Ovo je članak o godini 1745.

Godina 1745 (MDCCXLV) bila je redovna godina koja počinje u petak po gregorijanskom kalendaru odn. redovna godina koja počinje u utorak po julijanskom kalendaru.

Milenijum: 2. milenijum
Vjekovi: 17. vijek18. vijek19. vijek
Decenija: 1710-e  1720-e  1730-e  – 1740-e –  1750-e  1760-e  1770-e
Godine: 1742 1743 174417451746 1747 1748
Napad pruske pješadije u bitci kod Hohenfriedberga.
1745. po kalendarima
Gregorijanski 1745. (MDCCXLV)
Ab urbe condita 2498.
Islamski 1157–1158.
Iranski 1123–1124.
Hebrejski 5505–5506.
Bizantski 7253–7254.
Koptski 1461–1462.
Hindu kalendari
Vikram Samvat 1800–1801.
Shaka Samvat 1667–1668.
Kali Yuga 4846–4847.
Kineski
Kontinualno 4381–4382.
60 godina Yin Drvo Vo(l)
(od kineske Ng.)
Holocenski kalendar 11745.
p  r  u
Podrobnije: Kalendarska era


DogađajiUredi

Januar/Siječanj – Mart/OžujakUredi

  • 23. 2. - Kraljevsko venčanje u Versaju: francuski prestolonaslednik se ženi španskom princezom (ona umire već sledeće godine a on 1765, pre oca).
  • 24. 2. - Georgije Popović je potvrđen za temišvarskog episkopa (do 1757).
  • 25. 2. - Na maskenbalu u Versaju, kralj Louis XV objavljuje svoju privrženost Jeanne Antoinette Poisson, ubrzo proizvedenoj u markizu de Pompadour (zvanična ljubavnica do 1751, uticajna kao miljenica do smrti 1764).

April/Travanj – Jun/LipanjUredi

  • 15. 4. - RzAN, Bitka kod Pfaffenhofena: Austrijanci hrvatskog bana Batthyánya odlučujuće poražavaju franko-bavarske snage u Gornjoj Bavarskoj, što vodi brzom izlasku te zemlje iz rata.
  • 22. 4. - Ugovorom iz Füssena se okončava rat između Bavarske i Austrije: Bavarska se odriče pretenzija na Češku, priznaje Pragmatičku sankciju i podržaće izbor supruga Marije Terezije za svetog rimskog cara.

Jul/Srpanj – Septembar/RujanUredi

  • 1. 7. - Marija Terezija rešava da se srpske privilegije u Slavoniji i Sremu moraju držati, uprkos inkorporaciji kao ugarskih županija.[2]
  • 9. 7. - Bitka kod Mellea: Francuzi su presreli i odbili saveznički kontigent koji je trebao ojačati Ghent.
  • 15. 7. - Francuska vojska grofa von Löwendala zauzima Ghent u dan. Belgiji, važnu bazu Pragmatičke armije.
  • 20. 7. - Princ Charles Edward Stuart plovi sa dva broda prema škotskim Spoljnim Hebridima, presreće ih britanski brod - princ gubi jedan od dva svoja broda, ali se kasnije iskrcava na Eriskay.
  • avgust - Osnovana Ilirska dvorska komisija[3] (delegacija 1747-77) - pitanje samouprave u vezi sa privilegijama srpske crkve. Mađarska protivljenja dovode do pretvaranja komisije 1747. u Dvorsku Deputaciju za erdeljske, banatske i "ilirske" stvari.[4]
  • avgust - Francuzi zauzimaju Ostend u Austrijskoj Nizozemskoj nakon kraće opsade, kralj Louis XV stiže 3. 9..
  • 9 - 19. 8. - Osmansko-persijski rat: Nader-šah Afšar je potukao osmansku vojsku kod Karsa. U isto vreme Osmanlije je potukao i princ Nassrollah Mirza kod Mosula. Slede pregovori o miru u kojima su Osmanlije u lošijem položaju.
  • druga pol. god. - Reorganizovanje granice:
    • rasformirani graničarski šančevi Subotica, Sombor, Brestovac, Palanka i Petrovaradinski u Bačkoj;
    • takođe i svi šančevi u Podunavskoj granici, na sremskoj strani Dunava, graničari koji nisu hteli pod županijsku vlast su preseljeni u novu Podunavsku granicu (Petrovaradin-Zemun). Osnovan je Komorski dominijum (Šid, Čalma, Čerević itd).[5]
    • Titel i Kovilj zadržali graničarski status, uključeni u Potisku granicu.
    • Počinje reorganizacija Savske granice (produženje do Zemuna). Mitrovačko vlastelinstvo sa 15 naselja pripojeno Vojnoj krajini.[6]

