Uppsala (fon. Upsala) je grad na istoku Švedske od 140.454 stanovnika, te administrativni centar Općine Uppsala od 197.787 stanovnika.[2] Uppsala je i administrativni centar grofovije Uppsala koja ima 335.882 stanovnika.[1]

Uppsala
Centar grada
Centar grada
Centar grada
Koordinate: 59°51′N 17°38′E / 59.850°N 17.633°E / 59.850; 17.633
Država  Švedska
Pokrajina Uppland
Grofovija Uppsala
Općina Uppsala
Površina
 - Urbano područje 48.77 km²[1]
 - Područje utjecaja 2189.1 km²[1]
Stanovništvo (2010)
 - Urbano područje 140.454[1]
 - Urbana gustoća 2879.9[1]
 - Područje utjecaja 197.787[1]
 - Gustoća područja utjecaja 90.4[1]
Vremenska zona UTC+1 (UTC+2)
Poštanski broj 75x xxx
Pozivni broj +46(0) 18
Službene stranice
www.uppsala.se/
Karta
Uppsala na mapi Švedske
Uppsala
Uppsala

Geografija

uredi

Uppsala leži u dolini rijeke Fyrisån, udaljena 60 km sjeverozapadno od glavnog grada Stockholma.[2]

Historija

uredi

Grad je osnovan pod imenom Östra Aros, kao trgovački centar na rijeci Fyris, svega nekoliko kilometara dalje od Gamle Uppsale (Stare Uppsale), koja je bila politički i religijski centar drevnog kraljevstva Šveđana. Do 13. vijeka nova Uppsala postala je kraljevska rezidencija i važan trgovački centar.[2] Iako je kasnije izgubila svoj politički primat u utrci sa Stockholmom, Uppsala je ostala religijski centar kao sjedište švedskih nadbiskupa.[2]

Znamenitosti

uredi

Gotička katedrala, najveća takva građevina u Švedskoj, koja dominira Uppsalom, počela se graditi krajem 13. vijeka, ali se gradnja odužila, pa je tek 1435 posvećena. Nekoliko puta je gorila i konačno je obnovljena krajem 19. vijeka.[2] Nasuprot katedrale leži Gustavianum koji vuče korijene iz vremena srednjovjekovnih nadbiskupa. Njegovi dijelovi su početkom 17. vijeka ugrađeni u palaču Univerziteta Uppsala, a danas je arheološki i historijski muzej.[2]

Uppsala je sa svojim brojnim školama centar švedskog obrazovanja i kulture. Prestižni Univerzitet Uppsala osnovan 1477. je najstariji u zemlji, a univerzitetska biblioteka Carolina Rediviva iz 1841. je jedna od najvećih u Švedskoj.[2]

Ostale značajne građevine u gradu su veliki dvorac, čiju je izgradnju započeo Gustav I. Vasa sredinom 16. vijeka. Djelomično je obnovljen u 18. vijeku, godine 1654. bio poprište abdikacije kraljice Kristine, a danas je rezidencija guvernera.[2]

Ostale znamenitosti grada su botanički vrt i kuća botaničara i istraživača Carolusa Linnaeusa, te Muzej Victoria sa zbirkama egipatskih starina.[2]

Privreda

uredi

Dolaskom željeznice u grad 1860-ih, Uppsala se brzo razvila iz mirnog univerzitetskog grada i trgovačkog centra poljoprivrednim proizvodima u industrijski centar. Danas je to grad snažne prehrambene, farmaceutske, strojarske i grafičke industrije te veliki izdavački centar. Grad je važno željezničko čvorište i veliki vojnički centar.[2]

Izvori

uredi
  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 „Uppsala” (engleski). City population. Pristupljeno 27. 3. 2015. 
  2. 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 Date despre oraş (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 27. 3. 2015. 

Vanjske veze

uredi