Otvori glavni meni
Bora Baruh

Autoportret Bore Baruha oko 1942 godine.
Rođen/a 19. novembar 1911. (1911-11-19)
Beograd, Kraljevina Srbija
Umro/la 4. jul 1942. (dob: 30)
Jajinci, Kraljevina Jugoslavija
Nacionalnost Jugoslaven
Etnicitet Jevrej
Državljanstvo Kraljevina Jugoslavija
Zanimanje slikar, pravnik
Politička partija KPJ
Roditelji Ilija i Bulina Baruh
Rodbina Isidor Baruh
(brat)
Josif Baruh
(brat)
Rašela Baruh
(sestra)
Simha Baruh
(sestra)
Berta Baruh
(sestra)

Bora Baruh (Beograd, 19. 11. 1911 - Jajinci, 4. 7. 1942), jugoslavenski diplomirani pravnik, akademski slikar i učesnik Narodnooslobodilačke borbe. Jedan je od značajnih predstavnika socijalnog realizma u jugoslovenskoj umetnosti između dva Svetska rata.[1] Čitava njegova porodica (petoro braće i sestara Baruh) je stradala u drugom svetskom ratu i Holokaustu.

Sadržaj/Садржај

BiografijaUredi / Уреди

Bora Baruh je rođen u Beogradu 19. 11. 1911 u jevrejskoj porodici.[2] Detinjstvo je proveo na dorćolskoj kaldrmi, a koje je 1914 prekinuo Prvi svjetski rat. Otac Ilija je zatvorio krojačku radnju, te otišao sa srpskom vojskom u rat, dok je majka Bulina sa decom, Borom, Isidorom i Josifom, roditeljima u bugarski grad Vidin. Dečaci su u Vidinu dobili sestru Rašelu-Šelu i započeli svoje školovanje u jevrejskoj osnovnoj školi. Po završetku Prvog svetskog rata, 1918 godine, Baruhovi su se vratili u Beograd, gde su na mestu svog nekadašnjeg doma našli samo veliko zgarište. Odlazak u Požarevac bio je privremeni spas za porodicu Baruh, gde se Bora 1921 godine upisao u prvi razred "Državne realne gimnazije" i otkrio svoju ljubav prema slikarstvu. Ipak život Baruhovih iz dana u dan je bivao sve teži, rodile su se još dve devojčice, Simha-Sonja i Berta-Bela. Kako bi prehranio porodicu Borin otac je prihvatio novi posao, a što je značilo i preseljenje u Niš. Borina želja da uči slikarstvo nije jenjavala, te je najviše vremena provodio u svom improvizovanom ateljeu, a korisne pouke mu je davao i profesor slikanja "Prve niške gimnazije" Moša Šaomović.[3]

Revolucionarni radUredi / Уреди

Bora se priključio Naprednom omladinskom pokretu u gimnaziji. Po diplomiranju na Pravnom fakultetu u Beogradu otišao je u Pariz, gde je studirao slikarstvo. U Parizu se uključio u grupu studenata komunista i 1935 primljen za člana Komunistička partija Jugoslavije (KPJ). Te godine izabran je i u "Studentsko jugoslovensko partijsko rukovodstvo" u Parizu. U vreme građanskog rata u Španiji učestvovao je u prihvatanju jugoslovenskih dobrovoljaca za špansku republikansku armiju i organizirao njihovo prebacivanje u Španiju. Godine 1938 pariška policija je otkrila njegov rad i deportirala ga u Kraljevinu Jugoslaviju. Po povratku iz Pariza Bora Baruh pristupio je grupi „Život“, koju između ostalih čine Đorđe Andrejević Kun, Mirko Kujačić, Radojica Živanović Noe, Danijel Ozmo, Baja Beraković i Vinko Grdan, čiji je cilj da okupi što veći broj umetnika na osnovama antifašističkog programa. U Jugoslaviji je nastavio ilegalni rad i bio više puta hapšen od policije, a 1940 i zatvoren u koncentracioni logor Bileće.

Drugi svetski ratUredi / Уреди

Avgusta 1941 pristupio je u Narodnooslobodilačku vojsku (NOV) kao komesar Kosmajskog partizanskog odreda, a kasnije Valjevskog partizanskog odreda. Po oslobođenju Užica Bora je radio u Agitpropu u tom mestu. Sa partizanskim jedinicama povukao se u toku 1. neprijateljske ofanzive za Sandžak i u Sjenici 15. 12. 1941 učestvovao na savetovanju PK KP Srbije na kojem je doneta odluka, da Bora ostane sa grupom političkih radnika u Srbiju u cilju aktiviranja partizanskih jedinica. U Srbiji se uključio u Suvoborski partizanski odred, ali je krajem februara 1942 zarobljen od četnika, koji su ga predali Nemcima, a ovi ga mučki streljali 4. 7 1942 godine u Jajincima.[2]

NasleđeUredi / Уреди

Jedna ulica u Beogradu od 1946. godine nosi naziv Ulica braće Baruh. Na taj način odata je počast stradanju jedne revolucionarne beogradske porodice, iako je u nazivu ulice izostavljena asocijacija na sestre Baruh.[4]Pored ulice otvorena je i osnovna škola na Dorćolu pod nazivom Braća Baruh i kojoj se nalaze biste Isidora, Josifa i Bore Baruha a na mnogim spomen pločama u glavnom gradu uklesana su imena članova porodice Baruh. Na Novom groblju u Aleji Narodnih heroja sahranjeni su samo posmrtni ostaci Isidora i Josifa Baruha preneti iz Užica posle završetka Drugog svetskog rata.

ReferenceUredi / Уреди

  1. Mesta stradanja i antifašističke borbe u Beogradu 1941–44.
  2. 2,0 2,1 Jaša Romano, 1980, str. 328
  3. Panić, Barbara. Bora Baruh. www.makabijada.com. Preuzeto 11. 3. 2014
  4. Mesta stradanja i antifašističke borbe u Beogradu 1941–44.

LiteraturaUredi / Уреди

  Segment isključivo posvećen Narodnooslobodilačkoj borbi.
  • Romano, Jaša (1980). Jevreji Jugoslavije 1941-1945: žrtve genocida i učesnici narodnooslobodilačkog rata, Beograd: Jevrejski Istorijski Muzej, Saveza jevrejskih opština Jugoslavije.
  • Mirjana Belić-Koročkin-Davidović, Radivoje Davidović (2001). Bora Baruh: 1911-1942ISBN 978-86-82263-19-7
  • Davidović, Radivoje (2010). Od Daviča do Čelebonovića – Ulice beogradskih Jevreja. Beograd. ISBN 978-86-7558-768-2. 

Vidi jošUredi / Уреди