Gardaja (arapski: غرداية/ Ghardaïa, berberski: Taɣerdayt)) je grad i općina od 142,913 stanovnika[1] u sredini Alžira u Pokrajini Gardaja u kojoj je i administrativni centar.[2]

Gardaja
غرداية‎
Pogled na grad iz aviona
Pogled na grad iz aviona
Koordinate: 32°29′N 3°40′E / 32.483°N 3.667°E / 32.483; 3.667
Država  Alžir
Pokrajina Gardaja
Visina 572[1]
Stanovništvo (2008.)
 - Grad 142,913[1]
Vremenska zona UTC+1 (UTC)
Poštanski broj 47000[1]
Karta
Gardaja na karti Alžira
Gardaja
Gardaja
Pozicija Gardaje u Alžiru

Grad je danas svjetski poznat kao jedan od gradova pentopolisa koji formiraju lokalitet - Dolina M'zab koji je 1982. uvršten na UNESCO-vu Listu mjesta svjetske baštine u Africi.[3]

Geografske karakteristikeUredi

Gardaja se prostire u saharskoj pustinji u oazi Vadi M'zaba, koja je udaljena 600 km južno od glavnog grada Alžira.[3]

 
Pogled na antički ksar

HistorijaUredi

Gardaja je nastala u 11. vijeku kao ksar berberskog plemena Mozabita. Po lokalnoj legendi izgrađena je oko pećine (eremitorija) u kojoj je živjela svetica - Daïa.[2]

Oaza Vadi M'zaba duga je 25 km, u njoj pored Gardaje leži još četiri grada; Melika, Beni Isguen, Bounoura i El Atteuf[4]

Svi oni nastali su kao ksarovi između 1012. i 1350.[3] Izgrađeni su na isti način oko visoke džamije koja je istovremeno bila i posljednja točka odbrane - citadela, ali i arsenal i skladište hrane. Oko nje su u koncentričnim krugovima građene skromne kuće stanovi stanovnika sve do posljednjih bedema.[3]

Krajem 19. vijeka taj pentopolis je imao 18.000 stanovnika.[4]

Danas su sva ta naselja spojena u jednu urbanu cjelinu, sa Gardajom kao centrom. Specifičnost Gardaje je minaret njene džamije izgrađen u obliku piramide.[2]

 
Suk u Gardaji

Današnja Gardaja je pored tog što je obrazovni centar i grad sa velikom bolnicom, i turistička destinacija za obilazak ksarova u oazi.[5]

Privreda i trasportUredi

Gardaja je prvenstveno trgovačko - administrativni centar poljoprivrednog kraja. Poznat je po velikim nasadima palmi datulja i citrusa.[5] Najveći industrijski objekt je tvornica cijevi Alfapipe.[6]

Pored grada prolazi transaharski autoput N1, a ima i aerodrom (IATA: GHA, ICAO: DAUG)[2]koji se nalazi 16 km jugoistočno.

IzvoriUredi

Vanjske vezeUredi