Ovo je članak o godini 1752.

Godina 1752 (MDCCLII) bila je prijestupna godina koja počinje u subotu po gregorijanskom kalendaru odn. prijestupna godina koja počinje u srijedu po julijanskom kalendaru.

Milenijum: 2. milenijum
Vjekovi: 17. vijek18. vijek19. vijek
Decenija: 1720-e  1730-e  1740-e  – 1750-e –  1760-e  1770-e  1780-e
Godine: 1749 1750 175117521753 1754 1755
Benjamin Franklin hvata elektricitet iz zraka, slika Benjamina Westa iz 1819.
1752 u drugim kalendarima
Gregorijanski 1752
MDCCLII
Ab urbe condita 2505
Islamski 1165 – 1166
Iranski 1130 – 1131
Hebrejski 5512 – 5513
Bizantski 7260 – 7261
Koptski 1468 – 1469
Hindu kalendari
 - Vikram Samvat 1807 – 1808
 - Shaka Samvat 1674 – 1675
 - Kali Yuga 4853 – 4854
Kineski
 - Kontinualno 4388 – 4389
 - 60 godina Yang Voda Majmun
(od kineske N. g.)
Holocenski kalendar 11752
p  r  u
Podrobnije: Kalendarska era

DogađajiUredi

  • 11. 1. - Jovan Horvat dobija ruski čin general-majora i nalog da pristupi organizovanje Nove Serbije, u centralnom delu dan. Ukrajine, a prema ranijem predlogu o ustrojstvu srpskih naselja u Rusiji[1] (postoji do 1764).
  • 3. 4. - Afganistanski vladar Ahmad Shah Durrani pripaja Kašmir vlastitoj državi.
  • proleće - U Kijevu se nalazi oko 1.000 doseljenih Srba, koji u došli za Jovanom Horvatom.
  • 4. 5.[2] - Preko turskog suda zbačen nepopularni mitropolit dabrobosanski Gavrilo Mihić (Mihailović). Crkvena opština i narod će izabrati arhimandrita Pive Pajsija Lazarevića za novog mitropolita (hirotonisan 27. 6./8. 7., do 1759), sklopio je ugovor sa sarajevskom opštinom o svojim obavezama.[3][4]
  • 15. 6. - Američki naučnik Benjamin Franklin izvodi znameniti eksperiment sa zmajem tokom grmljavinske oluje.
  • sredinom god. - U dijelu Hrvatske uveden "vrapčji porez" za očuvanje usjeva, do 1754. zamjenjen podavanjem u novcu (novčić od ptičje glave, 300 novčića za cijeli dim).[5][6]
  • 21. 7. - Kazneni patent (Pönal Patent) zabranjuju vrbovanje u Temišvarskom banatu[7] (vrbuju se Srbi, nezadovoljni ukmećivanjem, za odlazak u Rusiju).
  • 27. 7. - Marija Terezija izdaje preko ugarske dvorske kancelarije dekret kojim se zabranjuje ometanje Srba u ispovedanju njihove veroispovesti, nametanje unije i isključivanje iz uprave u gradskim magistratima.[8]
  • 14. 9. - Velika Britanija sa kolonijama prihvatila gregorijanski kalendar (posle 2.9. došao 14.9. - izostavljeno 11 dana).
  • septembar - Potpukovnik pomoriške milicije Jovan Šević napustio Ugarsku sa oko 800 iseljenika. Ubrzo u Rusiju stiže i pukovnik Rajko Preradović, komandant Slavonskog husarskog puka (nakon što je proveo pet meseci u zatvoru, jer vlasti žele sprečiti seobu).[9] Šević i Preradović ne prihvataju da se nasele na Horvatovom terenu, dogodine dobijaju Slavjanoserbiju, na istoku dan. Ukrajine.[10]
  • septembar - Crnogorski vladika Vasilije stigao u Petrograd, u Rusiji ostaje do 1754.[11] Ove godine je u Crnoj Gori ponovo na dnevnom redu bilo iseljavanje u Kraljevinu Dviju Sicilija, čemu se Vasilije protivio, iselilo se ipak 25 lica.[12]
  • 21. 9. - U S. Peterburgu je austrijskom poslaniku predata promemorija kojom se traži da se ne proganjaju ruski emisari među Srbima.
  • sept., krajem - Mehmed-paša Kukavica je postavljen za bosanskog pašu i specijalnog sultanovog izaslanika, osamnaest baša je udavljeno u Travniku[13] (do 1760, s jednom pauzom) - izgradio je preko 80 raznih objekata u ejaletu.[14]
  • 6. 10. - Posle smrti Atanasija II, za novog pećkog patrijarha je postavljen raniji mitropolit dabrobosanski Gavrilo, ali umire već u novembru - niški mitropolit postaje Gavrilo III (do 1758).

Kroz godinuUredi

  • Visina poreza po dimu povećana u Hrvatskoj sa 30 na 34 forinte.[15]
  • Hrvatsko primorje podređeno Dvorskoj trgovačkoj direkciji.[16]
  • Banatsko trgovačko društvo sklopilo ugovor sa Banatskom i Ilirskom dvorskom deputacijom.[17]
  • Porta je proglasila ajanima, zemaljskim prvacima, najuglednije spahije u beogradskom pašaluku i poverila im ubiranje poreza - uskoro se ispostavlja (1754) da je od 290 hiljada groša narodnog duga 200 hiljada "običan zulum", zbog čega je dosta raje pobeglo u Austriju.[18] Porta je takođe odobrila spahijama da mogu stanovati i u selima a ne samo Beogradu, kako bi štitili raju od nasilnika.[19]

RođenjaUredi

SmrtiUredi

ReferenceUredi

  1. Istorija s. n. IV-1, 243-5
  2. Istorija s. n. IV-1, 542
  3. Istorija s. n. IV-1, 458
  4. Istorija s. n. IV-1, 476
  5. Historija n. J. II, 1058
  6. Grad Đurđevac. lag-podravina.hr
  7. Istorija s. n. IV-1, 242
  8. Istorija s. n. IV-1, 262
  9. Istorija s. n. IV-1, 241
  10. Istorija s. n. IV-1, 246
  11. Istorija s. n. IV-1, 503
  12. Istorija s. n. IV-1, 508
  13. Istorija s. n. IV-1, 443
  14. Historija n. J. II, 1338
  15. Historija n. J. II, 1092
  16. Historija n. J. II, 1095
  17. Historija n. J. II, 1180
  18. Istorija s. n. IV-1, 317
  19. Istorija s. n. IV-1, 327
Literatura
  • Historija naroda Jugoslavije II, Školska knjiga Zagreb, 1959
  • Istorija srpskog naroda, Četvrta knjiga, prvi tom, Srbi u XVIII veku, SKZ Beograd 1986 (IV-1)