< | 13. vijek | 14. vijek | 15. vijek | >
< | 1310-e | 1320-e | 1330-e | 1340-e | 1350-e | 1360-e | 1370-e | >
<< | < | 1342. | 1343. | 1344. | 1345. | 1346. | 1347. | 1348. | 1349. | 1350. | > | >>

Godina 1346 (MCCCXLVI) bila je redovna godina koja počinje u nedjelju u julijanskom kalendaru (1. januar/siječnja).

Dušan, freska iz Lesnova
1346. po kalendarima
Gregorijanski 1346. (MCCCXLVI)
Ab urbe condita 2099.
Islamski 746–747.
Iranski 724–725.
Hebrejski 5106–5107.
Bizantski 6854–6855.
Koptski 1062–1063.
Hindu kalendari
Vikram Samvat 1401–1402.
Shaka Samvat 1268–1269.
Kali Yuga 4447–4448.
Kineski
Kontinualno 3982–3983.
60 godina Yang Vatra Pas
(od kineske Ng.)
Holocenski kalendar 11346.
p  r  u
Podrobnije: Kalendarska era

Događaji

uredi

Januar/Siječanj – Mart/Ožujak

uredi

April/Travanj – Jun/Lipanj

uredi
  • 1. 4. - Stogodišnji rat: Jean, vojvoda od Normandije, započeo je opsadu Aiguillona u Gaskonji (do avgusta).
  • januar - 9. 4.? - Arhiepiskop Joanikije II proglašen je za patrijarha na crkvenom saboru u Skoplju (do 1354), kome su prisustvoali i bugarski patrijarh i ohridski arhiepiskop.[6]
  • 13. 4. - Papa Klement VI. je proglasio cara Ludwiga za heretika i raskolnika i proglasio ga zbačenim - julu će organizovati izbor novog.
 
Mucha: "Krunisanje Stefana Dušana" (1926)
 
Rekonstruisani kruna i skiptar cara Dušana (2022)
  • 16. 4., Uskrs - Srpski kralj Dušan se krunisao za cara. Mali Uroš je krunisan za kralja.
  • 19. 4. - Knez Monaka Karlo Grimaldi zauzima Menton - pod vlašću je kneževine do 1792. i 1814-48.
  • proljeće - Ugarski kralj Ljudevit je pokušavao preko Dujma Frankapana nagovoriti Pavla II Bribirskog da mu preda Ostrovicu, ali Mlečani su to omeli, uz pomoć njegovog sinovca Mladena III, koji se pridružio Mlečanima u opsadi Zadra.[7]
  • proleće? - Dok vladar Zlatne Horde Džani Beg opseda đenovsku Kafu/Feodosiju na Krimu, u njegovoj vojsci je epidemija kuge, leševi se katapultiraju u grad (nije jasno da li je ovo bio način prenosa). Izveštava se o velikoj smrtnosti na prostoru Horde između Dona, Volge i Kavkaza.
  • 16. 5. - Opći mletački juriš na Zadar je odbijen.
  • 19. 5. - Obrušio se deo Aja Sofije, istočna polukupola, u Carigradu (posledica pukotina od potresa iz 1344).
  • 21. 5. - Jovan Kantakuzin je krunisan za vizantijskog cara u Jedrenu, od strane jerusalimskog patrijarha Lazara.
    • Ove godine: despot Dobrudže Balik je poslao 1.000 ljudu u pomoć carigradskom namesništvu, ali Kantakuzenove snage su ih porazile.
  • 15. 6. - Đenovci na čelu sa Simoneom Vignosom su se iskrcali na vizantijskom Hiosu i povratili ostrvo koje je bilo u đenovskoj vlasti do 1329 - citadela je pala u septembru.
  • lipanj - Kralj Ljudevit je u logoru kod Zemunika sa ne manje od 30.000 vojske, 15-tog dolazi pred Zadar.[8]
  • jun? - Kantakuzin se približio Carigradu, došao je u Selimvriju/Silivri, odakle je Teodora ispraćena u osmansku Bitiniju.
    • U Carigradu nema dovoljno hrane, bogati građani beže u Galatu; Ana Savojska i patrijarh Jovan XIV pokušavaju ubiti Kantakuzina ali ne uspevaju.

Jul/Srpanj – Septembar/Rujan

uredi
 
Tintoretto: "Opsada Zadra", detalj (16. st.)
  • 1. 7. - Kraljeva vojska preduzima juriš na mletačku bastidu kod Zadra, ovi ih pobjeđuju u protunapadu. Ban Nikola Banić je teže ranjen.[9] Zadrani krive bosanskog bana Stjepana za izdaju (on zaista održava veze sa Mlečanima).[10]
  • 3. 7. - Na povratku kući, kralj Ljudevit pokušava osvojiti Ostrovicu, ali ni to ne uspijeva.[11] Odbio je mletačku ponudu od 100.000 dukata za Dalmaciju, odn. 60.000 za Zadar.
  • 11. 7. - Petorica carskih izbornika je u Rhensu kod Koblenza izabralo češkog princa Karla za "Kralja Rimljana" (biće reizabran 1349, nakon smrti cara Ludwiga).
 
