Ovo je članak o godini 1654.

Godina 1654 (MDCLIV) bila je redovna godina koja počinje u četvrtak po gregorijanskom kalendaru odn. redovna godina koja počinje u nedjelju po 10 dana zaostajućem julijanskom kalendaru.

Milenijum: 2. milenijum
Vjekovi: 16. vijek17. vijek18. vijek
Decenija: 1620-e  1630-e  1640-e  – 1650-e –  1660-e  1670-e  1680-e
Godine: 1651 1652 165316541655 1656 1657
Perast se odbranio od Turaka
1654. po kalendarima
Gregorijanski 1654. (MDCLIV)
Ab urbe condita 2407.
Islamski 1064–1065.
Iranski 1032–1033.
Hebrejski 5414–5415.
Bizantski 7162–7163.
Koptski 1370–1371.
Hindu kalendari
Vikram Samvat 1709–1710.
Shaka Samvat 1576–1577.
Kali Yuga 4755–4756.
Kineski
Kontinualno 4290–4291.
60 godina Yang Drvo Konj
(od kineske Ng.)
Holocenski kalendar 11654.
p  r  u
Podrobnije: Kalendarska era

Događaji

uredi

Januar/Siječanj – Mart/Ožujak

uredi
 
Kozački hetmanat se priklonio Rusiji
  • 18. 1. (8. 1. po j.k.) - Perejaslavski sporazum: zaporoški kozaci se zakleli na vernost ruskom caru (sporazum zaključen u martu) - prelazak Ukrajine iz poljske u rusku sferu i kasnije uključenje u Rusiju.
  • 28. 1. - Holanđani izgubili i poslednji posed u Brazilu.
  • siječanj - Siščani, kaptolski kmetovi, dolazili u Zagreb tražiti "stare pravice" od kanonika[1].
  • 4. 3. - Hrvatski sabor u Varaždinu - kralj poručuje da je odredio povjerenike za mirno rješenje Posavske bune, ako to ne uspije, neka ban upotrijebi oružanu silu[1].
  • 18. 3. - Varaždinski sporazum Posavaca i vlastelina Mirka Erdeda - određene obaveze i amnestija (ali ubrzo dolazi do novih nesuglasica)[1].
  • 20. 3. - Neuspešna mletačka opsada Knina: Turci opkolili i razbili Mlečane u dolini Butišnice - dolazi do rasula u kome su Mlečani i papski vojnici imali velike gubitke[2]. Bosanski Fazli-paša poslao sultanu 200 hrišćanskih glava i 220 zarobljenika[3].

April/Travanj – Jun/Lipanj

uredi
  • april - Constantin Șerban je novi knez Vlaške (do 1658).
  • 15. 4. - Westminsterski ugovor okončava Prvi anglo-holandski rat.
  • proleće - Švedske trupe konačno napuštaju Vechtu u severozapadnoj Nemačkoj[4].
  • proljeće? - Štibrenci, kmetovi zagrebačkog Kaptola, digli bunu u selu Hrušćica na Savi - banska i krajiška vojska opljačkala i spalila selo[1][5]. Nastavlja se pobuna sisačkih kmetova, tokom godine ulaze u savez sa Pokupskom, Posavskom i Ivanićkom krajinom[6][7].
  • januar - maj? - Prvo veće preseljenje hercegovačkih hajduka u mletačku Boku kotorsku pod Perast[8] (moguće nakon pohare zijameta Ibrahim-bega Ljubovića[9]), koja postaje treće ratno područje na jadranskoj obali, odakle hajduci napadaju turske posede[10], naročito novskih aga.
 
Guerickeov eksperiment sa Magdeburškim hemisferama

Jul/Srpanj – Septembar/Rujan

uredi
  • 9. 7. - Nakon što je Ferdinand IV., hrvatsko-ugarski kralj umro od boginja, naslednik habsburške kuće postaje Leopold (1640-1705).
  • avgust, početkom - Zbor morlačkih predvodnika u Grusima kod Zadra doneo statut (kratki zakonik)[14].
  • kolovoz, početkom - Seljaci ubili Miju Jantolčića, bivšeg sisačkog kaštelana[1].
  • avgust/septembar? - Ilija Smiljanić se sa družinom sveti selu Ondiće kod Udbine u kome je živeo ubica njegovog sina[15].
  • 5. 9. - Ilija Smiljanić poginuo pri povratku iz Like na velebitskom Vučjaku[16] - glava će biti osam dana izložena u Livnu a zatim poslata u Carigrad. Njegov brat Filip postaje novi harambaša[15].
  • septembar - Na mletačku teritoriju prešlo 500 morlaka sa porodicama, krajem meseca napadaju Turke blizu Knina[15].
  • septembar - U Engleskoj se sastaje neplodni Prvi protektoratski parlament.

Oktobar/Listopad – Decembar/Prosinac

uredi

Kroz godinu

uredi

Rođenja

uredi

Smrti

uredi
Glavni članak: :Kategorija:Umrli 1654.

Reference

uredi
  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 Horvat, Ban Nikola Zrinski mladji
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Istorija s. n., 371
  3. Setton, 170
  4. Setton, 94
  5. Historija n. J., 734
  6. Historija n. J., 731
  7. Istorija s. n., 478
  8. Istorija s. n., 377
  9. Istorija s. n., 378
  10. Historija n. J., 558
  11. Istorija s. n., 379
  12. Setton, 172-177
  13. Setton, 178
  14. Istorija s. n., 371-2
  15. 15,0 15,1 15,2 15,3 15,4 Istorija s. n., 372
  16. 16,0 16,1 Ćorović, Vladimir Dalje borbe s Turcima, rastko.rs
  17. ÁgostonMasters2009, p. 206.
  18. Ćorović, Vladimir, Verski pokreti, rastko.rs
  19. Historija n. J., 569
  20. ÁgostonMasters2009, p. 281.
  21. Gamm, Niki (February/15/2014). The Ottoman Empire’s No 2 man. hurriyetdailynews.com
Literatura