Ovo je članak o godini 1830.

Godina 1830. (MDCCCXXX) bila je redovna godina koja počinje u petak po gregorijanskom, odn. redovna godina koja počinje u srijedu po 12 dana zaostajućem julijanskom kalendaru (linkovi pokazuju godišnje kalendare).

Milenijum: 2. milenijum
Vjekovi: 18. vijek19. vijek20. vijek
Decenija: 1800-e  1810-e  1820-e  – 1830-e –  1840-e  1850-e  1860-e
Godine: 1827 1828 182918301831 1832 1833
1830. po kalendarima
Gregorijanski 1830. (MDCCCXXX)
Ab urbe condita 2583.
Islamski 1245–1246.
Iranski 1208–1209.
Hebrejski 5590–5591.
Bizantski 7338–7339.
Koptski 1546–1547.
Hindu kalendari
Vikram Samvat 1885–1886.
Shaka Samvat 1752–1753.
Kali Yuga 4931–4932.
Kineski
Kontinualno 4466–4467.
60 godina Yang Metal Tigar
(od kineske Ng.)
Holocenski kalendar 11830.
p  r  u
Podrobnije: Kalendarska era

Revolucije u Francuskoj, Nizozemskoj i Poljskoj.

DogađajiUredi

Januar/Siječanj – Mart/OžujakUredi

 
Nezavisna Grčka (modro)
  • 1. 1. - Učitelj Đorđe Nikolajević otvario prvu srpsku osnovnu školu u Dubrovniku pod austrijskom vlašću, ali dalmatinski namesnik Franjo Tomašić je zatvara već posle mesec dana[1].
  • januar - Izlazi prvi tom Lyellovih "Principa geologije" koji dokazuju da je planeta mnogo starija od nekoliko hiljada godina.

April/Travanj – Jun/LipanjUredi

Jul/Srpanj – Septembar/RujanUredi

 
Trikolora definitivno postaje zastava Francuske
  • 2. 8. - Abdikacija francuskog kralja Šarla X a posle 20 minuta i njegovog sina "Luja XIX" - sledećih sedam dana nominalni kralj je 9-godišnji "Anri V".
  • 5. 8. - Hrvatski sabor se okupio u Zagrebu - zalaže se za obligatno učenje madžarskog, ali službeni jezik ostaje latinski[6].
  • 9. 8. - Luj-Filip iz orleanske loze postaje Kralj Francuza (do 1848).
  • 15. 8. – Otomanski sultan Mehmed II izdao hatišerif o autonomiji Srbije.
  • 18. 8. - Pismo pape Pija VIII biskupu Rena - Rimokatolička crkva se udaljava od zabrane kamate.
  • 25. 8. – Neredima u Briselu počinje Belgijska revolucija.
  • 28. 8. - Prva američka parna lokomotiva Tom Thumb se trka sa kolima sa konjskom vučom - gubi zbog kvara ali prednost je jasna.
  • 30. 8. - Neredi u Aachenu, guši ih građanska milicija.
  • 31. 8. - Edwin Beard Budding u Britaniji dobio patent za kosilicu za travu.
  • 7. 9. - Gomila zapalila vojvodsku palatu u Braunschweigu.
  • 15. 9. - Svečano otvorena Liverpool and Manchester Railway, prva međugradska železnica sa redovnim rasporedom i isključivom parnom snagom, sa duplim kolosekom. Poginuo političar William Huskisson.
  • 16 - 20. 9. - Neredi u Berlinu, nazvani Krojačka revolucija (Schneiderrevolution).
  • 22. 9. -   Valensijski kongres usvaja ustav čime je dovršena separacija Države Venecuele od Velike Kolumbije. Ostatak V. K. čini Republiku Novu Granadu.
  • 28. 9. - Nadvojvoda Ferdinand okrunjen za ugarsko-hrvatskog kralja u Požunu, kao Ferdinand V. Ugarski sabor zatim neuspešno želi uvesti mađarski jezik kao službeni u svim uredima i dati protestantima građansko pravo i u Hrvatskoj (protivno tamošnjem zakonu iz 1608) - Mađari smatraju Hrvatsku prostim dijelom Ugarske[7].

