Otvori glavni meni

Eparhija banatska je eparhija Srpske pravoslavne crkve.

Eparhija banatska
Srpska pravoslavna crkva
Osnovne informacije
Država Srbija
Sjedište Vršac
Broj parohija 158
Arhijerej
Eparhijski arhijerej Nikanor
Čin arhijereja Episkop
Titula arhijereja Episkop banatski
Map of Eparchies of Serbian Orthodox Church-sr.svg

Nadležni arhijerej je gospodin Nikanor, a sedište eparhije se nalazi u Vršcu, gde se nalazi Saborna crkva i vladičanski dvor.

Eparhija banatska, iako pod današnjim nazivom relativno mlada, duhovno i prostorno se smatra naslednikom nekadašnje, viševekovne Eparhije vršačke.

Sadržaj/Садржај

IstorijatUredi

 
Eparhije i manastiri Srpske pravoslavne crkve u Vojvodini

Eparhije na tlu BanataUredi

U 16. i 17. veku bilo je na prostoru današnjeg Banata puno srpskog pravoslavnog stanovništva i postojalo je nekoliko episkopija: Lipovska, Temišvarska, Bečkerečka i Karansebeška ili Vršačka. Posle Velike seobe Srba 1690., Bečkerečka eparhija je spojena sa Temišvarskom.

Eparhija VršačkaUredi

Eparhija vršačka osnovana je 1481. godine, u manastiru Mesić pored Vršca, u doba despotovine Jovana Brankovića, ktitora mnogih manastira u Banatu. Zabeleženo je da se prvi episkop zvao Partenije, a u Banat je stigao sa Svete gore atonske, iz Hilandara.

Jedan od slavnih episkopa jeste i sveti sveštenomučenik, vladika Teodor Vršački. On je 1594. godine poginuo posle Srpskog ustanka protiv Turaka u Banatu, jer je bio izdat. Njega je Srpska pravoslavna crkva kanonizovala 1994., a dan njemu posvećen (29. maj) proglašen je za slavu grada Vršca.

Zbog najezde Turaka, u 17. i početkom 18. veka, episkopija je premeštena u Karansebeš, (danas) grad u Rumuniji. U trećoj deceniji episkopija je vraćena u Vršac i tada je započeta izgradnja saborne crkve i vladičanskog dvora.

Eparhija BanatskaUredi

Početkom 30-ih godina 20. veka ujedinjenjem delova Vršačke eparhije i Temišvarske eparhije u Jugoslaviji nastala je Eparhija banatska. Prvi episkop ove ujedinjene eparhije bio je Georgije Letić.

Prema podacima iz 2002. godine, eparhija ima 158 parohija, 132 sveštenika u 6 namesništava.

Arhijerejska namesništvaUredi

Crkve i manastiriUredi

EpiskopiUredi

Na ovom području, koje je nekada imalo više eparhija, poznati su bečkerečki episkopi Visarion (1609) i Mihajlo (1687) kao i episkop Teodor Nestorović koji se spominje kao vođa ustanka Srba u Banatu protiv Turaka 1594. Zatim episkopi Simeon (1619), Antonije (1622) i Teodosije (1662).

Od 1903. temišvarski episkop je Georgije Letić (1872-1935). On je 1931. postavljen za administratora Eparhije vršačke. Po stupanju na snagu novog crkvenog ustava 1932. sproveo je ujedinjenje bivše Eparhije temišvarske u jugoslovenskom delu Banata i delova Eparhije vršačke u Banatsku eparhiju.

Dosadašnji episkopi ove eparhije su: (nepotpun spisak)

episkopi vršački

episkopi banatski

IzvoriUredi

Vanjske vezeUredi