Ovo je članak o godini 1521.

Godina 1521 (MDXXI) bila je redovna godina koja počinje u utorak (1. jan./sij. po julijanskom kalendaru).

Milenijum: 2. milenijum
Vjekovi: 15. vijek16. vijek17. vijek
Decenija: 1490-e  1500-e  1510-e  – 1520-e –  1530-e  1540-e  1550-e
Godine: 1518 1519 152015211522 1523 1524
Pad Beograda
1521. po kalendarima
Gregorijanski 1521. (MDXXI)
Ab urbe condita 2274.
Islamski 927–928.
Iranski 899–900.
Hebrejski 5281–5282.
Bizantski 7029–7030.
Koptski 1237–1238.
Hindu kalendari
Vikram Samvat 1576–1577.
Shaka Samvat 1443–1444.
Kali Yuga 4622–4623.
Kineski
Kontinualno 4157–4158.
60 godina Yin Metal Zmija
(od kineske Ng.)
Holocenski kalendar 11521.
p  r  u
Podrobnije: Kalendarska era

Događaji

uredi

Januar/Siječanj

uredi

Februar/Veljača

uredi
  • februar - Ugušena pobuna osmanskog guvernera u Siriji, al-Ghazalija, opljačkan Damask (Ferhat-paša Šibenčanin[1]).
+ Turci već okupljaju vojsku oko Šapca[2].

Mart/Ožujak

uredi

April/Travanj

uredi

Maj/Svibanj

uredi
  • maj - Talijanski ratovi: počinje Italijanski rat (1521-1526), s jedne strane je Francuska (François I) i Venecija s druge car Karlo (Nemačka i Španija), Engleska i papa.
  • svibanj - Ugarski sabor donosi zaključak da se pojačaju posade u Šapcu i Beogradu i da se smjene njihovi banovi (Hedervari i Terek) - ali ovi ne prihvaćaju vojsku u grad dok im se ne isplate dugovanja i još prepustili gradove zamjenicima; i šajkaši na Dunavu napustili službu zbog neisplaćenih plaća[3].
+ Knez Ferdinand Frankapan javlja kralju da će se hrvatski knezovi pokoriti Turcima ako ne dobiju pomoć (zimus su pregovarali s nekim Hasanom iz Zvornika, ali vjerojatno su kupovali vrijeme[4]).
  • 18. 5. - Sulejman I krenuo iz Carigrada na pohod prema Beogradu[5].
    • Pored pohoda na Beograd, preduzimaju se i diverzione akcije prema Erdelju (Mehmed-beg Mihaloglu) i Jajcu (Petar Keglević ih pobedio lukavstvom).
  • 20. 5. - Bitka kod Pampelune (Pamplone): francuska pobeda nad Špancima u Navari; u ovoj bitci je ranjen Ignacije Loyola, tokom oporavka će doživeti duhovni preobražaj.
  • 25. 5. - Car Karlo izdaje Wormski edikt kojim je protiv Martina Luthera i njegovih sumišljenika izrečena kazna progona iz države (Reichsacht).
  • 26. 5. - Ferdinand Habsburg se i lično venčao sa Anom Jagelonskom, sestrom Ludviga II.
  • ca. 26. 5. - Cortésove snage (Španci i indijanski saveznici) počinju napad na Tenočtitlan.
  • 27. 5. - Novi mingovski car Kine je Jiajing (/ćáćîn/, "Zadivljujuće Spokojstvo") - vlada do 1567.

Jun/Lipanj

uredi
+ Bitka kod Noáina je odlučujuća španska pobeda u Navari - ništa od prestola za Henrija II.

Jul/Srpanj

uredi
  • 6. 7. - Antonio Grimani je novi mletački dužd (do 1523).
  • 7. 7. - Ahmed-paša, rumelijski beglerbeg zauzeo Šabac, nakon čega pravi most preko Save; pljačkaški odredi haraju Sremom i Slavonijom.
  • ca. 11. 7. - Despotica Jelena beži iz Srema braći Jakšićima, nakon što je taktički nudila pregovore Sulejmanu.
  • 11. 7. - Marija Austrijska, buduća češka i u.-h. kraljica stigla u Budim.
  • 12. 7. - Posle žestoke borbe Turci zauzeli Zemun[5]; vođu branitelja Marka Skoblića zgazio slon nakon što je odbio prihvatiti islam[6].
  • 15. 7. - Kralj Ludvig II krenuo na jug, ali sporo i ne dalje od Tolne.
  • 18. 7. - Završen most preko Save kod Šapca, dužine preko 1500 m, ali zbog visoke vode se prelazi brodovima sedam dana i noći[5].
  • 28. 7. - Bali-beg Jahjapašić zaposeo napušteni Slankamen[5].
  • 29-30. 7. - Sultan Sulejman u Kupiniku (grad razoren 9. 9.)[2]; ovih dana su se predali Kamenica, Vrdnik, Berkasovo, Mitrovica...
  • 30. 7. - Sulejmanova kolona stigla do Zemuna.

Avgust/Kolovoz

uredi

Septembar/Rujan

uredi
  • 15. 9. - Smederevski namjesnik Gazi Husrev-beg odlazi u Bosnu (1521-25, 1526-34 i 1536-41), a bosanski Gazi Bali-beg Jahjapašić u Smederevo tj. Beograd.
  • rujan - Kapetani Knina i Skradina došli kralju u Pečuh da se odreknu položaja, kako ne bi bili kažnjeni za nevjeru ako izgube te gradove, koje ne mogu čuvati (on ih ubjedio da ostanu).

Novembar/Studeni

uredi
  • studeni, početkom - Ivan Karlović postane banom Dalmacije, Hrvatske i Slavonije 17 mjeseci nakon poginulog Petra Berislavića; na njegovo traženje izuzet od odgovornosti za kraljevske gradove Senj, Knin, Skradin, Klis.
  • 8. 11. - Dva preostala broda cirkumnavigacione ekspedicije stižu na molučko ostrvo Tidore, gde će natovariti začin.
  • 19. 11. - Ugarski sabor u Budimu, predviđeni mnogi vanredni porezi za obranu zemlje, bez izuzetka za plemiće i svećenike (ipak slaba naplata).
  • 23. 11. - Špansko-nemačko-papske snage (Prosper Colonna) istisnule francuskog maršala de Lautreca iz grada Milana.
  • studeni - prosinac - Turski zarobljenici u Keglevićevom gradu Bužimu se pobunili, pobili stražu i zavladali gradom - ban Karlović ih ubijedio da napuste grad uz siguran prolaz.

Decembar/Prosinac

uredi

Kroz godinu

uredi

Rođenja

uredi

Smrti

uredi
Glavni članak: :Kategorija:Umrli 1521.

Reference

uredi
  1. V. Klaić, str. 293
  2. 2,0 2,1 Vladimir Ćorović, Srpska despotovina u Sremu, rastko.rs (pristup 16.1.2013.)
  3. V. Klaić, str. 296-7
  4. V. Klaić, str. 317
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Ratna prošlost Beograda, Pad Beograda pod Tursku vlast (Gliša Elezović, Gavra Škrivanić), Beogradske novine 1954.
  6. V. Klaić, str. 297
  7. Ljubivoje Cerović, Srbi u Rumuniji od ranog srednjeg veka do današnjeg vremena, rastko.rs (pristup 16.1.2013.)