Kranj (njemački: Krainburg, latinski: Carnium) je četvrti po veličin grad u Sloveniji od 37.151 stanovnika[1], on je i administrativni centar Mestne občine Kranj.

Kranj
Panorama grada
Panorama grada
Panorama grada
Koordinate: 46°14′N 14°22′E / 46.233°N 14.367°E / 46.233; 14.367
Država  Slovenija
Pokrajina Gorenjska
Statistička regija Gorenjska Regija
općina Mestna občina Kranj
Površina
 - Ukupna 26.3 km²[1]
Visina 386
Stanovništvo (2013.)
 - Urbano područje 37.151[1]
 - Urbana gustoća 1 412.6 stan./km²[1]
Vremenska zona UTC+1 (UTC+2)
Poštanski broj 6230
Službene stranice
www.kranj
Karta
Kranj na mapi Slovenije
Kranj
Kranj

Geografija

uredi

Kranj leži na sjeverozapadu Slovenije na ušću rijeke Kokre u Savu, udaljen oko 20 km od centra Ljubljane. Istočno od grada steru se visoke Kamniške Alpe.

Sve donedavno bio je sjedište Gorenjske, a tokom svoje duge historije bio je neformalna prijestolnica historijske pokrajine Kranjske - srca Slovenije i njezinog duha. Po gradu je dobila ime i nekadašnja habsburgška Vojvodina Kranjska

Historija

uredi

Kranj se u pisanim dokumentima prvi put spominje za kasne Antike u 5. - 6. vijeku pod latinskim imenom Carnium, kasnije se spominje se pod imenima Creina, Chreina, Krainburg.[2]

 
Centar grada

To staro keltsko naselje doživjelo je svoju drugu renesansu u 7. vijeku, za velike seobe naroda, tad je izgrađena prva utvrda i naselje oko nje. Arheološkim iskapanjima na tom lokalitetu pronađena je najveća staroslavenska nekropola na tlu Slovenije.[2]

Nakon gubitka samostalnosti krajem 9. vijek početkom 10. vijeka tadašnja utvrda Krainburg postala je prijestolnica takozvane Kranjske krajine, iz koje je u 14. vijeku nastala Vojvodina Kranjska, sa sjedištem u Ljubljani. Krainburg je u 13. vijek dobio prava sajmovanja pa se razvio kao trgovačko - obrtničko mjesto poznato po obradi željeza.[2]

Sve do novoga vijeka grad je zadržao svoje bedeme i jasno izraženi obrambeni karakter srednjovijekovnog burga.[2]

Znamenitosti

uredi

Najveće znamenitosti Kranja su župna crkva sv. Kancijana i drugova iz 14. vijeka i dvorac Kieselstein (Grad Kieselstein) iz 13. vijeka, koji je tokom svoje historije promjenio puno vlasnika, i bio često restauriran, posljednji put 1952. po nacrtima arhitekta Jože Plečnika.

Poznati sugrađani

uredi

Gradovi prijatelji

uredi

Kranj ima ugovore o prijateljstvu sa slijedećim gradovima[3];

Privreda

uredi

Kranj je od sredine 19. vijeka izrastao u značajni industrijski centar; najznačajniji privredni pogoni u gradu su tvornica guma Sava i elektronike Iskra.

Pored grada nalaze se dva najpoznatija slovenska skijališta Kranjska Gora i Krvavec.

Izvori

uredi
  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 „Slovenia: Gorenjska” (engleski). City population. Pristupljeno 05. 05. 2014. 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 „Mesto Kranj” (slovenski). Mestna občina Kranj. Pristupljeno 05. 04. 2014. 
  3. „Mesto Kranj” (slovenski). Mestna občina Kranj. Pristupljeno 05. 04. 2014. 

Vanjske veze

uredi