Przeworsk (ukrajinski: Переворськ) je grad od 15,971 stanovnika[1] na jugoistoku Poljske u Potkarpatskom vojvodstvu.

Przeworsk
Centar grada vijećnica
Centar grada vijećnica
Centar grada vijećnica
Koordinate: 50°04′N 22°30′E / 50.067°N 22.500°E / 50.067; 22.500
Država  Poljska
Vojvodstvo Potkarpatsko
Povjat Przeworsk
Gradska prava 1393.
Vlast
 - gradonačelnik Leszek Kisiel
Površina
 - Ukupna 22.13 km²[1]
Visina 200[1]
Stanovništvo (2020.)
 - Grad 15,971[1]
 - Gustoća 721.7 stan. / km²[1]
Vremenska zona UTC+1 (UTC+2)
Poštanski broj 37-200[1]
Karta
Przeworsk na mapi Poljske
Przeworsk
Przeworsk
Pozicija Przeworska u Poljskoj

Geografske karakteristike

uredi

Przeworsk leži u Sandomirskoj kotlini na rijeci Mleczka[2], udaljen četrdesetak km istočno od grada Rzeszówa.

Historija

uredi

Počeci naseljavanja Przeworska sežu do neolita, zna se da je od 9 do 12. vijeka na tom mjestu bila gradina. Od druge polovice 13. vijeka je Rusinsko naselje.[2] Negdje nakon 1340. zauzeo ga je poljski kralj Kazimierz III i odtad je dio Kraljevine Poljske. Przeworsk je gradska prava dobio 1393., od 15. vijeka pa sve do 1795. bio je administrativni centar povjata.[2] Tokom 15 - 16. vijeka, razvio se kao zanatsko-trgovački centar i postao poznat po tkaninama, koje su se tkale do kraja 19. vijeka.

Za Prve podjele Poljske 1772. pripao je habsburškoj Kraljevini Galicija i Lodomerija u kojoj je ostao do 1918.[2] Krajem 19. vijeka povezan je željezničkom prugom, a vremenom je postao i važno raskršće pruga. U međuratnom perodu, bio je poznat po velikim seljačkim demonstracijama i štrajkovima, od kojih je najipresivniji bio onaj iz 1933.[2]

Za Drugog svjetskog rata od septembra do novembra - 1939. u njemu se nalazio zarobljenički logor, kroz koji je prošlo oko 5.500 poljskih vojnika. Logor je ponovno korišten od jula do oktobra 1942. kao prolazni geto za Logor smrti Belzec.[2]

Privreda i znamenitosti

uredi

Današnji Przeworsk je trgovačko uslužni centar poljoprivrednog kraja. On je i industrijski grad sa pogonima prehrambene, tekstilne industrije i drvne industrije.[2]

Od znamenitosti ima kasnogotičku crkvu (restaurirana u 15. vijeku), kasnogotički samostan (restauriran u 16. vijeku) i fragmente gradskih bedema (prva polovica 16. vijeka).[2]

Pobratimski gradovi

uredi

Przeworsk ima ugovore o prijateljstvu sa slijedećim gradovima;[3]

Izvori

uredi
  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Poland: Podkarpackie (poljski). City population. Pristupljeno 25.05. 2021. 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 Przeworsk (poljski). Encyklopedia PWN. Pristupljeno 25.05. 2021. 
  3. „Miasta Partnerskie” (poljski). Przeworsk. Pristupljeno 25.05. 2021. 

Vanjske veze

uredi