Kopar (grad)

(Preusmjereno sa Koper)

Kopar (slovenski Koper [ˈkoːpəɾ], talijanski Capodistria [kaːpoˈdistrja]), grad je u Sloveniji, smješten na sjeverozapadnoj obali Istre, najveća slovenska luka i sjedište istoimene gradske općine; 25.753 st. (2020).[1]

Kopar - Koper
Capodistria
Pretorijanska palača iz XIII. st
Pretorijanska palača iz XIII. st
Koordinate: 45°32′N 13°43′E / 45.533°N 13.717°E / 45.533; 13.717
Država Šablon:Slovenija
Pokrajina Primorska
Statistička regija Obalno-kraška
Gradska općina Mestna opčina Koper
Površina
 - Ukupna 13 km²[1]
Visina 9.8
Stanovništvo (2013.)
 - Urbano područje 24 864[1]
 - Urbana gustoća 1 912.6 stan./km²[1]
Vremenska zona UTC+1 (UTC+2)
Poštanski broj 6000
Službene stranice
www.koper
Karta
Kopar - Koper na karti Slovenije
Kopar - Koper
Kopar - Koper

Geografske karakteristikeUredi

Kopar leži duž obala istoimenog zaljeva (dio puno većeg Tršćanskog zaljeva) južno od talijanske Muggie. On je najveći i jedini lučki grad na 47 km dugoj obali jadranskog mora pod Slovenijom. Kopar je, kao i cijeli obalni dio slovenske Istre, dvojezičan.

HistorijaUredi

 
Pogled na povijesnu jezgru Kopra

Kopar se razvio od malog naselja na otoku u tršćanskom zaljevu. U vrijeme stare Grčke je naselje bilo poznato pod imenom Aegida, dok su ga Rimljani kasnije nazivali Capris, Caprea, Capre ili Caprista.

U vrijeme velikih provala barbara 568., dio stanovnika iz obližnjeg Tergestuma bježeći pred Langobardima sklonio se u sigurniji Kopar u moru. Oni su tadašnji Capris prezvali u Justinopolis, u čast bizantskog cara Justinijana II. - Rinotmeta.

Postoje tragovi trgovine Kopra s Venecijom još iz 932. godine. U ratu između Venecije i Svetog rimskog carstva Kopar se svrstao na stranu Njemaca, zbog tog mu je car Konrad II. dodijelio gradske privilegije. Nakon tog razdoblja Kopar postaje feud Akvilejske patrijarhije sve do - 1278. kad postaje dio Presvijetle republike Venecije i sjedište venecijanskog podestata za Istru. Venecijanci ga tada nazivaju Caput Histriae, (glavni (grad) Istre), iz čega je izvedeno i današnje tal. ime grada Capodistria.

Prema popisu stanovništva koji je 1900. provedeno u Austrougarskoj, u Kopru je tada živjelo 7.205 govornika talijanskog, 391 slovenskog, 167 hrvatskog i 67 njemačkog jezika.

 
Titov trg s gradskom lođom

Kopar, zajedno s gotovo cijelom Julijom, 1918 potpada pod Italiju, a 1947. postaje dio Slobodnog teritorija Trsta. Nakon njene podjele, 1954. dospijeva pod Sloveniju u sklopu jugoslavenske federacije što izaiva egzodus 90% stanovništva koparštine.

KulturaUredi

U Kopru djeluje Zajednica Talijana - C.I. di Capodistria "Santorio Santorio".

ReligijaUredi

Kopar je već od 8. vijeka bio sjedište biskupije. 1498. je u Kopru rođen kasniji luteranski teolog Pier Paolo Vergerio. U Kopru je od 1536. do 1548. djelovao kao biskup. Kopar 1828. postaje dio tršćanske dijeceze, da bi nakon pripajanja Jugoslaviji ponovo postao samostalna biskupija.

PrivredaUredi

U Kopru su najveći privredni subjekti luka (Luka Koper), i Tomos.

Luka Kopar je započela svoj nagli razvoj 1967. izgradnjom priključka na Istarsku željeznicu Kopar-Prešnica. No, pored njih, u gradu je živa privredna aktivnost niza manjih, vitalnih subjekata.

Pored toga, u gradu je razvijen i ljetni turizam.

Poznati sugrađaniUredi

Elektronski medijiUredi

Radio Koper - CapodistriaUredi

U Kopru započinje s probnim emitiranjem 24. V. 1949. Radio jugoslavenske zone Trsta - Radio Trieste zona Jugoslava. Redovno emitiranje se nastavilo dan kasnije na tri jezika, talijanskom, slovenskom i hrvatskosrpskom. Bio je u vlasništvu poduzeća D.D. Radiofonia S.A., koje je ustanovila tadašnja jugoslavanska vojna uprava Zone B Slobodnog teritorija Trsta. Od 1954. mijenja ime u Radio Koper - Capodistria koji zbog svog prekograničnog programa postaje jedan od tri najslušanije radio stanice u čitavoj Italiji (repetitori omogućavali čujnost do obala Afrike). Od 1992. dolaskom pod RTV Sloveniju ukidaju se ti odašiljači i drastično smanjuje program.

Tele CapodistriaUredi

IzvoriUredi

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 „Slovenia: Obalno-kraška” (engleski). City population. http://www.citypopulation.de/php/slovenia-obalnokraska.php. Pristupljeno 22. 04. 2014. 

Vanjske vezeUredi