Ovo je članak o godini 1741.

Godina 1741 (MDCCXLI) bila je redovna godina koja počinje u nedjelju po gregorijanskom kalendaru odn. redovna godina koja počinje u četvrtak po julijanskom kalendaru.

Milenijum: 2. milenijum
Vjekovi: 17. vijek18. vijek19. vijek
Decenija: 1710-e  1720-e  1730-e  – 1740-e –  1750-e  1760-e  1770-e
Godine: 1738 1739 174017411742 1743 1744
Opsada Cartagene de Indias.
1741. po kalendarima
Gregorijanski 1741. (MDCCXLI)
Ab urbe condita 2494.
Islamski 1153–1154.
Iranski 1119–1120.
Hebrejski 5501–5502.
Bizantski 7249–7250.
Koptski 1457–1458.
Hindu kalendari
Vikram Samvat 1796–1797.
Shaka Samvat 1663–1664.
Kali Yuga 4842–4843.
Kineski
Kontinualno 4377–4378.
60 godina Yin Metal P(ij)etao
(od kineske Ng.)
Holocenski kalendar 11741.
p  r  u
Podrobnije: Kalendarska era

DogađajiUredi

  • poč. godine - U vezi s pregovorima o razgraničenju sa Austrijom, Osmanlije su izvele vojsku na severnu granicu.[1]
  • veljača, krajem - Barun Franjo Trenk počinje novačiti seoske momke i pomilovane hajduke u slavonskim selima, uključujući i silom; povedeno je na stotine razbojnika i beskućnika[2]; Trenkovi panduri će se pročuti po junaštvu i divljaštvu.[3]
  • 2. 3. - Carigradskom konvencijom razgraničeno Veliko Ratno ostrvo kod Beograda, Austrijancima ostaje severni deo.[4]
  • mart, krajem - Dalmatinski generalni providur Kavali naređuje da pravoslavni sveštenici moraju zavisiti od latinskih biskupa.[5]
  • 10. 4. - Rat za austrijsko nasljedstvo: Bitka kod Mollwitza u kojoj mladi pruski kralj Friedrich II nanosi poraz austrijskoj vojsci i konsolidira svoja osvajanja u Šleskoj.
  • proleće - Počela je obnova Beogradske tvrđave, zalaganjem većeg dela evropske Turske - gradnja traje do 1770-tih.[6]
  • 14. 5. - Marija Terezija obećava hrvatskim saborskim poslanicima na požunskom krunidbenom saboru da će obnoviti stare istočnoslavonske županije i pridružiti ih Hrvatskoj (ostvareno 1745).[7]
  • Ugarski sabor u Požunu: da bi dobila podršku u ratu, Marija Terezija mora priznati sva ugarska staleška prava; zato će se većina njenih kasnijih reformi ograničiti na austrijske zemlje.[8], naviještena obnova županijskog uređenja na jugu.[9], pristaje na ukidanje Potisko-pomoriške vojne granice, što izaziva patrijarhov protest i nemire - privilegije su potvrđene 1743, ali će 1749-51. ipak biti razvojačena[10][11][12]. 46. zakonski članak kaže da se u Trojednici neće trpeti druga vera osim katoličke.[13], ali privilegije će ipak biti potvrđene 1743[14], odlučeno da se Marča preda unijatima (i opet 1751, zauzet 1753).[15]
  • maj - Vitus Bering iz Petropavlovsk-Kamčatskog kreće u ekspediciju kako bi izradio geografske karte obala Sibira.
  • 20. 5. - Rat Jenkinskovog uha: Opsada Cartagene de Indias, spektakularni pokušaj britanskih snaga da zauzmu špansko uporište Cartagena de Indias (u današnjoj Kolumbiji) završava strahovitim porazom, koji je na nekoliko decenija osigurao špansku vlast nad kolonijalnim posjedima u Južnoj Americi.
  • 27. 5. - Trenkovi panduri defiliraju u Beču, uz pratnju tzv. Turske bande.
  • sredinom god. - U Srbiji koju su Osmanlije povratile 1739. obrazovano je 700 timara, koji su dodeljeni spahijama sa službom u beogradskoj tvrđavi - broj spahija je do 1771 prepolovljen (od ranije u niškoj, požeškoj, užičkoj i sokolskoj nahiji ima 200 spahija)[16], ovim su ukinuti svi hasovi, zijameti, timari, pa i vakufi koji su postojali pre austrijske okupacije; na popisu je već zatečeno 56 čitluka, neki pripadaju hrišćanima.[17]
  • 15. 7. - Ruski pomorac Aleksej Čirikov postaje prvi Evropljanin koji se iskrcao na tlo današnje Aljaske.
  • 28. 7. - Švedska, u nastojanju da povrati teritorije izgubljene Ništatskim mirom i na pritisak francuske diplomacije, objavljuje Rusiji rat, poznat i kao Rat partije Šešira (nazvan po političkoj stranci koja se za njega zalagala u Riksdagu).
  • 10. 8. - Bitka kod Colachela u kojoj radža od Travancorea nanosi težak poraz nizozemskoj ekspediciji.
  • novembar - Rat za austrijsko nasljedstvo: Francuske trupe, poslane u pomoć bavarskom knezu-elektoru Karlu, suparniku Marije Terezije za rimsko-njemačko prijestolje, prodiru u Češku i zauzimaju Prag.
  • 23. 8. - Rusko-švedski rat (1741 - 1743): Bitka kod Vilmanstranda u kojoj ruske snage nanose težak poraz švedskim snagama u današnjoj Finskoj.
  • druga polovina godine - Srbijanska milicija, Klimenti i graničari Posavske, Podunavske, Potiske i Pomoriške granice moraju krenuti u borbu protiv Bavaraca, Prusa i Francuza. Srbi graničari većim delom služe pod generalima Palfijem i Kevenhilerom, u srednjoj Evropi, manjim delom u Lombardiji i Austrijskom primorju[18]
  • 6. 12. - U Rusiji izveden dvorski puč nakon koga novom caricom postaje Elizabeta; istovremeno sklopljeno primirje između Švedske i Rusije kojim je privremeno obustavljen rat.
  • 19. 12. - Bavarski knez-izbornik Karl u Pragu okrunjen za češkog kralja.
  • 25. 12. - Anders Celsius razvija vlastitu termometarsku skalu.