Oktobar/Listopad – Decembar/ProsinacUredi

 
Hatišerif je pročitan na Tašmajdanu

Kroz godinuUredi

  • Izgrađen Konak kneginje Ljubice u Beogradu.
  • 1829-30 - Skupština Vasojevića usvojila Vasojevićki zakon u 12 točaka.
  • Osmansko carstvo gubi Grčku, Alžir i Srbiju.
  • Knez Miloš sprečio nastajanje srpskih spahija namesto turskih, načelom da zemlja pripada onome ko je radi (Srbija će biti zemlja sitnog poseda).
  • Umro leskovački Šašit-paša - njegovi rođaci, naročito sestrići Osman i Selim Vrenčević, počinju čitlučenje sela i progon Srba (do 1832)[13].
  • Skadarski Mustafa-paša Bušatlija raskinuo sa Portom, osvaja "severnu i zapadnu Makedoniju, kao i zapadnu Bugarsku do linije Sofija-Samokov-Dupnica-Ćustendil-Veles-Debar"[14].
  • Hrvatski narodni preporod: Ljudevit Gaj u Budimu objavio Kratku osnovu horvatsko-slavenskog pravopisanja.
  • Protonotar Josip Kušević napisao De municipalibus iuribus et statutis regnorum Dalmatiae, Croatiae et Slavoniae čime dokazuje da je Hrvatska ravna Ugarskoj.
  • Tri franjevačka samostana mole od sultana dozvolu za podizanje škola "kao Grci i Srbi"[15].
  • Pošto su Austrijanci regulisali svoju obalu Dunava i došlo do češćih poplava[16], knez Miloš naredio da se naselje Poreč premesti i dobije naziv Milanovac (kasnije Donji -).

RođenjaUredi

SmrtiUredi

Glavni članak: :Kategorija:Umrli 1830.

ReferenceUredi

  1. Istorija s. n. V-2, 289
  2. 2,0 2,1 Narodne skupštine za vreme prve vladavine Miloša i Mihaila Obrenovića (1815-1842), parlament.gov.rs
  3. Istorija s. n. V-1, 116
  4. Istorija s. n. V-1, 230
  5. Ulični fenjeri, staribeograd.com
  6. Šišić, 410
  7. Šišić, 411
  8. Testament svetog Petra Cetinjskog, rastko.rs
  9. 9,0 9,1 Njegoš - Izabrana pisma, rastko.rs
  10. Crna Gora od kraja XV veka do 1914. godine, rastko.rs
  11. Jovanović, Vojislav M. (1954) O liku Filipa Višnjića i drugih guslara Vukova vremena, rastko.rs
  12. Pašić Slobodan (18. februar 2012.) Melenci: Zaboravili Lazara Zubana, Novosti
  13. Istorija s. n. V-1, 239
  14. Bogdanović, Dimitrije Knjiga o Kosovu... V Oslobodilački pokreti Srbu u XIX veku, rastko.rs
  15. Ćorović, Vladimir (1925) Bosna i Hercegovina - Kulturne prilike, rastko.rs
  16. Sofronijević, Mira (1995) Kapetan Miša Anastasijević - Podunavski Rotšild, rastko.rs
  17. Šerović, Petar D. Iz istorije staroga Risna, rastko.rs
  18. Matavulj, Simo Boka i Bokelji, rastko.rs
  19. Hrvatska enciklopedija, Ilić, Sevastijan, enciklopedija.hr
Literatura
  • Šišić, Ferdo. Povijest Hrvata - Pregled povijesti hrvatskoga naroda 1526.-1918., drugi dio. ISBN 953-214-198-7
  • Istorija srpskog naroda, Od Prvog ustanka do Berlinskog kongresa 1804-1878, Beograd 1981
    • Peta knjiga prvi tom (V-1)
    • Peta knjiga drugi tom (V-2)