1717

godina
(Preusmjereno sa 1717.)
Ovo je članak o godini 1717.

Godina 1717 (MDCCXVII) bila je redovna godina koja počinje u petak po gregorijanskom kalendaru odn. redovna godina koja počinje u ponedjeljak po julijanskom kalendaru.

Milenijum: 2. milenijum
Vjekovi: 17. vijek18. vijek19. vijek
Decenija: 1680-e  1690-e  1700-e  – 1710-e –  1720-e  1730-e  1740-e
Godine: 1714 1715 171617171718 1719 1720
1717. po kalendarima
Gregorijanski 1717. (MDCCXVII)
Ab urbe condita 2470.
Islamski 1129–1130.
Iranski 1095–1096.
Hebrejski 5477–5478.
Bizantski 7225–7226.
Koptski 1433–1434.
Hindu kalendari
Vikram Samvat 1772–1773.
Shaka Samvat 1639–1640.
Kali Yuga 4818–4819.
Kineski
Kontinualno 4353–4354.
60 godina Yin Vatra P(ij)etao
(od kineske Ng.)
Holocenski kalendar 11717.
p  r  u
Podrobnije: Kalendarska era


DogađajiUredi

Januar/Siječanj – Mart/OžujakUredi

  • 1. 1. - Švedski poslanik u Londonu Carl Gyllenborg uhapšen zbog plana pomoći pretendentu JFE Stuartu - ostaje u zatvoru pet meseci.
  • 4. 1. - Velika Britanija i Nizozemska se, kako bi očuvali Utrechtski mir iz 1714. godine, udružuju sa svojim nedavnim ratnim neprijateljem Francuskom u tzv. Trojni savez koja je zajedno sa njima zabrinuta zbog nastojanja španskog kralja Filipa V da od svoje zemlje učini evropsku supersilu. Filip je unuk francuskog kralja Luja XIV i želi francusku krunu ako bi sedmogodišnji Luj XV umro.
  • januar - Dve hiljade Turaka iznenada napalo Irig, gde zimuje deo srpske milicije s kapetanom Monastirlijom[1].
  • januar-februar? - Britanci otkupili od mogulskog cara Farrukhsiyara prava na bescarinsku trgovinu u Bengalu - ali lokalni upravnici to ne poštuju.
  • 1. 2. - U Varšavi održan tzv. Nijemi Sejm, pod nadzorom ruske vojske - Poljska-Litvanija praktično postaje ruski protektorat, nagovješteno je vrijeme Podjela 1772-95.
  • 7. 2. (27. 1. po j.k.) - Lady Mary Wortley Montagu stigla s mužem Edwardom u Osijek, na putu za Carigrad, o čemu ostavlja zabelešku u svojim pismima[2]. Britanci žele da se sklopi mir između Austrije i Turske.
  • februar - Pošto je prošle godine sklopljena Anglo-francuska alijansa, pretendent James Francis Edward Stuart mora napustiti Francusku i skloniti se kod pape Klementa XI. - umreće u Rimu 1766.
  • februar/mart - Velika mećava u Novoj Engleskoj, preko 1,5 metar snega i nanosi od nekoliko metara.
  • 2. 3. - Balet je stigao u Englesku: John Weaver priredio The Loves of Mars and Venus u Londonu.
  • 6. 3. (23. 2. po j.k.) - Crnogorski sabor odlučio da se Crna Gora stavi pod mletačku zaštitu a da vladika Danilo ima duhovnu vlast u Boki kotorskoj i južnom primorju - Mlečani nemaju poverenja u vladiku, jer je rusofil, čak su razmišljali da ga otruju[3].