Oktobar/Listopad – Decembar/ProsinacUredi

 
Raniji tip Leidenske tegle
  • 1. 11. - Papina bula Vix pervenit osuđuje naplatu kamate na zajmove.
  • 8. 11. - Jakobitske trupe ulaze u Englesku.
  • 21. 11. - Korzikanski pobunjenici Domenica Rivarole zauzimaju Bastiju uz pomoć Austro-sardinaca i britanske flote - Đenovljani se vraćaju sledeće godine.
  • 23. 11. - Bitka kod Hennersdorfa u donjoj Šleskoj pruska je pobjeda nad Saksoncima.
  • 24. 11. - Japanski šogun Tokugawa Yoshimune abdicira u korist sina Tokugawa Ieshigea (šogun do 1760), mada nastavlja voditi poslove.
  • 28. 11. - Rat kralja Georgea: Franko-indijanske snage uništavaju Fort Saratogu, današnji Schuylerville, New York.
  • 4. 12. - Jakobitski ustanak 1745: Jakobitske trupe su doprle sve do Derbyja u centralnoj Engleskoj, izazivajući paniku u Londonu. Međutim, dva dana kasnije počinju povlačenje iz Engleske natrag u Škotsku, pošto nema niti engleskih jakobitskih pojačanja, niti francuskog iskrcavanja.
  • 15. 12. - Bitka kod Kesselsdorfa, blizu Dresdena u Saskoj, pruska je pobjeda. Saski vojnici bezglavo bježe, tako da Fridrih ulazi u Dresden 18-tog.
  • 16. 12. - Španci zauzimaju Milano.
  • krajem god. - Inkorporaciona komisija (Engelshofen, Patačić, Vajaj) stiže u Slavoniju i Srem.[2] Kao što je Marija Terezija navijestila 1741, obnovljeno županijsko uređenje Slavonije formiranjem Virovitičke, Požeške i Srijemske županije. U "upravnim i provincijalnim poslovima" su podređene hrvatskom banu, a "u poslovima kontribucije" ugarskom namjesničkom vijeću. Ova Slavonija je Varaždinskom krajinom odvojena od Hrvatske,[7] a posavski dio je vojna granica. Rastu žalbe seljaka na vlastelu, što će kulminirati pobunom 1755.[8]
  • 25. 12. - Dresdenski mirovni sporazum kojim je okončan Drugi šleski rat; Habsburška Monarhija priznaje dotadašnje pruske granice i ranije osvajanje Šleske dok se Friedrich II sa svoje strane priznaje habsburgovskog monarha Franza Stephana I za novog rimsko-njemačkog cara priključivši se tako tzv. Pragmatičkoj koaliciji u Ratu za austrijsko nasljedstvo. Francuska ostaje sama u ratu.

Kroz godinuUredi

  • Ali-paša Hećimoglu, poslije pet godina, ponovo u Bosni: uvodi velike poreze jer je državna blagajna prazna, dolazi do otpora, pobune muslimanskih seljaka u gornjoj Hercegovini,[9] pa je premješten iste godine (slično se događa i 1747).[10] Nasleđuje ga Bostandži Sulejman-paša (do 1747), ali otpor se nastavlja, sada s centrom u Sarajevu.
  • Baron Marko Aleksandar Pejačević odlučio napraviti novo naselje u ataru sela Ruma.[11]
  • Odobrena gradnja pravoslavne Nikolajevske crkve u Zemunu.
  • Georgije Stojanović je napravio bakrorez Pećke patrijaršije.[12]
  • Bavarski pivar Sebastian Kreizesen otvorio prvu pivarsku radionicu u Bečkereku (Zrenjaninu).
  • Amnestija razbojnika u Slavoniji, mnogi se odazivaju; mnogi su i poginuli u Trenkovim pandurima (koji i ove godine regrutuje u Sremu) tako da ta pojava slabi.
  • Doseljavanje u dan. Vojvodinu:
  • Naredba vladike Pavla Nenadovića parohijanima o stavljanju krstova na grobove, a ne kao što je običaj "prostaja drvesa i preslici vozdružiti i nekije šari pregraždenija djelati".[14]
  • Stjepan Badrić: Ukazanje istine među Carkvom istočnom i zapadnom.
  • Pravilnik Dubrovačke Republike o nacionalnoj plovidbi.
  • Pripremljen je francuski prevod Chambersove Cyclopædije, pojavio se i prospekt koji najavljuje novo delo: čuvena Encyclopédie, objavljena 1751-72.
  • Umro džungarski kan Galdan Tseren, nasleđuje ga srednji sin Tsewang Dorji Namjal, ali dolazi do sukoba sa dvojicom njegove braće, kanat je fatalno oslabljen.

RođenjaUredi

SmrtiUredi

Glavni članak: :Kategorija:Umrli 1745.

ReferenceUredi

  1. Извештај о доживљајима Симеона Степанова Пишчевића генерал-мајора и каваљера Ордена св. Ђорђа. rastko.rs
  2. 2,0 2,1 Istorija s. n. IV-1, 204
  3. Istorija s. n. IV-1, 261
  4. Austriski porazi. rastko.rs
  5. Istorija s. n. IV-1, 210
  6. Historija n. J. II, 1136-7
  7. Historija n. J. II, 1035-7
  8. Historija n. J. II, 1065
  9. Istorija s. n. IV-1, 441
  10. Historija n. J. II, 1327
  11. ISTORIJAT. rumskizapisi.wordpress.com
  12. Manastirski kompleks. rastko.rs
  13. Украјинци у Србији. rastko.rs
  14. Dr Goran Z. Komar: Planinska sela Dračevice pod vlašću Venecije. rastko.rs
Literatura
  • Historija naroda Jugoslavije II, Školska knjiga Zagreb, 1959
  • Istorija srpskog naroda, Četvrta knjiga, prvi tom, Srbi u XVIII veku, SKZ Beograd 1986 (IV-1)

Vanjske povezniceUredi