Ovo je članak o godini 1739.

Godina 1739 (MDCCXXXIX) bila je redovna godina koja počinje u četvrtak po gregorijanskom kalendaru odn. redovna godina koja počinje u ponedjeljak po julijanskom kalendaru.

Milenijum: 2. milenijum
Vjekovi: 17. vijek18. vijek19. vijek
Decenija: 1700-e  1710-e  1720-e  – 1730-e –  1740-e  1750-e  1760-e
Godine: 1736 1737 173817391740 1741 1742
Bitka za Porto Bello.
1739. po kalendarima
Gregorijanski 1739. (MDCCXXXIX)
Ab urbe condita 2492.
Islamski 1151–1152.
Iranski 1117–1118.
Hebrejski 5499–5500.
Bizantski 7247–7248.
Koptski 1455–1456.
Hindu kalendari
Vikram Samvat 1794–1795.
Shaka Samvat 1661–1662.
Kali Yuga 4840–4841.
Kineski
Kontinualno 4375–4376.
60 godina Yin Zemlja Koza
(od kineske Ng.)
Holocenski kalendar 11739.
p  r  u
Podrobnije: Kalendarska era

DogađajiUredi

  • 1. 1. - Francuski istraživač Jean-Baptiste Charles Bouvet de Lozier otkriva Otok Bouvet u Južnom Atlantiku.
  • januar, početkom - Austrijsko-turski rat: konjičko odeljenje kap. Ravickog poslato kao pojačanje iz Beograda prema Šapcu, usput su pobedili i zarobili neke Turke, tako da su se ovi povukli iz valjevskog distrikta.[1]
  • 24. 2. - Bitka kod Karnala u kojoj perzijski car Nader Shah nanosi težak poraz mogulskom caru Muhammad Shahu.
  • 20. 3. - Perzijske snage zauzimaju i pljačkaju mogulsku prijestolnicu Delhi pri čemu je kao plijen uzet znameniti dragulj Koh-i-Noor.
  • maj - Sabor srpskih arhijereja bira carigradskog Grka Joanikija III Karadžu za pećkog patrijarha, koji je još ranije rukopoložen i došao sa turskom vojskom - u lošoj uspomeni kod Srba, vlada do 1746[2]
  • 27. 6. - Austrijska glavnina prešla Savu pontonom kod Beogradske tvrđave - nakon logorovanja kod Mirijeva otišli ka Vinči.[1]
  • 28. 6. (17. 6. po j.k.) - Pošto je manastir Marča prošle godine predata unijatima, Srbi Krajišnici je zapalili - arhiva i privilegije preneti kod episkopa u Severin.[3]
  • leto? - Užički alajbeg dobio ferman da se odvoji u poseban sandžak, sa nahijama Osat, Užice, Požega, Valjevo, Rudnik i Lepenica, ali ferman je poništen već u novembru.[4]
  • 13. 7. - Plašeći se pobune, mletački dužd Alvise Pisani uzima dukalom u zaštitu pravoslavne Dalmatince od latinskih biskupa, ali im zabranjuje da biraju svog episkopa[5]
  • 22. 7. - Rusko-turski rat (1735 - 1739): Bitka kod Grocke u kojoj turske snage nanose težak poraz Austrijancima i prisiljavaju na povlačenje iz Srbije.
  • 26. 7. - Veliki vezir Ivaz Mehmed-paša opseda Beograd, do 1. septembra, topovi gađaju grad sa Vračara još od juče, sa slabim efektom.[6]
  • 28. 8. - Zvornički konvoj od 36 pontona sa topovima, barutom, đuladima i hranom stigao rekom do turskog logora kod Beograda.
  • 1. 9. - Preliminarni mir u Beogradu: Austrijanci izgubili sve dobijeno Požarevačkim mirom u Bosni, Srbiji i Maloj Vlaškoj, osim Furjana na hrv. granici. Austrijski predstavnici su kasnije kažnjeni jer su, na francusko urgiranje, prebrzo sklopili mir, i ne čekajući na punu suglasnost dvora (pravi mir 18. septembra, Beogradska tvrđava napuštena u julu 1740)[7]
    • Srbiju napuštaju crkvena jerarhija, oficiri i vojničke porodice i građanstvo.[8] Pećka patrijaršija nakon mira ima 13 eparhija, veza sa Karlovačkom mitropolijom postoji ako je patrijarh Srbin.[9]
    • Državni prihodi Austrije su 25 miliona forinti, prema rashodima od 30 miliona (iz 1737); državni dug je dostigao 99 miliona forinti - važan razlog za Beogradski mir.[10]
    • Beogradske i šabačke fortifikacije izgrađene nakon 1717. treba srušiti za tri do šest meseci - šabačka tvrđava predata Turcima nakon tromesečnog rušenja a beogradska dogodine.[11]
  • 4. 9. - Veliki vezir Ivaz Mehmed-paša ulazi u beogradsku varoš, srušeni su, tek dovršena[12], Saborna crkva i mitropolitska rezidencija, crkva Roždestva sv. Jovana Preteče je pretvorena u džamiju.[13] Prvi beogradski muhafiz nakon mira je Ali-paša Abdipašazade, namesnik Rumelije (do 1740).[14]
  • 18. 9. - Beogradski mir kojim su prekinuta neprijateljstva između Osmanskog Carstva i Habsburške Monarhije; sve teritorije južno od Save i Dunava (bosanska Posavina i sev. Srbija) se vratile Osmanskom carstvu (posle austrijske okupacije od 1718).
  • 3. 10. - Niški sporazum: mir između Osmanskog carstva i Rusije (pominje se i 28. novembar.). Rusija se za sada odriče Krima i Moldavije, dozvoljena joj je gradnja luke u Azovu, ali bez utvrđenja i flote. Preživjeli bosanski zarobljenici pušteni na slobodu tek krajem listopada 1742.[15]
  • 23. 10. - Nakon neuspjelih pokušaja da se mirno riješi spor oko asienta (monopola na prodaju afričkog roblja španskim kolonijama u Novom svijetu Velika Britanija objavljuje Španiji rat, kasnije poznat kao Rat Jenkinskovog uha.
  • 22. 11. - Rat Jenkinsovog uha: Bitka za Porto Bello završava britanskom pobjedom kojom je zauzet strateški važan grad Portobelo u španskoj Panami.
  • prosinac - Na Hrvatskom saboru u Varaždinu donijeta je odluka o izgradnji kapele u Ludbregu, ako Svevišnji zaustavi kugu u Moslavini i Slavoniji, a od koje je preminulo 4.500 ljudi. Svetište Predragocjene Krvi Kristove u Ludbregu podignuto je 1996.