April/Travanj – Jun/LipanjUredi

  • 1. 4. - Obnovljeno Vrhovno vijeće Nizozemske, sada Austrijske Nizozemske; prvi guverner je Eugen Savojski, ali pošto je on zauzet, zamjenjuje ga Hercule-Louis Turinetti, markiz od Prié.
  • 9. 4. - Pukovnik Ernst Anton von Petrasch napao na putu za Šabac neprijateljski odred od 3.000 vojnika. Ubrzo zatim 300 Turaka iz Šapca i Kupinova prelazi u Srem radi pljačke ali ih srpska milicija odbija.
  • april - Crnogorci odbili na Trnjanima Turke iz Hercegovine[4].
  • april - Karlo VI potvrđuje krajišnicima u Varaždinskom generalatu povlastice kakve im je dao Ferdinand II (Statuta Valachorum), ali ne sprovodi se u djelo[5]. Koprivnički oberkapetan grof Kenigseg je zaključao originale privilegija, daje ih pogledati tek nakon većeg poklona[6].
  • 26. 4. - Gusarski brod Whydah Gally potonuo sa blagom pored Masačusetsa.

Jul/Srpanj – Septembar/RujanUredi

 
Austrijska opsada Beograda
  • jul, početkom - Petraš vrši diverzione napade prema Šapcu, bombarduje grad.
  • jul - Petrovi poslanici Pjotr Tolstoj i Aleksandar Rumjancev stižu u Napulj i do jeseni uspevaju da ubede Alekseja Petroviča da se vrati u Rusiju (sledećeg januara).
  • 17. 7. - Na Temzi prvi put izvedena Händlova "Muzika na vodi", za kralja Georga I.
  • jul - Opšti crnogorski zbor: vladika Danilo još jednom pokušava da omete crnogorsko-mletačko zbližavanje ali na kraju popušta[8].
  • 19. 7. - Pomorska bitka kod rta Matapan: nakon neizvesne borbe, papska koalicija (Venecija, Malta, Portugal) nadjačala Osmanlije.
  • 19. 7. - Bitka kod Strömstada: švedska vojska porazila dansku flotu.
  • 27. 7. - Jak mletački napad na Imotski.
  • 28. 7. - Osmanska vojska velikog vezira Hadži Halil-paše stigla u pomoć opsednutom Beogradu, opseli su Eugenovu vojsku - vatra s obe strane i malarija crpu snagu austrijske vojske.
  • 1. 8. - Mletačko-osmanski rat: Turci napuštaju Imotski a preuzimaju ga Mlečani.[9].
  • 14. 8. - Hitac iz Beogradskog merzera (→ de) pogodio barutni magacin u beogradskoj tvrđavi, u ogromnoj eksploziji gine možda 3.000 Turaka.
  • 15. 8. - Amsterdamski ugovor Francuske, Pruske i Rusije: Francuska će biti neutralna u završetku Velikog severnog rata.
  • 16. 8. - Bitka kod Beograda u kojoj austrijski vojskovođa Eugen Savojski nanosi odlučujući poraz turskim snagama koje su pokušale deblokirati opsjednuti Beograd, čiji garnizon sljedeći dan potpisuje kapitulaciju. Beograd ostaje u austrijskim rukama do 1739, a Eugen Savojski će biti ovekovečen pesmom Prinz Eugen, der edle Ritter (→ de).
  • 18. 8.? - Dan nakon osvojenja Beograda, Turci iz Šapca odlaze prema Zvorniku[10].
 
Stara karta Sardinije i Sicilije

Oktobar/Listopad – Decembar/ProsinacUredi

  • oktobar - Neuspešni crnogorsko-mletački napad na Bar[13].
  • oktobar? - Mlečani uzeli od Turaka Prevezu i Vonicu u Epiru[14].
  • 12. 11. - Tri dečaka pogubljena na kraju prvog procesa deci vešticama u Freisingu.
  • 28. 11. - Nakon što se razišao sa ortakom Hornigoldom, Edward Teach zarobio francuski brod u Karibima - počinje njegova gusarska slava Kapetana Crnobradog.
  • novembar/decembar? - Džungarska vojska ušla u Lhasu na Tibetu, uz pomoć Tagtsepe koji će biti regent - ubijen Lazang-kan, srušen Košutski kanat. Tibetanci će zatražiti pomoć od ćingovske Kine.
  • 9. 12. - Na krštenju britanskog princa Georga Williama dolazi do svađe, koja će dovesti do proterivanja Georga, princa od Walesa, iz kraljevskog domaćinstva (mali princ umire u februaru).
  • 12. 12. - Reforme Petra Velikog: prikazi zamenjeni sa devet kolegija, prethodnika ministarstava, kasnije dodata još tri (Zgrada Dvanaest kolegija će biti najveće zdanje u Sankt Peterburgu iz Petrovog perioda).
  • 24/25. 12. - Božićnja poplava pogodila severnomorske obale Holandije, Nemačke i Skandinavije, 14.000 mrtvih i velika materijalna šteta.

