Otvori glavni meni

Godina 1900 (MCM) bila je redovna godina koja počinje u ponedjeljak po gregorijanskom, ali prijestupna godina koja počinje u subotu po, na početku godine, 12 dana zaostajućem julijanskom kalendaru (linkovi pokazuju godišnje kalendare).

Milenijum: 2. milenijum
Vjekovi: 18. vijek19. vijek20. vijek
Decenija: 1870-e  1880-e  1890-e  – 1900-e –  1910-e  1920-e  1930-e
Godine: 1897 1898 189919001901 1902 1903
1900 u drugim kalendarima
Gregorijanski 1900
MCM
Ab urbe condita 2653
Islamski 1317 – 1318
Iranski 1278 – 1279
Hebrejski 5660 – 5661
Bizantski 7408 – 7409
Koptski 1616 – 1617
Hindu kalendari
 - Vikram Samvat 1955 – 1956
 - Shaka Samvat 1822 – 1823
 - Kali Yuga 5001 – 5002
Kineski
 - Kontinualno 4536 – 4537
 - 60 godina Yang Metal Miš
(od kineske N. g.)
Holocenski kalendar 11900
p  r  u
Podrobnije: Kalendarska era

Ove godine je primenjeno pravilo gregorijanskog kalendara da godina deljiva sa četiri neće biti prestupna ako nije deljiva i sa 400. Zbog toga je razlika prema julijanskom kalendaru, koji nema izuzetaka za prestupne godine, od 1. 3. povećana na 13 dana.

Godina 1900. je poslednja godina 19. vijeka, ali i prva godina 1900-ih.


DogađajiUredi / Уреди

Januar/SiječanjUredi / Уреди

 
Dvadeset kruna

Februar/VeljačaUredi / Уреди

  • 1. 2. (20. 1. po j.k.) - U Srbiji donesen Zakon o potpomaganju zemljoradničkih zadruga.
  • 3. 2. - Štrajkači u Ahenu, Beču i Briselu zahtevaju 8-časovno radno vreme.
  • 5. 2. - Ruska carska vlada opozicijskim je studentima odredila prisilnu obvezu služenja u vojsci.
  • 6. 2. - U Haagu postavljen Stalni arbitražni sud. (?)
  • 6. 2. - Irski nacionalisti se ujedinili unutar Irske parlamentarne partije, čiji lider postaje John Redmond (do 1918).
  • 9. 2. - Dwight Davis utemeljuje Davis Cup.
  • 14. 2. - Britanci ulaze u Slobodnu Državu Oranje.
  • 15. 2. - Britanski general John French deblokirao Kimberley.
  • februar - Demonstracije frankovačkih studenata u Zagrebu - "Apcug Vlasi, apcug peticije", posle rasprave o srpskim peticijama u Saboru.
  • februar - Kodak prodaje jeftinu kameru Brownie.
  • februar - Lenjin (sa Nadeždom Krupskajom) pušten iz sibirskog egzila, na leto odlazi u inostranstvo (Minhen, London, Ženeva, do 1905).
  • februar - U Japanu donesen novi Zakon o javnom redu, protiv organizovanja radništva.
  • 17. 2. - Podela ostrvlja Samoa: Nemačkoj pripada zapadno od 171. meridijana, SAD istočno.
  • 18. 2. - Prvi dan Bitke kod Paardeberga je u Britaniji zapamćen kao Krvava nedelja, imali su 280 mrtvih - Buri će se ipak predati 27. februara.
  • 27. 2. - U Engleskoj utemeljena laburistička stranka, prvi partijski sekretar Ramsay MacDonald.
  • 28. 2. - Veliko vojvodstvo Baden donijelo je uredbu kojom se, prvi put u Njemačkoj, ženama daje pravo na studij na visokim školama. Dotad su mogle sudjelovati samo kao gosti slušači.

Mart/OžujakUredi / Уреди

 
Knosos (foto 1919)

April/TravanjUredi / Уреди

  • proleće - "Bokseri" šire aktivnosti do okoline Pekinga, ubijaju kineske hrišćane.
  • proleće - Trojica različitih istraživača ponovo otkrila Mendelov rad o genetici iz 1865-66.

Maj/SvibanjUredi / Уреди

 
Drugi burski rat: proslava deblokade Mafekinga u Engleskoj
  • 18. 5. - Odobrena društvena Pravila NEVEN
  • 18. 5. - Tonga postaje britanski protektorat.
  • 21. 5. - Ruska invazija Mandžurije.
  • 11 - 26. 5. - Kolumbijski Rat hiljadu dana: Bitka kod Palonegra je pobeda konzervativaca i prekretnica rata.
  • 28. 5. - Britanci anektirali bursku Slobodnu Državu Oranje (Kolonija Orange River 1902-1910).
  • 28. 5. - U Parizu otvoren kolodvor Gare d'Orsay, prvi elektrificirani željeznički terminal na svijetu (od 1986. Musée d'Orsay).
  • 29. 5. - Francuzi osnovali Fort-Lamy, današnja N'Djamena, glavni grad Čada.
  • 29. 5. - Charles Seeberger dobio patent za pokretne stepenice (escalator), jedne su instalirane na Pariskoj izložbi.
  • 30. 5. - Deputacija 58 izaslanika, predstavnika 73 srpske opštine BiH u Pešti izradila "treći carski memorandum" (predat tek nakon godinu dana, usled Kalajevih smetnji).
  • 31. 5. - Bokserski ustanak: 435 vojnika iz osam zapadnih zemalja stiže u Peking gde se raspoređuju oko svojih izaslanstava.

