Otvori glavni meni

Bandar-e Turkaman (perz. بندر ترکمن, ili Bandar-e Torkaman[1]) je grad i luka u pokrajini Golestan na sjeveru Irana. Geografski je smješten na zapadnoj obali odnosno samom ulazu u Gorganski zaljev koji predstavlja krajnju jugoistočnu točku Kaspijskog mora, oko 8,0 km južno od ušća rijeke Atrak[1]. Od pokrajinskog sjedišta Gorgana udaljen je oko 30 km zapadno, od Bandar-e Gaza 15 km sjeveroistočno, te od Kurdkuja 10 km sjeverno. Područjem oko grada prevladava umjerena kišna kaspijska klima (Cfsa) s visokom vlažnosti zraka i godišnjom količinom padalina od oko 1500 mm. Područje oko grada zajedno s makranskom obalom specifično je kao jedino u Iranu gdje se javlja fenomen blatnih vulkana[2]

Bandar-e Turkaman
((fa)) بندر ترکمن
Stari željeznički most u Bandar-e Turkamanu
Stari željeznički most u Bandar-e Turkamanu
Koordinate: 36°54′N 54°4′E / 36.900°N 54.067°E / 36.900; 54.067
Država  Iran
Pokrajina Turkamanski okrug
Okrug Golestan
Visina -13 m
Stanovništvo (2006.)
 - Grad 45.045
Vremenska zona IRST (UTC+3:30)
 - Ljeto (DST) IRDT (UTC+4:30)
Službena stranica www.torkaman.ir
Karta
Bandar-e Turkaman is located in Iran
Bandar-e Turkaman
Bandar-e Turkaman
Bandar-e Turkaman na karti Irana
Bandar-e Turkaman is located in Golestan
Bandar-e Turkaman
Bandar-e Turkaman
Bandar-e Turkaman na karti Golestana

Izgradnja Bandar-e Turkamana započela je 1930-ih godina prilikom širenja transkaspijske željeznice, a grad je tada raspolagao 200-metarskim gatom i 12-kilometarskim kanalom koji su primali plovila istisnine do 1000 tona[1]. Godine 1936. ukupni izvoz iznosio je 48.000 tona, dok je istovremeno uvezeno 2000 tona robe[1]. Značaj luke ubrzano je degradirao tokom narednih godina zbog nakupljanja mulja u kanalu pa je već 1940. ukupan promet pao na svega 970 tona[1]. Sljedeće godine, neposredno nakon anglo-sovjetske invazije, zbog opskrbnih potreba Rusi su prokopali kanal do 4,3 m dubine i kapacitet luke povećan je na 1200 – 1500 tona dnevno[1]. Nakon završetka rata grad je ponovo počeo degradirati zbog nakupljanja mulja i smanjenja razine Kaspijskog mora, kao i zbog produženja pruge do višestruko većeg Gorgana iz 1961. godine[1].

Tokom 1970-ih godina razmatrani su planovi za revitalizaciju luke, no ništa konkretno nije učinjeno u praksi pa je nastavila služiti samo za ribarstvo[1], osobito za proizvodnju kavijara. Oko 2,0 km zapadno od grada nalazi se otok Ašurade koji je popularno turističko odredište, a ekonomiji grada doprinose i niz poljoprivrednih ruralnih naselja iz Turkamanskog okruga[1]. Kroz Bandar-e Turkaman prolazi državna cesta 18 koja ga povezuje s Bandar-e Gazom na jugozapadu odnosno Ak-Kalom i Gonbad-e Kabusom na istoku, a lokalne ceste povezuju ga i s Kurdkujom na jugu, Kara-Kašlijem na istoku, te Hvadže-Nafasom i Gomišanom na sjeveru. S Gorganom je povezan spomenutim prometnicama preko Ak-Kale i Kurdkuja. Do Iranske revolucije iz 1979. grad je nosio naziv Bandar-e Šah (dosl. Šahova luka)[1]. Prema popisu stanovništva iz 2006. godine u Bandar-e Turkamanu je živjelo 45.045 ljudi, od čega su većina etnički Turkmeni.

VezeUredi

IzvoriUredi

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 1,8 1,9 ((en)) Planhol, Xavier (de) (15. 12. 1988.). Bandar-e Šāh, Encyclopædia Iranica. New York: Columbia University.
  2. ((en)) Fisher, William Bayne (1968.). The Land of Iran, The Cambridge History of Iran I. Cambridge, U.K.: Cambridge University Press, str. 134., DOI:10.1017/CHOL9780521069359, ISBN 9780521069359, OCLC 489573396.

Vanjske vezeUredi

Ostali projekti
 U Wikimedijinoj ostavi ima još materijala vezanih za: Bandar-e Turkaman