Kroz godinuUredi

  • Karlo VI proglasio slobodnu plovidbu na Jadranu, Venecija u početku protestira[15], jer se time ukida njen stoljetni monopol.
  • U Rijeku, Kraljevicu i Novi stiglo 218 pravoslavnih porodica, car Karlo im garantuje prava.
  • Ustanak srpske raje u vučitrnskom sandžaku - pojačan arbanaški pritisak na raju i na osmanske vlasti[16].
  • Kiprijan Račanin napisao srpskoslovenski bukvar (nije objavljen).
  • Omanci zauzeli Bahrein pa ga prodali nazad iranskim Safavidima.
  • Graničari karlovačkog generalata suzbili novljanske Turke u pokušaju da zauzmu Blagaj; graničari su i osvojili bosansku Posavinu i prešli preko Une[17].
  • Prvi put se pominje Sarajevo kao sedište dabrobosanskog mitropolita, Melentija Milenkovića Umiljenovića, ranije je to obično bio manastir Sv. Trojice kod Pljevalja[18].
  • Ove i sledećih godina Srbi krajišnici optužuju vladiku Markovića za naturanje unije, a ovaj popa Teodora i njegovog sina Nikolu Popovića i neke vojvode za nasilje prema njegovim vernicima[19].
  • Poslednji Tatarski upad u Erdelj.
  • Uvedena francuska musketa Charleville, kremenjača je u upotrebi do 1840.
  • Prusi prodali Holanđanima koloniju Groß Friedrichsburg (Brandenburška Zlatna Obala) u današnjoj jugozapadnoj Gani, ali afrički trgovac John Canoe (→ en) je drži do 1724.
  • Hotakijska Monarhija: Mahmud Hotak zbacio i ubio svog strica Abdul Aziza i zavladao Kandaharom.
  • Privodi se kraju Rat Yamasee u Južnoj Karolini.
  • Sijamsko-kambodžanski rat se završava sijamskom pobedom - vladar je preneo lojalnost sa Vijetnama na Ajutaju.
  • Nauka i tehnika:

RođenjaUredi

SmrtiUredi

Glavni članak: :Kategorija:Umrli 1717.

ReferenceUredi

  1. Istorija s. n. IV-1, 109
  2. Mary Wortley Montagu (1822). Letters of Lady Mary Wortley Montague: Written During Her Travels in Europe, Asia, and Africa, to which are Added Poems by the Same Author. P. Didot and F. Didot. str. 66. https://books.google.rs/books?id=9ZgLAAAAIAAJ&printsec=frontcover&hl=sr&pg=PA66. 
  3. Ćorović, Vladimir Novi saveznički rat protiv Turaka. rastko.rs
  4. Historija n. J. II, 832
  5. Historija n. J. II, 1049
  6. Istorija s. n. IV-1, 186
  7. Setton, 438
  8. Istorija s. n. IV-1, 36
  9. Opsada Imotskog 1717. godine. imotski-svitnjak.com 16 Ožujak 2015
  10. Istorija s. n. IV-1, 111
  11. Setton, 446
  12. Istorija s. n. IV-1, 434
  13. Historija n. J. II, 833
  14. Setton, 445
  15. Historija n. J. II, 867
  16. Istorija s. n. IV-1, 102
  17. Istorija s. n. IV-1, 176
  18. Istorija s. n. IV-1, 458
  19. Istorija s. n. IV-1, 188
Literatura

Vanjske povezniceUredi