Aviano (furlanski: Avian[2]) je grad i općina (comune) u regiji Furlanija-Julijska krajina u Sjevernoj Italiji. Aviano je danas najpoznatiji po avijacijskoj bazi Ratnog zrakoplovstva Sjedinjenih Država (USAF) iz koje su polijetali avioni koji su bombardirali ciljeve u Iraku za Zaljevskog rata i ciljeve u Saveznoj Republici Jugoslaviji za vrijeme operacije NATO-ovog bombardiranja SRJ 1999.

Aviano
Comune di Pordenone
Željeznički kolodvor Aviano
Željeznički kolodvor Aviano
Koordinate: 46°04′N 12°35′E / 46.067°N 12.583°E / 46.067; 12.583
Država  Italija
Regija Furlanija-Julijska krajina
Frazioni Villotta, Costa, Giais, Marsure, Piancavallo, Castello di Aviano, San Martino di Campagna
Vlast
 - Gradonačelnik Ilario De Marco Zompit
Površina
 - Ukupna 113 km²
Visina 159
Stanovništvo (31. decembar 2009)
 - Grad 8747[1]
 - Gustoća 77.4/ km²
Poštanski broj 33081
Pozivni broj 0434
Službena stranica www.comune.aviano
Karta
Aviano na karti Italije
Aviano
Aviano

GeografijaUredi

Aviano leži u podnožju Dolomita, udaljen 12 km od Pordenonea i 60 km od Udina. Od Aviana do poznatog skijališta Piancavalo (1267 m), koje je dio (frazione) Aviana, ima 16 km.

HistorijaUredi

Rimljani su pokorili taj kraj oko 186. pne.. Današnji Aviano je kao naselje nastao početkom 10. vijeka oko srednjovjekovne utvrde, koju su izgradili lokalni feudalci, vazali Akvilejske patrijarhije. Od 1420. je pod vlašću Mletačke Republike, a nakon napoleonskih ratova početkom 19. vijeka Aviano je kao i čitav kraj bio uključen u marionetsku habsburšku tvorevinu Kraljevstvo Lombardija-Venecija. Od 1866. je dio Kraljevine Italije, koja je 1911. izgradila prvi vojni aerodrom, tako da je Aviano kolijevka talijanske ratne avijacije.

Znamenitosti AvianaUredi

Avijacijska baza AvianoUredi

Amerikanci su počeli koristiti Aviano odmah po završetku Drugog svjetskog rata kao pomoćni aerodrom u kojem su se izmjenjivale razne eskadrile. Nakon potpisivanja sporazuma između talijanske i američke vlade 1955. u Aviano je iz Udina premješten vrhovni štab Ratnog zrakoplovstva Sjedinjenih Država (USAF) za Italiju.

 
Avijacijska baza Aviano

Uloga Aviana je značajno porasla 1991. za vrijeme Zaljevskog rata kad je Aviano bio baza za strateške rezerve. Aviano je dobio još više na značaju kad je 1992. premješten štab 16. brigade lovačke avijacije za hitne operacije i štab 401. brigade (401 Fighter Wing) iz baze Torrejon u Španjolskoj. Aviano je od tad sjedište dviju eskadrila lovaca F-16 (510. i 555. eskadrila) koje su tu premještene iz baze Ramstein u Njemačkoj 1994. godine. Ta brigada je 1994. prezvana iz 401. u 31. brigadu i reorganizirana tako da danas ima 4 eskadrile lovačkih aviona. Od tada je Aviano stalna baza NATO-a koju vode Amerikanci, a u kojoj rade Talijani rade kao pomoćno osoblje.

IzvoriUredi

Vanjske vezeUredi