1773

godina
(Preusmjereno sa stranice 1773.)
Ovo je članak o godini 1773.

Godina 1773 (MDCCLXXIII) bila je redovna godina koja počinje u petak po gregorijanskom kalendaru odn. redovna godina koja počinje u utorak po julijanskom kalendaru.

Milenijum: 2. milenijum
Vjekovi: 17. vijek18. vijek19. vijek
Decenija: 1740-e  1750-e  1760-e  – 1770-e –  1780-e  1790-e  1800-e
Godine: 1770 1771 177217731774 1775 1776
Bostonska čajanka.
1773. po kalendarima
Gregorijanski 1773. (MDCCLXXIII)
Ab urbe condita 2526.
Islamski 1186–1187.
Iranski 1151–1152.
Hebrejski 5533–5534.
Bizantski 7281–7282.
Koptski 1489–1490.
Hindu kalendari
Vikram Samvat 1828–1829.
Shaka Samvat 1695–1696.
Kali Yuga 4874–4875.
Kineski
Kontinualno 4409–4410.
60 godina Yin Voda Zmija
(od kineske Ng.)
Holocenski kalendar 11773.
p  r  u
Podrobnije: Kalendarska era

Događaji

uredi

Januar/Siječanj – Mart/Ožujak

uredi
  • 1. 1. - U Olneyu, u Engleskoj, prvi put je odrecitovana himna Amazing Grace (danas poznata melodija je iz 1835, novu popularnost je dobila 1960-tih).
  • 17. 1. - Britanski pomorac James Cook sa svojim brodom HMS Resolution, kao prvi Evropljanin u historiji, prelazi Antarktički krug.
  • početkom godine - Tek sad se, posle dvadesetak godina, ubira pun porez od "Vlaha" sa Draškovićevog vlastelinstva Steničnjak. Uskoro će i Srbi u Topuskom morati da plaćaju porez.[1]
  • 31. 1. - Fridrih Veliki određuje da će se teritorije uzete od Poljske-Litvanije zvati Zapadna Pruska a raniji deo Pruske je Istočna - sada može uzeti titulu Kralja Pruske, ranije je bio Kralj u Pruskoj.
  • 15. 3. - Praizvedba komedije Olivera Goldsmitha She Stoops to Conquer, koja se izvodi i danas.
  • 20. 3. - Nakon isteka primirja, obnovljena neprijateljstva u Rusko-turskom ratu. Prvih par meseci to je "mali rat" na Dunavu, nevelike snage prelaze reku.

April/Travanj – Jun/Lipanj

uredi
  • 1. 6. - Ugovor iz Carskog sela između Rusije i Danske-Norveške: Romanovi se odriču pretenzija na Schleswig-Holstein, vojvodske zemlje u Holsteinu se prenose danskom kralju (kraj Holstein-Gottorpa), veliki vojvoda Pavle dobija Grofoviju Oldenburg i povezane zemlje u S. R. Carstvu (dogodine ih daje svom dedi stricu Frederiku Augustu).
  • 4. 6. - Ekspedicija Constantinea Phippsa sa dva broda kreće u ispitivanje ima li prolaza u Arktičkom okeanu - vraćaju se u septembru, stigli su do 80°48'N, iza Svalbarda je bio led.
  • 10. 6. - Na snazi je Regulacioni zakon, odnosi se na Istočnoindijsku kompaniju. Warren Hastings postaje generalni guverner Bengala, kome su podređeni i Madras i Bombaj (korigovan je Pittovim Indijskim zakonom 1784).

Jul/Srpanj – Septembar/Rujan

uredi
  • 2. 8. - Rusi bombarduju Bejrut, veći deo grada je uništen.
 
