Ovo je članak o godini 1490.

Godina 1490 (MCDXC) bila je redovna godina koja počinje u subotu (1. jan./sij. po julijanskom kalendaru).

Milenijum: 2. milenijum
Vjekovi: 14. vijek15. vijek16. vijek
Decenija: 1460-e  1470-e  1480-e  – 1490-e –  1500-e  1510-e  1520-e
Godine: 1487 1488 148914901491 1492 1493
Vladislav II.
(vl. u Ugarskoj 1490-1516)
1490. po kalendarima
Gregorijanski 1490. (MCDXC)
Ab urbe condita 2243.
Islamski 895–896.
Iranski 868–869.
Hebrejski 5250–5251.
Bizantski 6998–6999.
Koptski 1206–1207.
Hindu kalendari
Vikram Samvat 1545–1546.
Shaka Samvat 1412–1413.
Kali Yuga 4591–4592.
Kineski
Kontinualno 4126–4127.
60 godina Yang Metal Pas
(od kineske Ng.)
Holocenski kalendar 11490.
p  r  u
Podrobnije: Kalendarska era

DogađajiUredi

Januar/Siječanj – Mart/OžujakUredi

  • mart/april - Ch'ing-yangski događaj: pretpostavlja se da je eksplozija meteora u atmosferi izazvala smrtonosnu meteorsku kišu. Iste godine, u Aziji osmotrena kometa C/1490 Y1, verovatno izvor meteorskog pljuska kvadrantida.

April/Travanj – Jun/LipanjUredi

  • 8. 5. - Stjepan Zapolja, ugarski kapetan u Austriji, sklopio u Pragu tajni ugovor sa kraljem Vladislavom.
  • 7. 6. - Deo ugarskog sabora prvog dana izvikao poljskog princa Jana Olbrahta za kralja (bez efekta).
  • 17. 6. - U očekivanju izbora kralja, Ivaniš Korvin sklapa ugovor sa Vladislavljevim pristalicama (da postane kralj Bosne, herceg Slavonije, ban Hrvatske itd.)[2] - delimično ispunjen.
  • lipanj, krajem - Stjepan Zapolja se izjasnio za Vladislava, a velikovaradinski biskup Ivan Filipec potkupio Crnu vojsku u Moravskoj za istog vladara[3] - Ivaniš sa pristalicama beži prema jugu.

Jul/Srpanj – Septembar/RujanUredi

  • jun/jul - Umro gospodar Zete Ivan Crnojević[4], nasljeđuje ga sin Đurađ (1490-96).
  • 4. 7. - Na Polju kostiju u južnoj Mađarskoj poražene pristalice Ivaniša Korvina, on se sklonio u Pečuh (ubrzo će biti amnestirani).
  • 12. 7. - Mletački Senat dao svoj pristanak da se Đurađ Crnojević oženi Jelisavetom Erico, rođakom mletačkog kotorskog kneza (Đ. C. takođe dobio i dozvolu Porte).
  • 7. 6. - 15. 7. - Ugarski sabor u Pešti bira[5] češkog kralja Vladislava, unuka Alberta II., za vladara (1490-1516); protivkandidati bili Ivaniš Korvin, Maksimilijan I Habsburg i češki princ Jan I Olbracht).
    • Ivaniš će postati slavonski herceg.
    • Srpski despot Đorđe Branković bio za Ivaniša, kao i slavonski velikaši.
  • 31. 7. - Izabrani kralj Vladislav na ugarskoj granici potpisuje inauguralnu diplomu, potvrđuje sporazum sa Ivanišem.
  • 8. 8. - Poljski kraljević Jan Olbraht, brat kralja Vladislava, dopro do Rakoškog polja kod Pešte.
  • 9. 8. - Kralj Vladislav svečano ulazi u Budim.
  • 15. 8. - Herceg Ivaniš Korvin u Budimu sklapa savez sa Vladislavljevim pristalicama.
  • 16. 8. - Nemački kralj Maksimilijan i ruski veliki knez Ivan III sklopili savez - Ivan će napasti Poljsku ako kralj Kazimir bude podržavao nekog od svojih sinova u Ugarskoj[6].
  • 19. 8. - Maksimilijan I povratio varoš Beč od Mađara; posle deset dana će topovima biti primorani na predaju i u tvrđavi.

Oktobar/Listopad – Decembar/ProsinacUredi

  • 8. 10. - Maksimilijan I Habsburški ulazi s vojskom u Ugarsku.
  • ca. listopad - Jan Olbraht opsjeda Košice.
  • 1. 11. - Deo ugarskog plemstva, među kojima i despot Đorđe, priznaje Maksimilijana za kralja (Jakšići i Miloš Belmužević ostali uz Vladislava).
  • 17. 11. - Maksimilijan osvojio Stolni Biograd, njegova vojska poharala grad, pa i crkve i kraljevske grobnice (mnogi hrvatski plemići nakon osvojenja grada prilaze Maksimilijanu).
  • 4. 12. - Maksimilijan se vraća u Austriju (ne može napredovati prema Budimu jer su mu njemački plaćenici zbog nestanka novca otkazali posluh).
  • 19. 12. - Ana Bretonska se preko posrednika udala za rimsko-nemačkog kralja Maksimilijana I što će dovesti do rata sa Francuskom.
  • kraj godine - Okončano ugarsko-tursko primirje.

Kroz godinuUredi

RođenjaUredi

SmrtiUredi

Glavni članak: :Kategorija:Umrli 1490.

ReferenceUredi

  1. V. Klaić, str. 164
  2. V. Klaić, str. 166
  3. V. Klaić, str. 169
  4. Istorija Crne Gore, str. 336
  5. V. Klaić, str. 164-169
  6. V. Klaić, str. 176
  7. V. Klaić, str. 174