Jun/Juni/LipanjUredi / Уреди

  • 1. 6. - Popis stanovništva u SAD: 76.212.168 stanovnika, 21% više nego pre deset godina; tri grada sa više od milion stanovnika - New York, Chicago i Philadelphia
  • 4. 6. - Otvorena Rodinova izložba u Parizu
  • 5. 6. - Britanska vojska zauzima Pretoriju, glavni grad burske Južnoafričke Republike.
  • 5. 6. - Bokseri prekinuli prugu Peking-Tjencin.
  • 7. 6. - Osnovan Pasterov zavod u Nišu, prvi u Srbiji i na Balkanu.
  • 7. 6. - Carrie Nation započinje u Kiowa, Kansas misiju demoliranja saluna.
  • 9. 6. - Indijski borac za nezavisnost Birsa Munda umro u zatvoru.
  • 11. 6. - Stradao prvi stranac u Pekingu: pripadnici Kansu armije ubili sekretara japanskog poslanstva.
  • 12. 6. - Drugi flotni zakon u Nemačkoj, za dostizanje britanske flote.
  • 14. 6. - Republika Havaji i formalno postaje američka Teritorija Havaji.
  • 16. 6. - Prva konferencija makedonskih socijalista u Kruševu.
  • 17. 6. - Saveznici zauzeli Tvrđave Taku kod Tjencina.
  • 18. 6. (5. 6. po j.k.) - Milan Obrenović otputovao u Beč radi pregovora o Aleksandrovoj ženidbi za nemačku princezu (neće se vratiti, umire sledećeg februara); na Aleksandrovo navaljivanje, i predsednik vlade Vladan Đorđević je otišao na letovanje.
  • 18. 6. - Bitka kod Lanfanga: Bokseri i vladine snage porazili Seymourovu ekspediciju koja se kretala prema Pekingu.
  • 19. 6. - Theodore Roosevelt republikanski kandidat za potpredsjednika SAD-a
  • 20. 6. - U Pekingu ubijen njemački ambasador Clemens von Ketteler (osveta za ubistvo kineskog dečaka); Bokseri tokom dana napadaju zapadna poslanstva, diplomati su odbacili jučerašnji ultimatum carice Cixi da napuste grad - počinje opsada Četvrti poslanstava. Pod opsadom je i katolička katedrala.
  • 21. 6. - Carica Cixi objavljuje rat svim stranim silama.
  • 25. 6. - Taoistički monah pronašao pećinu sa Dunhuanškim rukopisima iz 5. do 11. st.; s druge strane u Pekingu je juče izgorela biblioteka Akademije Hanlin.
  • 27. 6. - Otvaranje Središnje linije londonske podzemne željeznice (treća linija, električna).
  • 27. 6. - Pariski ugovor: Špancima ostaje svega 26.000 kv. km Rio Munija, od 300.000 koliko su potraživali (danas kontinentalni deo Ekvatorijalne Gvineje).
  • 28. 6. - Franjo Ferdinand izjavljuje pred dvorom da njegova buduća supruga ni njihova djeca neće imati dinastička prava.
  • 30. 6. - Požar na dokovima u Hobokenu, Nju Džersi, širi se na tri putnička broda, poginulo najmanje 326 osoba.

Jul/Juli/SrpanjUredi / Уреди

Avgust/August/KolovozUredi / Уреди

  • 2. 8. - Druga hidrocentrala u Srbiji, Hidroelektrana „Pod gradom“ u Užicu na reci Đetinji, tek druga na svetu po Teslinim principima.
  • 3. 8. - U Akron, Ohio osnovana Firestone Tire & Rubber Company.
  • 4. 8. - Kreće Gaseleejeva ekspedicija savezničkih snaga iz Tjencina prema Pekingu - gine se od vrućine koliko od neprijatelja, obe strane vrše zverstva.
  • 5. 8. (23. 7. po j.k.) - Venčanje kralja Aleksandra Obrenovića i Drage Mašin; kumuje ruski car Nikola II (preko otpravnika poslova Mansurova).
  • 6. 8. - Prva telefonska veza između Berlina i Pariza.
  • 8. 8. - Kongres matematičara u Parizu, David Hilbert predstavlja spisak problema.
  • 14. 8. - Savezničke trupe oslobađaju zaposjednute ambasade u Pekingu, kineski carski dvor sutradan ujutro beži u Xi'an. Okupirana područja Kine su izložena masovnoj pljački i zlostavljanjima, ali s druge strane prestaju evropske ambicije za kolonizaciju Kine.
  • 18 - 25. 8. - Prvi međunarodni kongres elektriciteta u Parizu, Konstantin Perski prvi put upotrebio reč "televizija".
  • 21 - 27. 8. - Bitka kod Bergendala je odlučujuća pobeda koja navodi vladu JA Republike u bekstvo - okončano je konvencionalno ratovanje u Burskom ratu, ali sledi još dve godine gerile.
  • 31. 8. - Kraj željezničkog štrajka Taff Vale u Južnom Walesu
  • 31. 8. - Britanska vojska okupirala Johannesburg