Kroz godinuUredi

  • Raniji pećki patrijarh Arsenije IV izabran je za karlovačkog mitropolita[19], tj. carica Marija Terezija mu priznaje patrijaršijsko dostojanstvo i poglavarstvo nad Srbima na teritoriji carstva.
  • Prema turskom popisu, od 1.546 sela u severnoj Srbiji, naseljenih ima 592, opustelih 721, od davnina opustelih selišta 233; ukupno 6.586 poreskih obveznika[20]
  • Gavrilo II, Mihić ili Mihailović novi je mitropolit dabrobosanski (do 1752), u Sarajevu nije omiljen.[21]
  • Draškovićevi krajišnici iz Steničnjaka priznati od Sabora za banderijalce, odlaze i na evropska ratišta.[22] Sabor je Srbe u Topuskom poštedeo kontribucije (do 1770).[23]
  • Hristofor Žefarović izdao "Stematografiju" - slavenosrpska dopunjena verzija Vitezovićevog dela iz 1701. Prva knjiga na novom, ruskoslovenskom, književnom jeziku čiji autor nije Rus, upleteni su i elementi iz ruskog i srpskog narodnog jezika.[24]
  • Hatihumajunom Mehmeda I, iz oblasti Negotinske krajine (carski has sa imunitetom) izdvojena 63 mesta za vakuf carske biblioteke kod Aja Sofije, sa zadržanim slobodama.[25]
  • Napulj, tj. Kraljevina Dveju Sicilija se zanima za doseljavanje Crnogoraca iz vojnih razloga: pukovnik Karafa se obraća vladici Savi, ali stvar sprečavaju Mlečani.[26]

RođenjaUredi

SmrtiUredi

ReferenceUredi

  1. Istorija s. n. IV-1, 306
  2. Istorija s. n. IV-1, 202
  3. Historija n. J. II, 1034-5
  4. Istorija s. n. IV-1, 162
  5. Istorija s. n. IV-2, 50
  6. Istorija s. n. IV-1, 319-20
  7. Šišić, Povijest Hrvata 1526-1918, 342
  8. Historija n. J. II, 868
  9. Historija n. J. II, 1035
  10. Historija n. J. II, 1156-7
  11. Istorija s. n. IV-1, 236
  12. Istorija s. n. IV-1, 265
  13. Istorija s. n. IV-1, 204
  14. Istorija s. n. IV-1, 225
  15. Istorija s. n. IV-1, 219
  16. Istorija s. n. IV-1, 313-4
  17. Istorija s. n. IV-1, 326
  18. Istorija s. n. IV-1, 196
  19. Istorija s. n. IV-1, 540
  20. Istorija s. n. IV-1, 321
  21. Istorija s. n. IV-1, 475
  22. Istorija s. n. IV-1, 222
  23. Istorija s. n. IV-1, 223
  24. Istorija s. n. IV-2, 80
  25. Istorija s. n. IV-1, 338
  26. Istorija s. n. IV-1, 508
Literatura
  • Historija naroda Jugoslavije II, Školska knjiga Zagreb, 1959
  • Istorija srpskog naroda, Četvrta knjiga, prvi tom, Srbi u XVIII veku, SKZ Beograd 1986 (IV-1)

Vanjske povezniceUredi