Edwardow pohod u Francuskoj
  • 12. 7. - Stogodišnji rat: engleski kralj Edward III se iskrcao na poluotoku Kotanten, sljedećih mjesec dana napreduje kroz Francusku uz paljevine i pljačku - tzv. chevauchée.
  • 26. 7. - Englezi zauzeli Caen: masakr oko 5.000 vojnika i civila i petodnevna pljačka.
  • krajem jula? - Planirani sastanak cara Dušana i ugarskog kralja Lajoša, došlo je do sporazuma.[12]
  • srpanj/kolovoz - Nikola Seč je postavljen za novog bana Slavonije i Hrvatske, umjesto ranjenog Banića (do 1349).
  • leto - Saruhanski emir je poslao 6.000 ljudi u pomoć Ani Savojskoj, ali ovi pljačkaju Trakiju i pridružuju se Kantakuzinu.
  • 10. 8. - Mlečani izdajom zauzeli tvrđicu sv. Mihajla na otoku Ugljanu, posljednje uporište izvan zidina.
  • 10. 8. - Jaume Ferrer je krenuo sa Majorke u potragu za "Zlatnom rekom", Senegalom - nije se vratio.
  • 12. 8. - Engleska armija je stigla do Poissyja na 30 km od Pariza - paljevine sežu do 3 km od prestonice. Edward od 16-tog maršira na sever.
  • kolovoz - Umro je ostrovički knez Pavao II. Bribirski, oporučno ostavlja mjesto maloljetnom sinu Jurju III., kojemu je za skrbnika postavio brata Grgura, i mletačku općinu kao zaštitnicu (dječak se sa majkom i sestrama nalazi u Modrušu, kod ujaka Dujma Frankopana).[13]
  • 20. 8. - Vojvoda od Normandije konačno prekida opsadu Aiguillona, nakon više kraljevih poziva zbog situacije na severu i nereda u sopstvenim redovima.
 
"Edward III broji mrtve na bojištu kod Crécyja"
  • 4. 9. - Englezi započinju opsadu Calaisa, uspješno završenu 11 mjeseci kasnije.
  • 4. 9. - Mlečani za sada ne prihvataju Kotromanićev predlog za savez, jer očekuju sporazum sa ugarskim kraljem oko Zadra - ali ubrzo se čuje da ovaj sprema novu vojsku.[12]
  • 12. 9. - Citadela Hiosa se predala Đenovljanima, uz garanciju prava Grcima (ukinuta sledeće godine nakon pobune). Simone Vignoso narednih dana zauzima i Staru i Novu Fokeju na anadolskoj obali, koje su takođe nekada pripadale đenovskoj porodici Zaccaria. Tzv. Maona Hiosa i Fokeje traje do 1566.
  • 12. 9. - Anglo-gaskonjske snage erla od Lancastera kreću u ofanzivu na jugozapadu Francuske, nailaze na slab otpor.
  • septembar - Mamelučki sultan Egipta Al-Kamil Sha'ban je zbačen i ubijen. Nasleđuje ga brat Al-Muzaffar Hajji, s kojim će mamelučki emiri uraditi isto sledeće godine.

Oktobar/Listopad – Decembar/Prosinac

uredi
 
Lancasterov pohod 1346
  • 4. 10. - Lancasterove snage su zauzele i opljačkale Poitiers, ubijeno je preko 600 meštana. Lancaster se zatim vraća u Gaskonju, a mnoge francuske provincije ostaju u rasulu.
  • oktobar - U Napulju je umrla titularna latinska carica Catherine de Valois-Courtenay, čiju vlast su priznavale latinske države u Grčkoj. Titulu nasleđuje njen sin Robert Tarantski (do 1364).
  • 17. 10. - Bitka kod Neville's Crossa: Englezi su porazili škotsku invaziju kod Durhama, zarobljen je škotski kralj David II (do 1357).
  • 19. 10. - Umro je hafsidski sultan Tunisa Abu Yahya Abu Bakr II. Vlast uzima sin Abu Hafs Umar, koji se zatekao u blizini i uspeo poraziti i ubiti drugog brata koji je bio označeni naslednik - ali zbačen je manje od godinu dana kasnije.
  • jesen - Dušan se nalazi na prostoru Romanije, tj. grčkim krajevima svog carstva.[14] Mlečani žele da izmire bosanskog bana i cara Dušana, ali ovaj ističe da ban drži njegovu pokrajinu, Hum, nudi arbitražu i primirje od tri godine.[15]
  • 25. 11. - Zadarsko veliko vijeće se odlučuje predati, jer u gradu je zavladala velika glad, ovoga dana je bilo i sukoba sa pučanima koji su zahtjevali mir. Ovo je bila godina oskudice hrane i drugde u Hrvatskoj.[16]
  • 26. 11. - Karlo je krunisan u Bonnu za Kralja Rimljana, pošto ga Aachen ne priznaje.
  • 15. 12. - U Veneciji potpisan sporazum o miru i bezuvjetnoj mletačkoj vlasti u Zadru, uz sigurnost osobe i imetka. Opsada je stajala Mlečane do tri milijuna dukata.[17]
  • 21. 12. - Mletačka opsada Zadra: grad se predaje Mlecima.

Kroz godinu

uredi

Rođenja

uredi

Smrti

uredi
Glavni članak: :Kategorija:Umrli 1346.

Reference

uredi
  1. Delo cara Dušana. rastko.rs
  2. BIJELA. rastko.rs
  3. Istorija. s.n. I, 523
  4. Klaić, 88
  5. Klaić, 97
  6. Istorija. s.n. I, 527
  7. Klaić, 88-9
  8. Klaić, 89
  9. Klaić, 90-92
  10. Ćorović, Historija Bosne, 146-7
  11. Klaić, 93
  12. 12,0 12,1 Ćorović, Historija Bosne, 147
  13. Klaić, 99-100
  14. Istorija. s.n. I, 527
  15. Klaić, 118
  16. Klaić, 93
  17. Klaić, 94
  18. Ćorović, Historija Bosne, 148
  19. Ćorović, Historija Bosne, 137
Literatura