Ajdovščina (talijanski: Aidussina, njemački: Haidenschaft) je grad od 6 597 stanovnika[1], administrativni centar istoimene općine na Tršćanskom Krasu (jugozapad Slovenije).

Ajdovščina
Panorama grada i Vipavske doline
Panorama grada i Vipavske doline
Koordinate: 45°53′N 13°54′E / 45.883°N 13.900°E / 45.883; 13.900
Država  Slovenija
Pokrajina Primorska
Statistička regija Goriška
Gradska općina Opčina Ajdovščina
Površina
 - Ukupna 7 km²[1]
Visina 106
Stanovništvo (2013.)
 - Urbano područje 6 597[1]
 - Urbana gustoća 942.4./km²[1]
Vremenska zona UTC+1 (UTC+2)
Poštanski broj 5270
Službene stranice
www:ajdovscina
Karta
Ajdovščina na karti Slovenije
Ajdovščina
Ajdovščina

Geografske karakteristikeUredi

Ajdovšina leži na sjevernom dijelu Vipavske dolinie, na cesti između Postojne i Nove Gorice od koje je udaljena manje od 20 km, a od Jadranskog mora 14 km zračne linije.

Ajdovščina se nalazi na ušću potoka Lokavščak u Hublju,.koji se malo dalje ulijeva u rijeku Vipavu.

HistorijaUredi

Rimljani su preko te doline izgradili cestu Via Gemina koja je povezivala Aquileju sa Emonom, pa uz nju izgradili malo odmorište poznato kao Fluvio Frigido.[2] Oni su negdje oko 270. započeli graditi svoj castrum kao dio obrambenog sistema utvrda i bedema Julijska Klaustra (Claustra Alpium Iuliarum), koje su trebale braniti istočne granice carstva koji se u ovom dijelu Krasa naziva i Ajdovski put. Od tada se mjesto zove Castra Ad Fluvium Frigidum (Logor kod studene vode).[2]

Kod zidina castruma se između 5 i 6. septembra 394. vodila Bitka kod Frigide između vojski Istočnog i Zapadnog Rimskog Carstva. Pobjedio je bizantski car Teodosije I koji je osobno vodio vojsku Istočnog carstva i porazio uzurpatora Evgenija i njegova magistera milituma Arbogasta.[2]

Castru su 451. razorili Huni predvođeni Atilom.

 
Poplava u Ajdovščini 1928.

Nakon burnih vremena barbarskih provala, grad je tokom svoje milenijske historije bio jedno vrijeme posjed Akvilejske patrijarhije, a nakon tog Mletačke Republike, Habsburgovaca, Prvog Francuskog Carstva, Austro-Ugarske i Kraljevine Italije.[2] U Ajdovščini je u Bratinovoj dvorani, pri samom kraju Drugog svjetskog rata - 5. maja 1945.osnovana prva slovenska narodna vlada, danas je to dan općine, kao uspomena na taj događaj.[2]

ZnamenitostiUredi

 
Ostatci Rimskog Castra Ad Fluvium Frigidum

Najpoznatiji spomenik Ajdovščine su ostatci Rimskog Castruma Ad Fluvium Frigidum. U neposrednoj okolici grada nalazi se pitoreskni gradić Vipavski Križ i 5 vojničkih groblja poginulih austrougarskih vojnika za vrijeme Prvog svjetskog rata.[2]

Privreda i transportUredi

Ajdovščina je i danas poznata po tvornici pića Fructal[3]koja je startala sa radom 1945. i postala jedno od najmoćnijih poduzeća te vrste u nekadašnjoj Jugoslaviji, uz to ima i tvornice tekstila i namještaja.

Južno pored grada prolazi autoput.prema Novoj Gorici. Grad ima i mali sportski aerodrom (ICAO: LJAJ) kojim upravlja aeroklub Josip Križaj, kojim se služi i domaći proizvođač ultra lakih aviona Pipistrel.

Gradovi prijateljiUredi

IzvoriUredi

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 „Slovenia: Goriška” (engleski). City population. http://www.citypopulation.de/php/slovenia-goriska.php. Pristupljeno 22. 04. 2014. 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 Zgodovina (slovenski). Občina Ajdovščina. http://ajdovscina.si/ajdovscina/zgodovina/. Pristupljeno 22. 04. 2014. 
  3. Osebna izkaznica (engleski). Fructal. http://www.fructal.si/podjetje-fructal/osebna-izkaznica/. Pristupljeno 22. 04. 2014. 

Vanjske vezeUredi