Hrastovlje - Cristoglie (tal.) mediteranski gradić u sjevernoj Istri u sastavu općine Kopar smješten iznad doline rijeke Rižane ispod kraškog ruba, najpoznatije po freskama utvrđene crkvice te po muškatnom vinu.

Hrastovlje - Cristoglie
Hrastovlie-Cerkev.jpg
Karta: Najdi.si, Geopedia.si
Nadmorska visina: 165,1 m
Broj stanovnika: 154
Površina: 3,03 km kv
Poštanski broj: 6273 Črni Kal (San Sergio)
Općina: Kopar - Capodistria
Pokrajina: Primorska
Statistička regija: Istrsko.kraška
Izvor: SURS, popis stanovništva 2002.
Danse macabre iz Hrastovlja
Kraški rub ili Istarske stijene nad Hrastovljem

GeografijaUredi

Mjesto se nalazi 25 km jugoistočno od Kopra neposredno pod Kraškim rubom na nadmorskoj visini 175 m. Leži iznad rijeke Rižane, geološki je na prelazu kraškog i flišnog dijela Istre. Zato se na području nailazi na kraški vapnenca, između osalog na brežuljku toga tipa nalazi se i utvrđena crkva. Kraškpg je značaja i ponor u Gabru, koji podzemno napaja jedan od izvora Rižane.

Naselje leži na padini brda Vrh (Chiusa, 296 m n/v), koji je podložan jakoj eroziji; druge bliže uzvisine su Strana, Gaber i Podklenčič. Ispod sela teče Hrastovski potok.

Prirodnu vegetaciju predstavljaju pašnjaci i grmlje. Vinogradii i njive, koji okružuju Hrastovlje, najviše se uzgaja kukuruz i krumpir , a od loza muškat, malvazija, refošk i kraljevina.

KlimaUredi

Podneblje je submediteransko, s nešto većom količinom padalina (do 1.400 milimetara godišnje) što se može pripisati orografskoj pregradi, koja se u obliku Kraškog ruba Ćićarije pojavljuje neposredno zapadno od sela. Prosječna ljetna temperatura je 12 °C.

ZnamenitostiUredi

Na uzvisini se nalazi jedan od najstarijih sakralnih objekata u Istri, romanička crkva sv. Trojice (Santissima Trinità) izgrađena između XII i XIII st. a utvrđena u XVI. st.

Unutrašnjost na tri lađe je sva oslikana freskama koje prikazuju: u apsidi su sv. Trojica; u manjim apsidama apostoli i zaštitnici od kuge Sebastijan, Roko i Fabijan; na volti središnje lađe

 
Santa Trinita unutar zidina

Kreacija; na kapitelima figure svetaca i na voltama bočnih lađa dvanaest mjeseci; južni zid je dekoriran scenama Isusovih pasija, a na gornjem traku je dance macabre [1] Najzanimljiviji ciklus fresaka nalazi se na južnom zidu gdje je prikazan spomenuti ples mrtvaca iz XV. st. u vrijeme kada su Evropom harale brojne epidemije pa je tema smrti bila često prisutna. Autor fresaka bio je slikar Ivan iz Kastva (Giovanni da Castua) koji se potpisao na latinici i glagoljici. Ovaj ciklus fresaka spada u kasnogotski stil. Freske je otkrio mjesni kipar Jože Pohlen 1949. g.

Na ovom području se nalazi još jedna crkva sa freskama iz Quattrocenta, a to je sv. Stefan u Zanigradu.

Selo karakterizira istarski tip stisnutih kuća među uskim kalama. Hiža s brojem 22 je najstariji nesakralni objekat u selu izgrađen najkasnije u drugoj polovici XVII. st. Mnoge kuće su pod spomeničkom zaštitom pa su poslovi obnove komplicirani pa te arhaične kuće propadaju. Južno od sela od 1990. stoji Pohlenov kameni kip Šavrinka (kako je nekoč bio naziv za žene s područja Šavrina (Savrinia), koje su u Trst na glavi nosile svoje poljoprivredne proizvode).

PovijestUredi

IzvorUredi

Slovenia, Guida d' Europa, Touring Club Italiano, Milano 1996

  1. Slovenia, Guide d'Europa, Touring Club Italiano, 1996, pag. 42.