< | 13. vijek | 14. vijek | 15. vijek | >
< | 1320-e | 1330-e | 1340-e | 1350-e | 1360-e | 1370-e | 1380-e | >
<< | < | 1355. | 1356. | 1357. | 1358. | 1359. | 1360. | 1361. | 1362. | 1363. | > | >>

Godina 1359 (MCCCLIX) bila je redovna godina koja počinje u utorak u julijanskom kalendaru (1. siječnja/januara).

1359. po kalendarima
Gregorijanski 1359. (MCCCLIX)
Ab urbe condita 2112.
Islamski 760–761.
Iranski 737–738.
Hebrejski 5119–5120.
Bizantski 6867–6868.
Koptski 1075–1076.
Hindu kalendari
Vikram Samvat 1414–1415.
Shaka Samvat 1281–1282.
Kali Yuga 4460–4461.
Kineski
Kontinualno 3995–3996.
60 godina Yin Zemlja Svinja
(od kineske Ng.)
Holocenski kalendar 11359.
p  r  u
Podrobnije: Kalendarska era

Događaji uredi

Januar/Siječanj – Mart/Ožujak uredi

  • 9. 1. - Sultanat Tlemsen je oslobođen marinidske vlasti, abu Hammu II vlada do 1389.
    • Novi marinidski vladar od ove godine je Ibrahim ibn Ali (do 1361), nakon Abu Bakr ibn Farisa.
  • januar? - Simeon Nemanjić ponovo počinje borbu, dolazi blizu Skadra.[1]
  • zima 1358/59 - Po nalogu austrijskog vojvode Rudolfa IV krivotvoren je Privilegium Maius po kome Austrija postaje nadvojvodstvo. Car Karlo IV to ne priznaje, ali će stoleće kasnije priznati Fridrih III, član porodice.
  • 10. 3. - Engleski vitez Robert Knolles je zauzeo Auxerre nakon dvomesečne opsade.
  • 24. 3. - Stogodišnji rat, Drugi londonski ugovor: zarobljeni francuski kralj daje engleskom još više teritorija nego prošle godine.

April/Travanj – Jun/Lipanj uredi

  • proleće? - Vojislav Vojinović uzima posede umrlog velikog čelnika Dimitrija (ima župe Dabar, Drina, Gacko i Rudine[2]). Ove godine se poslednji put pominje Altoman Vojinović, brat Vojislav će uzeti i njegove posede u gornjem Podrinju. Altomanova udovica i sin Nikola dobijaju samo mali posed (ali ovaj će 1368. preuzeti sve).
  • 2. 5. - Kraljevo pismo poziva Splitsko vijeće da izabere bana Nikolu Seča za kneza, što ono jednoglasno i čini, na dvije godine.[3]
  • 31. 5. - Ugarski kralj je u Slankamenu, šalje deo vojske preko Save i Dunava, koja dopire do kraja ravnice a srpska vojska je nakon žestoke bitke otišla u planine.[4]
  • maj - Pošto je jedan velikaš na severu Srbije, u zavadi sa drugim, pozvao Ugarsku u pomoć, mađarska vojska ulazi u Srbiju.[1]
    • Srbi su poraženi u jednoj većoj borbi, povlače se u planine.
  • maj? - Vaseljenski patrijarh Kalist I je osnovao Ugrovlašku mitropoliju, prvi mitropolit je Grk Jakint, poslednji mitropolit Vičine (grad na Dunavu, verovatno u Dobrudži). Prvo sedište mitropolije je Kurtea de Arđeš (Trgovište od 1517, Bukurešt od 1668).

