Otvori glavni meni

Godina 1703. (MDCCIII) bila je redovna godina koja počinje u ponedjeljak po gregorijanskom kalendaru odn. redovna godina koja počinje u petak po julijanskom kalendaru.

Milenijum: 2. milenijum
Vjekovi: 17. vijek18. vijek19. vijek
Decenija: 1670-e  1680-e  1690-e  – 1700-e –  1710-e  1720-e  1730-e
Godine: 1700 1701 170217031704 1705 1706
47 ronina napadaju rezidenciju gospodara Kire.
1703 u drugim kalendarima
Gregorijanski 1703
MDCCIII
Ab urbe condita 2456
Islamski 1114 – 1115
Iranski 1081 – 1082
Hebrejski 5463 – 5464
Bizantski 7211 – 7212
Koptski 1419 – 1420
Hindu kalendari
 - Vikram Samvat 1758 – 1759
 - Shaka Samvat 1625 – 1626
 - Kali Yuga 4804 – 4805
Kineski
 - Kontinualno 4339 – 4340
 - 60 godina Yin Voda Koza
(od kineske N. g.)
Holocenski kalendar 11703
p  r  u
Podrobnije: Kalendarska era

DogađajiUredi

Januar/Siječanj – Mart/OžujakUredi

April/Travanj – Jun/LipanjUredi

  • 9. 4. - Pošto nije sprovedena naredba iz 1700, Car Leopold naređuje da se "šizmatici" istrebe iz Pečuja - samo Srbi katolici smeju biti pečujski građani[4]
  • proleće - Vrenje među Srbima između Drave i Dunava.[5]
  • proleće - Hercegovački Redžep-paša Šeić poginuo u Drobnjacima.
 
Rat za špansko nasleđe na Rajni: Opsada Bonna
  • 1. 5. - Veliki severni rat u Poljskoj: Bitka kod Pułtuska - švedski kralj Karl XII je porazio Saksonce.
  • 12. 5. (1. 5. po j.k.) - Petar Veliki zauzima švedsku tvrđavu Nyenskans u Ingriji, na ušću Neve u Baltičko more. Naziva ga Schlötburg ("Grad vrat" ili "suženje").
  • 12. 5. - Manifest iz Brezna u Poljskoj (dan. Berežani u Ukrajini): Rakoci poziva na ustanak. (→ hu).
  • 15. 5. - Vojvoda od Marlborougha zauzeo Bonn kojeg su držali Francuzi. Zauzeće i Huy i Limbourg u dan. Belgiji. Anglo-holandski "Veliki plan" je da osiguraju Antverpen i plovidbu rekama.
  • 16. 5. - Portugal se priključuje Velikoj alijansi protiv Španije i Francuske.
  • 21. 5. - Daniel Defoe je uhapšen zbog pamfleta The Shortest Way with the Dissenters - u tri navrata će morati da stoji u stubu srama (pillory).
 
Sankt Peterburg 1705. i 1725.
  • 3. 6. - Banska krajina prešla pod upravu bečkoga Ratnog vijeća[6]. Kralj Leopold određuje da se novoosvojeni teritorij između Une i Kupe, ako ne pripada vlasteli i crkvi ili se ne koristi za Krajinu, pripadne Dvorskoj komori (vlasništvo i korišćenje) odn. hrvatskom banu (jurisdikcija i duhovni poslovi)[7] - stišava se otpor tamošnjih "vlaha". Ali car ukida Petrinjsku kapetaniju (zapravo tek 1753), što ponovo izaziva pobunu[8]. Dokinut je i Varaždinski generalat, što nije provedeno u djelo zbog Rakošijevog ustanka.[9]
  • lipanj - Rakošijeva buna u Ugarskoj. Ustanak se već ove godine osjeća u Međimurju, odakle napadaju susjedne štajerske krajeve[10]. Protiv njih deluju varaždinski krajišnici, na čelu sa gen. Hajsterom (Hannibal Joseph Heister)[11].
  • leto? - U Baranji dolazi do nemira zbog unijatstva i gonjenja Srba da plaćaju desetinu katoličkom kleru - Rakoci poziva Srbe da mu se pridruže[12].
  • jun - Althingu danskog Islanda predstavljen popis stanovništva u Islandu, prvi potpuni popis stanovništva u historiji: 8.191 domaćinstvo sa 50.358 stanovnika, od čega su 54,6% žene.
  • 20. 6. - Bavarski Rummel - bavarska opsada Kufsteina u austrijskom Tirolu: grad se predaje nakon što je požar zahvatio barutanu i izazvao eksploziju. Innsbruck pada pet dana kasnije bez borbe.
  • 26. 6. - Graničari Jovana Popovića-Tekelije prodrli na sever Biharske županije, porazili Andraša Bonea, zapalili Dioseg.[5]
  • 29. 6. - Kuruci su zauzeli Bač - zatim i Titel, krenuli su na Segedin ali su odbijeni.
  • 30. 6. - Bitka kod Ekerena, blizu Antverpena: Francuzi su opkolili Holanđane, ali ovi su se uspeli izvući - obe strane tvrde da su pobedile.
  • 30. 6. - Eugen Savojski je predsjednik Dvorskog ratnog vijeća (do 1736).
  • Sredinom godine, 36 hercegovačkih knezova na izvoru Trebišnjice dogovaraju se da se usprotive novome namjesniku, zamjeniku stradalog Redžep-paše Šeića, ako pokuša sa uvođenjem kakvih visokih dažbina.[13][14]
  • jun-jul - Osmanske snage kreću u invaziju zapadne Gruzije - Gurija, Imeretija i Mingrelija.