Zastava Šćepana Malog

Oktobar/Listopad – Decembar/Prosinac

uredi
  • 8. 10. - Denis Diderot stiže u Sankt Peterburg, gde ostaje do marta.
  • 10. 10. - Rusi su po drugi put okupirali Bejrut, zatim odlaze ostavivši albanske plaćenike u gradu. Marko Vojnović je sa svojom fregatom učestvovao u osvajanju.[7]
  • 13. 10. - Charles Messier otkrio "maglinu" i označio je M51 - danas poznata kao galaksija Vrtlog.
  • 14. 10. - U Poljsko-Litvanskoj Uniji Sejm i kralj Stanislaw August Poniatowski osnivaju Komisiju narodnog obrazovanja, koja će se kasnije smatrati prvim modernim ministarstvom prosvjete u historiji.
  • oktobar - Grupa na čelu sa Williamom Russellom, u kojoj je i Daniel Boone, pokušava osnovati prvo naselje u Kentakiju, ali jedna grupa, sa sinovima ove dvojice je uhvaćena i ubijena od strane Indijanaca (sledeće godine dolazi do Rata lorda Dunmorea).
    • Inače, ove godine je utvrđena Linija imovine/kupovine, proistekla iz Ugovora iz Fort Stanwixa (1768), granica između Indijanaca i 13 kolonija.
  • 16. 10. (5. 10. po j.k.) - Pugačovljev ustanak: započeta je neuspešna opsada Orenburga, trajala je do aprila. Jedan kozački odred je poslat prema Samari, u ovo vreme se bune i Baškiri i priključuju Pugačovu, Ufa će see naći pod opsadom u novembru.
  • 28. 10. - Rusi odnose pobedu kod Karasua/Medžidije u Dobrudži, zatim 3. 11. zauzimaju Pazardžik/Dobrič.
  • 10. 11. - Rusi su odbijeni od Varne, zatim se povlače na levu obalu Dunava u zimovnik.
  • c. novembar-decembar - Dok prema američkim kolonijama plove brodovi sa čajem, tamo je vrenje: strah od percipiranih i budućih povreda prava vodi protestima - poverenici za prodaju su prinuđeni da odustanu, a brodovi da se vrate nazad sa teretom, osim u Masačusetsu, tj. Bostonu.
  • 16. 12. - Bostonska čajanka (prvobitno "Uništenje čaja"): Protestna akcija sjevernoameričkih Sinova slobode kojim je čaj Britanske istočnoindijske kompanije bačen u more u bostonskoj luci (342 sanduka sa tri broda, čaj sa četvrtog je pronađen i uništen sledećeg marta). U Britaniji će dogodine biti doneto pet kaznenih zakona, poznati kao Nepodnošljivi zakoni.

Kroz godinu

uredi
  • Ugarska komora isplaćuje organe kraljevinske uprave u Hrvatskoj.[8]
  • Pošto plemstvo u Hrvatskoj nije samo izradilo urbar, dvor nizom naredbi 1773-80. daje konačan oblik urbarijalnom uređenju u Hrvatskoj - nastoje se ukloniti "poteščice" koje su ranije izazivale pobune seljaka.[9]
  • Škola za političke i kameralne studije (Studium politico-camerale) prelazi iz Varaždina u Zagreb.
  • Šid je dobio status komorskog trgovišta.[10]
  • Prema "tefteru biskupske vizite", u Bosni ima 8.412 katoličkih kuća sa 66.895 duša.[11]
  • Nove crkve: sv. Eustahija u Dobroti, župna crkva sv. Ilije proroka u Velikoj Kopanici, župna crkva sv. Šimuna i Jude apostola u Tinjanu, sveta Tri jerarha u Kisaču, prvi put se pominje crkva arh Gavrila i Mihaila u Čoki
  • Osnovan Concepción u Paragvaju, kao vojnički grad.
  • Johann Wolfgang von Goethe (23) napisao dramu Götz von Berlichingen, koja mu donosi prvo priznanje.
  • Siku Quanshu: po nalogu ćingovskog kineskog cara Qianlonga, počinje rad na zbirci knjiga "Kompletna biblioteka četiri riznice" - najveća zbirka knjiga u kineskoj istoriji je dovršena do 1782, ima oko 800 miliona znakova.

Rođenja

uredi

Smrti

uredi
Glavni članak: :Kategorija:Umrli 1773.

Reference

uredi
  1. Istorija s. n. IV-1, 223
  2. Historija n. J. II, 875
  3. Historija n. J. II, 1092-3
  4. Historija n. J. II, 1216
  5. Ruski uticaj u Crnoj Gori i susedstvu. rastko.rs
  6. Historija n. J. II, 1273
  7. Admirali i generali Vojnovići u ruskoj vojsci. rastko.rs
  8. Historija n. J. II, 1092
  9. Historija n. J. II, 1097
  10. Istorija s. n. IV-1, 210
  11. Istorija s. n. IV-1, 448
Literatura
  • Historija naroda Jugoslavije II, Školska knjiga Zagreb, 1959
  • Istorija srpskog naroda, Četvrta knjiga, prvi tom, Srbi u XVIII veku, SKZ Beograd 1986 (IV-1)