Charles Edward Stuart

Portret Charlesa Edwarda Stuarta od Allana Ramsaya iz 1745
Portret Charlesa Edwarda Stuarta od Allana Ramsaya iz 1745

Puno ime Charles Edward Louis Philip Casimir Stuart[1]
Datum rođenja: 31. decembar 1720.
Mesto rođenja: Rim (Papinska Država)
Datum smrti: 31. januar 1788.
Mesto smrti: Rim (Papinska Država)

Charles Edward Stuart poznat i kao Mladi pretendent ili Bonnie princ Charlie, punim imenom Charles Edward Louis Philip Casimir Stuart (Rim (Papinska Država), 31. decembar 1720. - Rim (Papinska Država), 31. januar 1788.) bio je posljednji ozbiljni pretendent na škotsko - englesko - irski tron iz Dinastije Stuart.[1]

Jakobitski favorit kog su oni htjeli instalirati za kralja kao - Charlesa III i vođa neuspjele jakobitske bune vođene od 1745. - 1746.[1]

BiografijaUredi

Charles Edward Stuart bio je sin Jamesa Francisa Edwarda i Marije Clementine Sobieske, rođen u Rimu, gdje mu je papa Klement XI. pružio gostoprimstvo i podupirao ga. Njegov otac - Stari stuartski pretendent bio je sin posljednjeg engleskog katoličkog kralja Jamesa II koji je svrgnut s vlasti i protjeran 1690.[1]

Charles Edward Stuart vodio je od 1745. - 1746. posljednju jakobitsku bunu zvanu Četrdesetpeta, koja je kasnije jako opjevana i romantizirana. Prilike te 1745. godine izgledale su beznadno, jer se druga francuska invazija, planirana za godinu prije toga nije izvela, pa se mala pomoć mogla očekivati ​​od te strane.

Broj škotskih gorštaka po Highlandsu spremnih da se odazovu ustanku bio manji nego 1715., a stanovnici Lowlandsa (ravnice) apatični ili čak neprijateljski raspoloženi. Ali su prevagnuli šarm i hrabrost mladog princa Charlesa Edwarda Stuarta i odsutnost vladinih vojnika, koji su se upravo tad borili po evropskom kontinentu pa se taj ustanak pretvorio u najopasniji.[2] U roku od samo nekoliko tjedana, Charles je ovladao Škotskom pobjedivši vladine snage u Bitci kod Prestonpansa 21. septembra. Iako je bio potpuno razočaran, razvojem bune po Engleskoj, on se svejedno uputio prema jugu i do 4. decembra domarširao do engleskog Derbya. Tu je u Bitci kod Falkirka, 17. januara 1746. uspio još jednom poraziti vladine snage, prije nego se povukao u Highlands.[2]

Kraj njegove pobune zbio se 16. aprila, kada ga je William August, vojvoda od Cumberlanda, pobijedio u Bitci kod Cullodena, pored Invernessa.[2]

Odmah nakon bitke pogubljeno je oko 80 pobunjenika, a puno njih koji su se razbježali, pohvatano je kasnije i bezobzirno pobijeno ili prognano iz Škotske. Sam Charles Stuart skrivao se i bježao od vladinih vojnika po brdima Highlandsa, punih pet mjeseci sve do 20. septembra kad je uspio pobjeći u Francusku[2], uz pomoć Flore Macdonald.[1]

Nakon tog je Charles Edward bezupješno pokušavao po evropskim dvorovima pronaći saveznike koji bi mu pomogli da povrati krunu. Od 1766. živi u Rimu gdje je i umro.[1]

IzvoriUredi

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 "Charles Edward, the Young Pretender" (engleski). Encyclopædia Britannica. http://www.britannica.com/EBchecked/topic/107328/Charles-Edward-the-Young-Pretender. pristupljeno 18. 12. 2014. 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 "Jacobite" (engleski). Encyclopædia Britannica. http://www.britannica.com/EBchecked/topic/299035/Jacobite. pristupljeno 18. 12. 2014. 

Vanjske vezeUredi