Ovo je članak o godini 1868.

Godina 1868 bila je prijestupna godina koja počinje u srijedu po gregorijanskom odn. prijestupna godina koja počinje u ponedjeljak po 12 dana zaostajućem julijanskom kalendaru (link pokazuje kalendar).

Milenijum: 2. milenijum
Vjekovi: 18. vijek19. vijek20. vijek
Decenija: 1830-e  1840-e  1850-e  – 1860-e –  1870-e  1880-e  1890-e
Godine: 1865 1866 186718681869 1870 1871
1868. po kalendarima
Gregorijanski 1868. (MDCCCLXVIII)
Ab urbe condita 2621.
Islamski 1284–1285.
Iranski 1246–1247.
Hebrejski 5628–5629.
Bizantski 7376–7377.
Koptski 1584–1585.
Hindu kalendari
Vikram Samvat 1923–1924.
Shaka Samvat 1790–1791.
Kali Yuga 4969–4970.
Kineski
Kontinualno 4504–4505.
60 godina Yang Zemlja Zmaj
(od kineske Ng.)
Holocenski kalendar 11868.
p  r  u
Podrobnije: Kalendarska era


DogađajiUredi

Januar/SiječanjUredi

Februar/VeljačaUredi

  • februar - Srpsko-rumunski ugovor, uglavnom o potrebi unapređenja trgovine.
  • 3. 2. - Osnovana Tehničarska družina Srbije, danas Savez inženjera i tehničara Srbije.
  • 8. 2. - Pogubljen Lai Wenguang, lider slomljene Nianske pobune u Kini.
  • februar - Posle zapadnih konzula, i Rusija poručuje Srbiji da popusti u ratnoj spremi, zbog evropske situacije.
  • 24. 2. - Predstavnički dom SAD glasa za opoziv predsednika Johnsona - prvi takav slučaj u istoriji SAD, posledica političke borbe predsednika, južnog demokrate, i radikalnih republikanaca (stvar se prosleđuje Senatu).
  • 27. 2. - Benjamin Disraeli prvi put postaje britanski premijer (do decembra).

Mart/OžujakUredi

April/TravanjUredi

Maj/SvibanjUredi

  • 1. 5. - Otvorena zgrada Bolnice varoši i okruga Beograda (kasnije Očna klinika).
  • 16. 5. - Senat SAD oslobodio predsednika Johnsona jednim glasom razlike.
  • 18. 5. - Islam postao zakonom priznata veroispovest u Kneževini Srbiji, s punim pravom i slobodom veroispovedanja.
  • 26. 5. - Fenijanac Michael Barrett je poslednja osoba javno obešena u UK - Parlament je tri dana kasnije ukinuo javna pogubljenja.
  • 30. 5. - Poslednje javno pogubljenje u Beču.
  • 31. 5. - Pariski biciklistički klub održao valjda prvu biciklističku trku na svetu, u Saint-Cloudu.

Jun/Juni/LipanjUredi

Jul/Juli/SrpanjUredi

Avgust/August/KolovozUredi

  • 10. 8. - Carskim reskriptom Franje Josifa potvrđena Uredba o uređenju autonomnih srpskih crkveno-školskih poslova (izglasana 1865), ali sa umanjenim nadležnostima[5].
  • 13. 8. - Aricanski zemljotres: potres kod Arice (tada Peru, danas Čile) ubija preko 25.000 ljudi i izaziva cunami.
  • avgust - U Srbiji osnovan Odbor za škole i učitelje u Staroj Srbiji, Makedoniji, Bosni i Hercegovini[6].
  • 18. 8. - Pomračenje Sunca vidljivo iz Indije i Jugoistočne Azije: Jules Janssen registrovao spektralnu liniju helijuma, mada je pomislio da se radi o natrijumu; sijamski kralj Mongkut je tačno proračunao pomračenje i zarazio se malarijom posmatrajući ga.
  • 22 - 23. 8. - Neredi u Yangzhou: kineska rulja napala prostorije britanskih hrišćanskih misionara.
  • 22. - 25. 8. - Treća skupština Ujedinjene omladine srpske održana u Velikom Bečkereku: izraženo žaljenje zbog Mihajlovog ubistva (neki omladinski prvaci uhapšeni pod optužbom da su njegovi pokretači), donesen "ustav" organizacije[7].

Septembar/RujanUredi

Oktobar/ListopadUredi

Novembar/StudeniUredi

 
Hrvatska 1868.

Decembar/ProsinacUredi

  • 3. 12. - William Ewart Gladstone prvi put postaje britanski premijer (do 1874), nakon što su liberali pobedili na izborima.
  • 5. 12. - Ugarsko-hrvatski sabor donio zakonski članak 41. o Domobranstvu: osobit položaj Kraljevskog hrvatskog domobranstva.
  • 8. 12. - Prougarski banski namjesnik Hrvatske Levin Rauch imenovan za bana, unionista Koloman Bedeković prvi hrvatski ministar u Pešti; kralj Franjo Josip dostavio hrvatskom saboru krunidbenu zavjernicu u hrvatskom izvorniku[4].
  • 9. 12. - U Londonu instaliran prvi semafor, sa gasnim svetlima - ubrzo je eksplodirao.
  • 11. 12. - Petersburška deklaracija o zabrani eksplozivnih projektila ispod 400 g.
  • 14. 12. (2. 12. po j.k.) - Srbija zaključila poštanski ugovor sa Austrougarskom (nezavisno od Porte).
  • decembar - Vrhunac Kritske krize, prekid diplomatskih odnosa Grčke i Osmanske carevine, turska flota blokira grčku luku Siru[10].
  • 26. 12. - Prvi broj dvojezičnog sedmičnog lista "Sarajevski cvjetnik", urednik Mehmed Šaćir Kurtćehajić (izlazi do 1872).
  • 18 - 31. 12. (6-19. 12. po j.k.) - Nikoljski odbor - činovnici i inteligencija se izjašnjavaju o promenama ustava Srbije.

Kroz godinuUredi

RođenjaUredi

Januar/Siječanj – Jun/LipanjUredi

Jul/Srpanj – Decembar/ProsinacUredi

SmrtiUredi

Glavni članak: :Kategorija:Umrli 1868.

Januar/Siječanj – Jun/LipanjUredi

Jul/Srpanj – Decembar/ProsinacUredi

ReferenceUredi

  1. Istorija s. n. V-1, 356-7
  2. Srpske novine, 2. jul (po starom) 1868
  3. Istorija s. n. V-1, 353-4
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 Horvat, Ponovni savez s Ugarskom
  5. Istorija s. n. V-2, 202
  6. Istorija s. n. V-1, 499
  7. Istorija s. n. V-2, 185-7
  8. Istorija s. n. V-1, 354
  9. Frejdzon. V.I. Hrvatsko-ruski dodiri 1868-1870.. historiografija.hr
  10. Istorija s. n. V-1, 351
  11. Tomić, Svetozar (1946). Piva i Pivljani. rastko.rs
Literatura