Kroz godinuUredi

  • Mletačke vlasti tek sada istupaju protiv seljaka Kaštela i zadarske okolice koji su 1736. uskratili plodove posjednicima zemlje - protiv najupornijih Kaštelana će biti slana i vojska.[16]
  • Banat, habsburško komorno područje, naglo je napredovao 1730-tih, nakon što je 1720. bio nepregledna močvara - postaje jedno od najnaprednijih agrarnih i rudarskih područja.[17]

RođenjaUredi

SmrtiUredi

ReferenceUredi

  1. 1,0 1,1 Istorija s. n. IV-1, 158
  2. Istorija s. n. IV-1, 541
  3. Istorija s. n. IV-1, 190
  4. Istorija s. n. IV-1, 95
  5. Istorija s. n. IV-2, 50
  6. Istorija s. n. IV-1, 159
  7. Historija n. J. II, 839
  8. Historija n. J. II, 1352
  9. Historija n. J. II, 1355
  10. Historija n. J. II, 864
  11. Istorija s. n. IV-1, 161
  12. Istorija s. n. IV-1, 143
  13. Istorija s. n. IV-1, 160
  14. Istorija s. n. IV-1, 308
  15. Historija n. J. II, 1325
  16. Historija n. J. II, 1234
  17. Historija n. J. II, 1144
Literatura
  • Historija naroda Jugoslavije II, Školska knjiga Zagreb, 1959
  • Istorija srpskog naroda, Četvrta knjiga, prvi tom, Srbi u XVIII veku, SKZ Beograd 1986 (IV-1), drugi tom (IV-2)