gen. Adib Shishakli je uhapsio Samija al-Hinnawija, optužio ga je da radi na priključenju Iraku.
  • 19. 12. - Liberal Robert Menzies je ponovo premijer Australije (do 1966).
 
Komunistički lideri na Staljinovom rođendanu
  • 21. 12. - Proslava, zvanično, 70-tog Staljinovog rođendana, ustanovljena Staljinova nagrada za mir, kasnije Lenjinova.
  • 22 - 24. 12. - Ženski marš na zatvor u Grand-Bassamu, u francuskoj Obali Slonovače, gde zatvorenici štrajkuju glađu.
  • 23. 12. - Radničko samoupravljanje: Privredni savet FNRJ i Centralni odbor Saveza sindikata Jugoslavije usvojili Uputstvo o osnivanju i radu radničkih saveta državnih privrednih preduzeća (za početak, odabranih 215 preduzeća).
  • 24. 12. - Sporazum SAD i FNRJ o civilnoj avijaciji.
  • 24. 12. - Masakr u Mungyeongu: južnokorejska vojska ubila 86 civila, dobrim delom dece, pod sumnjom da su saradnici komunista, a što je decenijama pripisivano komunističkoj gerili.
  • 26. 12. - Sklopljen petogodišnji trgovački sporazum između V. Britanije i Jugoslavije vredan 110 miliona funti.
  • 27. 12. -   Holandija priznala nezavisnost Indonezije (osim Holandske Nove Gvineje, koju zadržava do 1962). Sjedinjene Indonežanske Države će već u avgustu biti zamenjene unitarnom Republikom Indonezijom.
  • 27. 12. - Snage NR Kine zauzimaju bez otpora Chengdu, glavni grad Sečuana.
  • 28. 12. - Osnovana firma Heckler & Koch, u početku pravi delove za šivaće mašine, ali i razvija oružje.
  • decembar - III plenum CK KPJ - Zadaci u školstvu ("vaspitanje svestrano razvijenog čoveka - graditelja i branioca socijalizma").
  • 31. 12. - U solinskoj tvornici cementa "Prvoborac" izabran prvi radnički savet u Jugoslaviji.
  • 31. 12. - Amnestija 7.304 zatvorenika u FNRJ.

Kroz godinuUredi

1949. u temamaUredi

RođenjaUredi

Januar/SiječanjUredi

Februar/VeljačaUredi

Mart/OžujakUredi

April/TravanjUredi

Maj/SvibanjUredi

Jun/Juni/LipanjUredi

Jul/Juli/SrpanjUredi

Avgust/August/KolovozUredi

Septembar/RujanUredi

Oktobar/ListopadUredi

Novembar/StudeniUredi

Decembar/StudeniUredi

Kroz godinuUredi

SmrtiUredi

Glavni članak: :Kategorija:Umrli 1949.

Januar/Siječanj – Mart/OžujakUredi

April/Travanj – Jun/LipanjUredi

Jul/Srpanj – Septembar/RujanUredi

Oktobar/Listopad – Decembar/ProsinacUredi

Kroz godinuUredi

Nobelova nagrada za 1949. godinuUredi

ReferenceUredi

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Collier's Year Book za 1949. (Microsoft Encarta 2004)
  2. Collier's Year Book za 1949. - Displaced Peoples (Microsoft Encarta 2004)
  3. Sixth Meeting of the Council of Foreign Ministers, Paris. avalon.law.yale.edu (pristup. 18.1.2016.)
  4. Stevo Ostojić: Naše godine, str. 139. znaci.net
  5. Tvrtko Jakovina, Američki komunistički saveznik, p. 285
  6. Predstavnici radnog kolektiva Industrije motora u Rakovici sa prvim traktorom. foto.mij.rs
  7. "Red China and Yugoslavia", 23 November 1962. HU OSA 300-8-3-1050
  8. Collier's Year Book za 1949. - International Affairs (Microsoft Encarta 2004)
  9. Razgledanje nove srednjetalasne radio-stanice Beograd, kod Obrenovca. foto.mij.rs
  10. Tito VS. Moscow: 25 Years After (1948-1973), Part Two, Slobodan Stanković, OSA - RFE