Jul/Srpanj – Septembar/RujanUredi

  • jul, druga polovina - Sređivanje tursko-austrijske granice, Austrijanci se nerado povlačili iz B. Novog i B. Krupe[15]. Hrvatskom banu Baćanju je naređeno da se u roku od mesec dana napusti Novi i da na Unu pošalje nemačku i bansku vojsku radi suzbijanja otpora "Vlaha".[16]
  • 19. 7. - Jedrenski događaj počinje u Stambolu: janičari, koji trebaju krenuti u rat protiv Gruzije, bune se zbog zakasnelih plata - pokret se ubrzo spaja sa nezadovoljstvom zbog odsustva sultana iz grada i vlasti šejhulislama.
  • 26. 7. - Na dan sv. Ane, Tirol je ponovo slobodan od Bavaraca.
  • 8. 8. - Prvo izdanje Wiennerisches Diarium, kasniji Wiener Zeitung.
  • 9. 8. - Rakocijev proglas Srbima: sloboda od danka ako nam se pridružite, u protivnom klanje.[17]
  • 13. 8. - Act of Security: škotski parlament ne prima engleskog naslednika kraljice Ane, osim pod nekim uslovima - kraljevski pristanak na zakon je dat tek dogodine, ali će pod ekonomskim pritiskom doći do unije dve zemlje 1707.
  • 22. 8. - Jedrenski dogođaj: u skladu sa presudom kadija u četiri tačke, sultan Mustafa II je zbačen i postavljen njegov brat Ahmed III (do 1730). Šejhulislam Feyzullah Efendi je ubijen sa sinom Fethullahom 3. septembra.
  • 26. 8. - Umro hrvatski ban Adam Batthyány, naslijediće ga Ivan Pálffy (1704-32). Novi zagrebački biskup Martin Brajković piše caru da je Hrvatska u žalosnom stanju jer joj prete Turci, dok "Morlaci i Rascijani", kao i razbojnici iz Varaždinskog generalata pljačkaju crkve i ubijaju sveštenstvo i stanovništvo; (nemački) oficiri iz generalata razdražuju Srbe protiv Hrvatske[18].
  • 1. 9. - Graničari poraženi od kuruca kod Belfenjera.
  • 1. 9. - U Kareliji osnovan Petrozavodsk sa livnicom topova i sidara.
  • 7. 9. - Francuzi maršala d'Hostuna zauzeli Breisach na Rajni.
  • 12. 9. - Austrijski nadvojvoda Karlo proglašen za kralja Španije u Beču, kao Karlos III - u zemlji će biti 1705-1711, vlast će imati samo u Kataloniji. Prema tajnom sporazumu Pactum Mutuae Successionis njegov stariji brat Josip će naslediti ostale habsburške zemlje.
  • septembar - Kuruci izbili na Moriš - velika većina Srba staje na stranu cara. Krajem ovog meseca Rakocijevi ustanici uglavnom kontrolišu područje severno i istočno od Dunava.
  • 20. 9. - Prva bitka kod Höchstädta: franko-bavarska pobeda maršala de Villarsa u Bavarskoj.
  • septembar, krajem - Srbi između Kupe i Une sada izražavaju pokornost banu i Hrvatskoj. Baron Delišimunović ove jeseni u miru preseljava "Vlahe-šizmatike" iz okoline Novog u oblast između Kupe i Kostajnice, a "Vlasi-katolici" prelaze u Divušu[19].

