Ovo je članak o godini 1596.

Godina 1596 (MDXCVI) bila je prijestupna godina koja počinje u ponedjeljak po gregorijanskom kalendaru odn. prijestupna godina koja počinje u četvrtak po 10 dana zaostajućem julijanskom kalendaru.

Milenijum: 2. milenijum
Vjekovi: 15. vijek16. vijek17. vijek
Decenija: 1560-e  1570-e  1580-e  – 1590-e –  1600-e  1610-e  1620-e
Godine: 1593 1594 159515961597 1598 1599
1596. po kalendarima
Gregorijanski 1596. (MDXCVI)
Ab urbe condita 2349.
Islamski 1004–1005.
Iranski 974–975.
Hebrejski 5356–5357.
Bizantski 7104–7105.
Koptski 1312–1313.
Hindu kalendari
Vikram Samvat 1651–1652.
Shaka Samvat 1518–1519.
Kali Yuga 4697–4698.
Kineski
Kontinualno 4232–4233.
60 godina Yang Vatra Majmun
(od kineske Ng.)
Holocenski kalendar 11596.
p  r  u
Podrobnije: Kalendarska era

DogađajiUredi

Januar/Siječanj
Februar/Veljača
  • 21. 2. - Nadvojvoda Ferdinand upitao štajerske staleže da li bi primio "Vlahe" koji mu se sve češće javljaju - dobija potvrdan odgovor[2].
April/Travanj
Maj/Svibanj
  • 27. 5. - Juraj Lenković napao turske opsadnike kod Klisa ali poražen; poginuo Ivan Alberti, komandant obrane grada[6]; Lenković sutradan pokušao da stigne do Omiša, ali razbijen po izlasku iz Klisa[7].
  • 31. 5. - Klis se predao Turcima, braniteljima dopušteno da odu; slijede turske i mletačke represalije, mnogi odlaze u Senj i Vinodol.
    • Uskoci i venturini (izbjeglice iz mletačke Dalmacije) počinju ogorčenu borbu protiv Turaka i Mlečana (Iddio vi guardi dalle mani de Segnani - "Bog vas čuvao senjske ruke")[8].
Jun/Lipanj
Jul/Srpanj
Avgust/Kolovoz
Septembar/Rujan
  • 3. 9. - Nadvojvoda Maksimilijan zauzeo Hatvan (ranije i napušteni Vác)[12]; u Hatvanu ubijeni svi koji su zatečeni.
  • 10. 9. - Serdar Ahmed Hafis-paša započeo opsadu Petrinje.
  • 19. 9. - Primenjenim lukavstvom potučena vojska bosanskog beglerbega Hodaverdi-paše kod Petrinje.
  • 20. 9. - U drugoj bici kod Petrinje razbijen i Ahmed Hafis-paša koji je već krenuo u povlačenje[13].
    • Kraj opasnosti za hrvatske i slovenačke zemlje sa bosanske strane[14].
  • 29. 9. - Vlahu Ivanu Pejašinoviću i družini dozvoljeno naseliti se na zemljištu križevačke varoši[15].
Oktobar/Listopad
Novembar/Studeni
  • oko 12. 11. - Juraj Lenković harači u Požeškom sandžaku, spalio Voćin i "do 200" turskih sela (cilj je ohrabrenje tamošnjih kršćana)[15].
  • 29. 11. - Španski kralj Filip II. treći put proglasio državni bankrot.
Decembar/Prosinac
  • decembar - Posle albanskih Kimariota, pobunili se Bjelopavlići, kasnije i hercegovačka plemena (predvodnik je nikšićki vojvoda Grdan)[17].

Tokom/tijekom godineUredi

  • Orahovički episkop Vasilije prešao u habsburšku Slavoniju, ohridski arhiepiskop Atanasije "radi među Albancima", aktivni su i crnogorski episkop Heruvim i hercegovački mitropolit Visarion[17].
  • U Erdelj se doselilo oko 10.000 Srba[17].
  • Bosanski franjevci na čelu sa fra Petrom Soljaninom djeluju u Bugarskoj[18][19].
  • Državni prihodi Osmanskog carstva iznose 300 miliona akči a rashodi 900 miliona[20].
  • Trojna alijansa (1596) Engleske, Holandije i Francuske - svi u ratu protiv Španije, ovo je praktično međunarodno priznanje holandske nezavisnosti (traje samo do 1598.).
  • Kralj Poljske i Litvanije Sigismund III Vasa preneo dvor iz Krakova u Varšavu, jer je približno na pola puta do Vilniusa, glavnog grada Litvanije.
  • Kuga u Evropi (Španska kuga 1596-1602, takođe i u Engleskoj, Francuskoj, Nemačkoj...), takođe i glad u severnoj Evropi zbog vlažnog proleća i leta.
  • John Harington instalirao vodeni toalet (WC) u svojoj kući.
  • Izvesni Afrasiyab kupio provincijsko vođstvo u osmanskoj Basri, njegovi potomci će vladati do 1668[21].

RođenjaUredi

SmrtiUredi

Glavni članak: :Kategorija:Umrli 1596.

ReferenceUredi

  1. Klaić, 408
  2. Klaić, 410
  3. Klaić, 411-12
  4. Ранко Јаковљевић, Јевреји на североисточним границама Србије, rastko.rs
  5. Boško Suvajdžić, Hajduci i uskoci u narodnoj poeziji, rastko.rs
  6. Klaić, 413
  7. Klaić, 414
  8. Klaić, 432
  9. Historija, 504
  10. Klaić, 415-6
  11. Klaić, 417
  12. Klaić, 421
  13. Klaić, 419
  14. Klaić, 420
  15. 15,0 15,1 Klaić, 424
  16. Encyclopedia, 128
  17. 17,0 17,1 17,2 Vladimir Ćorović, Preokret u držanju Srba, rastko.rs
  18. Ćorović, Verski pokreti, rastko.rs
  19. Fra Petar Soljanin (1550. - 1623.), bosnasrebrena.ba
  20. Historija, 481
  21. Encyclopedia, 79
Literatura
  • Vjekoslav Klaić, Svezak treći: dio prvi..... Prva knjiga: Doba kraljeva Ferdinanda I., Maksimilijana i Rudolfa (1527-1608) (archive.org)
  • Encyclopedia of the Ottoman Empire, Gábor Ágoston, Bruce Alan Masters (Google Books)
  • Historija naroda Jugoslavije II, Školska knjiga Zagreb, 1959