Monza (latinski: Modicia) je grad od 119.856 stanovnika[1] u Italiji, glavni grad provincije Monza i Brianza u Lombardiji.

Monza
Città di Monza
Piazza Trento e Trieste
Piazza Trento e Trieste
Grb Monze
Grb
Koordinate: 45°35′N 9°16′E / 45.583°N 9.267°E / 45.583; 9.267
Država  Italija
Regija Lombardija
Provincija Monza i Brianza
Vlast
 - Gradonačelnik Dario Allevi
Površina
 - Ukupna 33 km²
Visina 162 m
Stanovništvo (2011)
 - Grad 119.856
Vremenska zona UTC+1 (UTC+2)
Poštanski broj 20900
Pozivni broj 039
Službena stranica www.comune.monza
Karta
Monza na karti Italije
Monza
Monza
Monza na karti Italije

GeografijaUredi

Monza se prostire duž obale rijeke Lambro, pritoke Poa.[2] Monza je udaljena 15 km sjeveroistočno od regionalnog centra Milana, pa je danas praktički spojena u konurbaciju.

HistorijaUredi

Antička Monza je sve do 6. vijeka bila selo, kad je lombardska kraljica Teodelinda u njoj sagradila svoj dvorac i samostan. Za vrijeme perioda srednjovjekovnih komuna Monza je kadkad bila nezavisna, a ponekad pod vlašću Milana.[2] Milanski vojvode Viscontiji izgradili su 1325. svoj dvorac u gradu. Monza je kao strateški grad na putu za Milano često puta opsjedana i opljačkana (32 puta), a od svih tih opsada najimpresivnija je bila ona iz 1525. kada su carske trupe Karla V opljačkale grad.[2] U Monzi je 29. juna 1900. ubijen talijanski kralj Umberto I, pa mu je 1910. na mjestu pogibije podignuta zavjetna kapela.[2]

ZnamenitostiUredi

 
Katedrala Ivana Krstitelja
 
Palazzo Comunale (Arengario)

Monza je poznata po svojoj romaničko-gotičkoj katedrali Ivana Krstitelja koju je osnovala lombardska kraljica Teodelinda, a proširena je u 13. vijeku. Fasada katedrale od bijelog i zelenog mramora isklesana je krajem 14. vijeka od strane Mattea da Campionea, a zvonik je izgrađen od 1592. do 1606. godine.[2] U riznici katedrale kao najveća relikvija nalazi se Željezna kruna Langobarda (Corona Ferrea) za koju se po legendi tvrdi da ima i dijelove klinova kojima je Isus pribijen na križ. Njome su se nakon 1311. krunili carevi Svetog Rimskog Carstva i kasnije Napoleon Bonaparte 1805. u Milanu.[2] U riznici se nalaze i brojne relikvije kraljice Teodelinde i brojni križevi iz lombardsko-gotičkog perioda.

Velika znamenitost je i crkva Santa Maria in Strada iz 1357. sa svojom fasadom od terakote iz 1393. godine, zatim stari Palazzo Comunale (Arengario) iz 13. vijeka i Villa Reale, rezidencija habsburgških namjesnika Kraljevstva Lombardija-Venecija podignuta od 1777. do 1780. koja se danas koristi kao galerija.[2]

PrivredaUredi

Monza je važan industrijski centar u kom se proizvode šeširi, ćilimi, strojevi, tekstil, namještaj, staklo, boja i plastika.[2] Monza je svjetski poznata je po svojoj pisti Autodromo na kojoj se voze utrke Formule 1 (Velika nagrada Italije) koja se drži najbržom na svijetu.[2]

Gradovi prijateljiUredi

IzvoriUredi

  1. "ITALY: Lombardija" (engleski). Citypopulationde. http://www.citypopulation.de/Italy-Lombardia.html. Pristupljeno 15. 5. 2013. 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 2,8 "Monza" (engleski). Encyclopædia Britannica. http://www.britannica.com/EBchecked/topic/391215/Monza. Pristupljeno 16. 5. 2013. 

Vanjske vezeUredi