Septembar/RujanUredi / Уреди

  • 1. 9. - Britanija pripaja Južnoafričku Republiku, menja joj ime u Transvaal.
  • 1. 9. - Razmjenom depeša između njemačkog cara Wilhelma II. i američkog predsjednika Williama McKinleya proradila je prva njemačka transatlantska kabelska linija duga 13.000 kilometara koja je ukinula monopol Velike Britanije nad gotovo svim međunarodnim kabelskim vezama.
  • 3 - 5. 9. - Prvi hrvatski katolički sastanak u Zagrebu.
  • 5. 9. - Francuzi formirali Vojnu Teritoriju Čad (nezavisan 1960).
  • 7. 9. (26. 8. j.k.) - Objavljeno da je kraljica Draga u "blagoslovenom stanju". Povodom otvorene poštanske karte u kojoj je kraljica Natalija izvređala Dragu, objavljuje se da se sve "intrige" smatraju kao izdajnička preduzeća "ma s koje strane dolazila"[2].
  • 7. 9. - Car Franjo Josip raspustio Carevinsko vijeće (izbori u prosincu).
  • 8. 9. - Galvestonski uragan odnosi najmanje 6.000 života.
  • septembar - Austro-ugarsko–rumunska vojna konvencija: tajni sporazum u slučaju rata sa Rusijom, Rumuniji se priznaju prava u Besarabiji ali i na severoistoku Bugarske, dok Austro-ugarska ističe pravo na Makedoniju. (→ bg).
  • 23 - 27. 9. - Peti kongres Druge Internacionale u Parizu, osnovan Internacionalni socijalistički biro, prihvaćena kompromisna rezolucija u vezi ulaska socijalista u "buržoaske" vlade.
  • 26. 9. - Doktor Jesse William Lazear dokazao da žutu groznicu prenose komarci - tako što je umro nakon što je dopustio da ga ubode zaraženi.
  • 26. 9. - 24. 10. - Izbori u Ujedinjenom Kraljevstvu: velika većina za torijevce, prvi put izabran Winston Churchill; novoosnovani laburisti dobili dva mandata.
  • 28. 9. (15. 9. po j.k.) - Persijski šah Mozafaradin-šah Kadžar proputovao kroz Srbiju.

Oktobar/ListopadUredi / Уреди

Novembar/StudeniUredi / Уреди

  • 3. 11. - Izvedena opera "Bajka o caru Saltanu" Rimski-Korsakova, poznata po interlidu "Bumbarov let".
  • 5. 11. - Otvorena ustavotvorna skupština na Kubi.
  • 6. 11. - Republikanac William McKinley reizabran na predsjedničkim izborima u SAD-u (protukandidat William Jennings Bryan) - novi potpredsednik je Theodore Roosevelt.
  • 14. 11. - Hilsnerova afera: Jevrejin osuđen na smrt za ubistvo dve devojke, u procesu obeleženom antisemitizmom i krvnom klevetom (izmenjeno u doživotni zatvor, amnestiran 1918).
  • novembar - Ruski car Nikolaj II je teško oboleo od tifusa ali se uspeva oporaviti.
  • 17. 11. - Herbert Kitchener, novi britanski komandant u Južnoj Africi najavljuje da će bursko stanovništvo biti preseljeno u koncentracione logore - u lošim uslovima će stradati preko 26.000 žena i dece.
  • 20. 11. - Ugarsko ministarstvo ukinulo Kolo mladeži, udrugu bačkih Bunjevaca.
  • 22. 11. - Počeo trogodišnji štrajk u velškom kamenolomu Penrhyn.

Decembar/ProsinacUredi / Уреди

 
Markica u čast kvantne teorije

Kroz godinuUredi / Уреди

RođenjaUredi / Уреди

Januar/Siječanj – Mart/OžujakUredi / Уреди

April/Travanj – Jun/LipanjUredi / Уреди

Jul/Srpanj – Septembar/RujanUredi / Уреди

Oktobar/Listopad – Decembar/ProsinacUredi / Уреди

SmrtiUredi / Уреди

Glavni članak: :Kategorija:Umrli 1900.

Januar/Siječanj – Jun/LipanjUredi / Уреди

Jul/Srpanj – Decembar/ProsinacUredi / Уреди

Kroz godinuUredi / Уреди

UmjetnostUredi / Уреди

FikcijaUredi / Уреди

Nobelove nagradeUredi / Уреди

Vidi takođe:Uredi / Уреди