Jul/Srpanj – Septembar/Rujan uredi

  • 4. 7. - Gospodar Forlija Francesco II Ordelaffi se predao papinom legatu Egidiju Albornozu. Ugarski kralj je poslao Nikolu Lackovića sa četama u Italiju, u pomoć papinom legatu Egidiju Albornozu u borbi sa gospodarem Forlija Franjom Ordelafijem. Papa je trenutno u sukobu sa carem Karlom IV, pa se priča kako bi ga papa mogao zameniti Ljudevitom.[6]
  • srpanj - Ugarski kralj Ludvig je u Srbiju sa pojačanjima - ali Srbi su se povukli u planine, u koje ovi ne zalaze.[1] Braničevo, verovatno i Kučevo je izgubljeno za srpsku državu, Rastislalići su tu vazali ugarskog kralja.[7]
  • leto - Papin legat Petar Toma prati mletačke i hospitalerske brodove koji ojačavaju Smirnu, zatim učestvuje u napadima na Lampsak.
  • 2. 8. - Mali Ivan, kraljev sinovac, spominje se kao "herceg Slavonije, Hrvatske i Dalmacije" (ali umire sledeće godine).[8]
  • 6. 8. - Prema pismu dubrovačkog kneza Ivana Bunića, Vojislav Vojinović je poslao vojsku na Rijeku, Rožat i Šumet, dubrovačkom poslaniku preti pustošenjem celog kotara, traži Stonski rat nazad.[9] Ovo je nastavak rata sa Ugarskom, jer Dubrovnik je od prošle godine pod ugarskim sizerenstvom.
  • avgust - Umro je kan Zlatne Horde Berdi Beg, što je kraj Batu-kanove loze. Prvo dolazi Qulpa (do februara). Horda ulazi u nestabilni 20-godišnji period sa 25 kanova ("Velikaja zamjatnja", → en).
  • 23. 8. - Prevrat u Granadi: Ismail II je zbacio polubrata Muhameda V, i sam će biti zbačen za manje od godinu dana (Muhamed V se vraća 1362-91).
  • c. 25. 8. - Sklopljen mir između Dubrovnika i Vojinovića, koji dobija 4.000 perpera, tj. 2.000 forinti[10] (novi sukob 1361).
  • 29. 8. - Kralj je u Višegradu izdao povelju kojom je ponovno utvrdio sudačku vlast bana u Slavoniji. U ovo doba se slavonsko plemstvo izborilo da opstane slavonska kovnica novca i vlastiti banovci, pošto je kralj planirao uvesti ugarske novce.[11]
  • 27. 9. - Kralj Ljudevit je potvrdio slobodnoj kraljevoj općini na brdu Gradcu kod Zagreba ranije privilegije.[11]

Oktobar/Listopad – Decembar/Prosinac uredi

  • decembar? - Zabrinuti biranjem bana Nikole Seča za kneza po dalmatinskim gradovima, Dubrovčani šalju poslanike kralju da im potvrdi pravo izbora (što ovaj i čini 3. siječnja).

Kroz godinu uredi

  • Vuk Hranić Kosača je ubijen iz osvete za ubistvo Branka Rastislalića 1352. Iza Vuka ostaju Vlatko (Tvrtkov vojvoda, † 1392) i Hrana (Sandaljev otac, † < 1392).
  • Karlo Topija vlada u srednjoj Albaniji (do 1388).
  • Prema diplomi ugarskog kralja iz marta sledeće godine, Vlasi u Moldaviji su se bunili protiv ugarske prevlasti, ali ih je suzbio vojvoda Dragoș I. Negde između ove godine i 1365. se datira odlazak Bogdana I Osnivača iz Maramureša u Moldaviju, koji će postati prvi nezavisni vladar te zemlje (Moldavija će biti poznata i kao Bogdanska).
  • Turci prvi put zauzeli Didimotiku u Trakiji (definitivno 1361).

Rođenja uredi

Smrti uredi

Glavni članak: :Kategorija:Umrli 1359.

Reference uredi

  1. 1,0 1,1 1,2 Raspad Srpske Carevine. rastko.rs
  2. Istorija s.n. I, 578
  3. Klaić, 137
  4. Klaić, 139
  5. Istorija s.n. I, 573
  6. Klaić, 165
  7. Istorija s.n. I, 568
  8. Klaić, 154
  9. Klaić, 139
  10. Klaić, 140
  11. 11,0 11,1 Klaić, 153
Literatura