Oktobar/Listopad – Decembar/ProsinacUredi

 
Veliki severni rat u Poljskoj: Opsada Torunja
  • 14. 10. - Karlo XII. zauzeo Toruń nakon 4,5-mesečne opsade.
  • oktobar - Komisija za sređivanje prilika u Slavoniji i Sremu privodi rad kraju: graničari su podeljeni na aktivna lica pod vojnom upravom te poreske i radne obveznike pod komorskom. Slavonska granica, čiji je general u Osijeku, deli se na Gornju posavsku (Gradiška), srednju (Brod) i donju (Rača). Podunavska granica ima sedište u Petrovaradinu.[20]
  • oktobar - Kuruci zauzeli Racki Kovin (Ráckeve).
  • 23. 10. - Budim i Pešta postaju slobodni kraljevski gradovi.
  • 25. 10. - Torinski ugovor: Savoja prelazi na stranu Velike alijanse.
  • 2. 11. - Carev kabinet naređuje Ugarskoj dvorskoj kancelariji da pošalje patrijarha Arsenija iz Beča na jug, da održi Srbe u vernosti prema Austriji, i da mu treba ispuniti zahteve[21].
  • 15. 11. - Bitka kod Zvolena: kuruci porazili habsburšku vojsku u današnjoj Slovačkoj.
  • 15. 11. - Bitka na Speyerbachu: Francuzi maršala d'Hostuna porazili nemačku vojsku koja je pokušala deblokirati Landau - grad kapitulira istog dana.
  • novembar-decembar - Odredi Šandora Karoljija prodrli u Austriju, pale sela oko Beča.[22] (?)
  • 30. 11. - Isaac Newton postaje predsednik Kraljevskog društva (do smrti 1727).
  • zima 1703/04 - Rusi grade nasip na ostrvu Kotlin u Finskom zalivu i prvu tvrđavu Kronštat (u početku Kronšlot, "krunska tvrđava").
  • 7. 12. (26. 11. po j.k.) - Velika oluja pogodila južnu Englesku - oko 8.000 mrtvih.
  • 16. 12. - Bavarsko-francuska vojska zauzela Augsburg nakon opsade.
  • 27. 12. - Methuenov ugovor: trgovački sporazum između Portugala i Engleske - slobodno za engleske vunene tkanine, preferencijal za portugalsko vino (→ porto).
  • 31. 12. - Zemljotres ere Genroku, blizu Eda (Tokija): u potresu, požaru i cunamiju stradalo 5 - 10.000 ljudi. U martu će biti proglašena nova era, Hōei.

Kroz godinuUredi

  • Hrvatska
    • Pavao Ritter Vitezović: Plorantis Croatiae saecula duo - "Dva stoljeća ucviljene Hrvatske".
    • Uršulinke osnovale prvu školu, gimnaziju i preparandiju u Varaždinu.
    • Ličko-krbavski episkop Atanasije Ljubojević je ponovo proteran.[23]
    • Osnovana Ilirska akademija u Splitu.
    • Poslije ove godine, Dubrovačka republika isplaćuje godišnji harač od 12.500 dukata svake treće godine[24].
    • Zadarski plemić Simun Fanfonja otkupio za veliku svotu od 7.800 reala pravo ubiranja desetine - prinudna naplata će u januaru 1704. dovesti do Kuridžine bune u Bukovici, Kotarima i Biogradskom primorju.[25]

RođenjaUredi

SmrtiUredi

Glavni članak: :Kategorija:Umrli 1703.

ReferenceUredi

  1. Njegoš, Ogledalo srpsko II - Srpski Badnji veče. rastko.rs
  2. Istorija s. n. IV-1, 42
  3. Istorija s. n. IV-2, 41
  4. Istorija s. n. IV-1, 41
  5. 5,0 5,1 Istorija s. n. IV-1, 80
  6. 6,0 6,1 Historija n. J. II, 865
  7. Istorija s. n. IV-1, 67
  8. Historija n. J. II, 1027-8
  9. Historija n. J. II, 1043
  10. Historija n. J. II, 1017
  11. Istorija s. n. IV-1, 76
  12. Historija n. J. II, 1133
  13. Goran Komar. Planinska sela Dračevice pod vlašću Venecije 1687-1797. rastko.rs
  14. Katastar iz 1704. godine (Badoer-ov). rastko.rs
  15. Istorija s. n. IV-1, 19-20
  16. Istorija s. n. IV-1, 68
  17. Istorija s. n. IV-1, 79-80
  18. Istorija s. n. IV-1, 75-6
  19. Istorija s. n. IV-1, 68-9
  20. Istorija s. n. IV-1, 53
  21. Istorija s. n. IV-1, 43
  22. Istorija s. n. IV-1, 81
  23. Istorija s. n. IV-1, 183-4
  24. Historija n. J. II, 1225
  25. Istorija s. n. IV-2, 25
  26. Historija n. J. II, 1319
  27. Istorija s. n. IV-1, 12
  28. Istorija s. n. IV-1, 538
  29. Muslimani naše krvi u Južnoj Srbiji. rastko.rs
  30. BARSKA NADBISKUPIJA I BARSKI NADBISKUPI. montenegrina.net
Literatura
  • Historija naroda Jugoslavije II, Školska knjiga Zagreb, 1959
  • Istorija srpskog naroda, Četvrta knjiga, prvi tom, Srbi u XVIII veku, SKZ Beograd 1986 (IV-1) i drugi tom (IV-2)