Otvori glavni meni

Dvoglavi orao se u Vizantiji pojavljuje od njenog nastanka i predstavlja kontinuitet sa Rimskim carstvom čiji je simbol bio.

U 10. veku u Vizantiji se umesto jednoglavog, pojavljuje dvoglavi orao koji je predstavljao jedinstvo svetovnog i sakralnog principa unutar države. Takođe se smatra da je predstavljao Carstvo koje je okrenuto i Istoku i Zapadu, odnosno i Aziji i Evropi.[traži se izvor od 10. 2009.]

Iz Vizantije se dvoglavi orao proširio na zemlje pod njenim kulturnim uticajem (Srbija, Rusija, Albanija, itd.). Srpski vladari preuzeli su dvoglavog orla iz Vizantije u kojoj je predstavljao duhovnu i materijalnu vladavinu Vizantijskih vladara, a kasnije je postao uobičajni heraldički motiv.

Dvoglavi orao se upotrebljavao i ranije, pa se može naći i u mestu Bogazku (Turska), gde se nalazio drevni grad naroda Hetita i potiče iz 18 veka pne..

Sadržaj/Садржај

Dvoglavi orao u heraldiciUredi / Уреди

Dvoglavi orao je uobičajen simbol u heraldici. Prvobitno je bio simbol Vizantijskog castva, a sada se može videti na grbu nekoliko istočnoevropskih država. Predstavlja simbol dvostruke funkcije cara - svetovne i duhovne i/ili premoć Rimskih careva nad Istokom i Zapadom. Ruski imperatori su kasnije usvojili ovaj simbol predstavljajući sebe kao naslednike Vizantije, i takođe da iskažu svoju premoć nad Zapadom (Evropom) i Istokom (Azijom).

Grbovi država i teritorija sa dvoglavim orlomUredi / Уреди

Dvoglavi orao se pojavljuje na grbu sledećih država i teritorija:

Kroz istoriju se pojavljivao na još nekoliko grbova država i teritorija:

Poreklo simbolaUredi / Уреди

Dvoglavi orao se već vekovima pojavljuje kao simbol. Dvoglavi orao se može videti na arheološkim lokacijama [1] Hetitske civilizacije, iz perioda 20-13. veka pne.

Cilindrični pečati koji su pronađeni u Bogazku, današnja Turska, stare hetitske prestonice, jasno prikazuju dvoglavog orla raširenih krila. Estetičnost ove simetrične pozicije delimično ukazuje na nastanak ovog verskog simbola. Pretpostavlja se da potiče iz 18. veka pne.

Istočno rimsko carstvo - Vizantijsko carstvoUredi / Уреди

 
Grb dinastije Paleolog
 
Vizantijski dvoglavi orao sa zgrade Patrijaršije u Carigradu. Levi orao gleda prema Zapadu (simboliše Rim) a desno prema Istoku (simboliše Carigrad). U kandžama drže krst i krunu - predstavljaju crkveno i sekularno vladanje države.

Orao se u Vizantiji pojavljuje od njenog nastanka i predstavlja kontinuitet sa Rimskim carstvom čiji je simbol bio. Konstantinopolj je bio naslednik Rima i Romeji su nastavili da koriste stari carski simbol 'jednoglavog orla' kao motiv. Iako je sasvim sigurno da je promena u dvoglavog orla vezana za stare prikaze dvoglavog orla iz Male Azije, nije jasno kako i zašto je do toga došlo. Predstavljao je Carstvo koje je okrenuto i Istoku i Zapadu odnosno i Aziji i Evropi. Iz Vizantije se dvoglavi orao proširio na zemlje pod njenim direktnim uticajem (Srbija, Crna Gora, Rusija...)

Sveto rimsko carstvoUredi / Уреди

Prvi pominjanje dvoglavog orla u zapadnoj Evropi vezuje se za 1250. godinu, u grbovniku Mateja od Pariza kao grb cara Friderika II, cara Svetog rimskog carstva. Obično je prikazivan u crnoj boji (crni dvoglavi orao) na zlatnoj pozadini, zamenjujući prethodnog jednoglavog orla, i pod uticajem ovog grba su motiv dvoglavog orla usvojili i mnogi nemački gradovi i nemačke aristokratske porodice. Nakon raspada Svetog Rimskog carstva 1806. godine, dvoglavi orao se ponovo našao na grbu Austrijskog carstva, a takođe se koristio i kao grb Nemačke konfederacije.

Druge zemljeUredi / Уреди

Iz Vizantije, motiv dvoglavog orla je stigao i do Rusije, kada se Ivan III oženio Sofijom Paleolog. Nemanjići su usvojili srebrnu verziju dvoglavog orla da bi istakla svoju samostalnost i nezavisnost od Konstantinopolja, i čak istakla svoje pravo koje polaže na carski tron Konstantinopolja.

Srebrnog dvoglavog orla su usvojile mnoge srednjovekovne plemićke porodice sa naših prostora, među kojima: Nemanjići, Mrnjavčevići, Lazarevići, Kastriotići itd.

Kasnije, usvojile su ga i dinastije Obrenovića, Karađorđevića i Petrović-Njegoša, i ostale su i do dan danas na grbu Srbije i Crne Gore.

Đurađ Kastriot Skenderbeg je usvojio sličnu zastavu tokom svoje borbe protiv Osmanskog carstva, na kojoj je bio predstavljen crni dvoglavi orao na crvenoj pozadini, koji se kasnije ponovo pojavio na zastavi Albanije.

Tokom narednih vekova, dvoglavi orao je često držao mač ili skiptar u jednoj kandži, i kuglu sa krstom u drugoj, kao simbole dvostruke vlasti - nad materijalnim i duhovnim.

Ovaj simbol se danas upotrebljava i od strane Grčke pravoslavne crkve, kao dekorativni element, koja je pod Osmanskim carstvom bila naslednik Vizantijskog carstva i u tom periodu je bila popularan simbol kod grčkog naroda. U jednom kratkom periodu, 1925-1926, dvoglavi orao se našao i na grbu Grčke države.

Dvoglavi orao je ostao i važan motiv u heraldici carskih vladarskih dinastija Rusije (dinastija Romanov) i Austrougarske (dinastija Habzburga), kao i kraljevske vladarske dinastije Crne Gore (Petrović-Njegoši).

Primeri dvoglavog orlaUredi / Уреди

Vidi jošUredi / Уреди

Vanjske vezeUredi / Уреди