Tobruk (arapski: طبرق, grčki: Αντίπυργος) je lučki grad od 62,500[1] i općina od 114.680 stanovnika na sjeveroistoku Libije u Regiji Kirenaika.[2]

Tobruk
طبرق
Panorama grada
Panorama grada
Panorama grada
Koordinate: 32°4′N 23°57′E / 32.067°N 23.950°E / 32.067; 23.950
Država  Libija
Regija Kirenaika
Okrug Butnan
Površina
 - Ukupna 97 km²
Visina 50[1]
Stanovništvo (2014.)
 - Urbano područje 62,500[1]
 - Područje utjecaja 114.680[2]
Vremenska zona UTC+2 (UTC)
Poštanski broj 91024
Pozivni broj 0924
Karta
Tobruk na mapi Libije
Tobruk
Tobruk
Pozicija Tobruka u Libiji

Geografske karakteristike uredi

Grad se prostire oko malog zaljeva Sredozemnog mora - Bomba. Od egipatske granice je udaljen 155 km zapadno, a od glavnog grada Tripolija 1,250 km. Kroz grad prolazi obalna magistrala kojom je povezan sa Kairom, Bengazijem i Tripolijem.[2]

Historija uredi

 
Luka

Najstarije naselje na tom lokalitetu bila je Grčka kolonija - Antipirgos, kog je za rimskih vremena zamjenila utvrda koja je branilagranice Kirenajke.[2] Tokom srednjeg vijeka se transformirao u odmorište i trgovište na obalnom karavanskom putu.[2]

Kako je Tobruk jedina prirodna luka Libije, Kraljevina Italija ga je zauzela na samom početku Talijansko-turskog rata 5. oktombra 1911. Za Irata ga je koristila kao vojnu bazu za mornaricu i avijaciju u vojnim kampanjama prema jugu.[2]

 
Hotel Masira

Za Drugog svjetskog rata Tobruk je nekoliko puta padao iz ruke u ruku, i bio poprište najdugotrajnih borbi na sjevernoafričkom frontu. Jedinice Britanske armije zauzele su grad u januaru 1941. pritom zarobivši 25.000 talijanskih vojnika.[2]Rommelov Afrički korpus je u svom naletu natjerao Britance da se povuku na istok, ostavivši garnizon u Tobruku u okruženju. Ta opsada trajala je od novembra 1941. do januara 1942. sve dok ga nisu oslobodile Britanske jedinice u ofenzivi natjeravši Rommela da se povuče iz Kirenaike. Tobruk se drugi put našao u opsadi koja je trajala od marta 1941. do juna 1942. kad je Afrički korpus zauzeo grad i zarobio oko 35.000 savezničkih vojnika i ogromne količine Ratnog materijala.[2]

Nakon Druge bitke kod El Alameina jedinice Britanske armije su u svojoj ofenzivi zauzele Tobruk 13. novembara 1942.[2]

Tobruk je nakon rata obnovljen pa je postao rezidencija bivšeg libijskog kralja Idrisa. Luka je proširena 1960-ih izgradnjom naftnog terminala Marsa al-Hariga, koji je naftovodom dugim 515 km povezan sa naftnim poljem Sarir.[2]

Britanska armija napustila je svoju bazu u južnom predgrađu Al Adam 1970.[2]

Tobruk je 2011. bio prvi libijski grad kog su preuzeli ustanici protiv Gadafija.[3]

Znamenitosti uredi

U Tobruku se nalaze Vojnička groblja britanskih, talijanskih i francuskih vojnika.[2].

Izvori uredi

  1. 1,0 1,1 1,2 Libya, State of Libya (engleski). Citypopulationde. Pristupljeno 29. 11. 2019. 
  2. 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 2,11 Tobruk (engleski). Encyclopaedia Britannica. Pristupljeno 29. 11. 2019. 
  3. Tobruch (talijanski). Treccani. Pristupljeno 29. 11. 2019. 

Vanjske veze uredi