Otvori glavni meni
Ovaj članak je dio serije:
Marksizam
Karl Marx 001.jpg
Sociologija i antropologija
Otuđenje
Buržoazija
Klasna svijest
Komunizam
Kulturalna hegemonija
Izrabljivanje
Ideologija
Proletarijat
Ekonomija
Marksistička politička ekonomija
Radna snaga
Zakon vrijednosti
Sredstva proizvodnje
Način proizvodnje
Proizvodne snage
Višak rada
Višak vrijednosti
Naknada za rad
Historija
Kapitalistička proizvodnja
Klasna borba
Diktatura proleterijata
Izvorna akumulacija
Proleterska revolucija
Proleterska internacionala
Svjetska revolucija
Filozofija
Marksistička filozofija
Historijski materijalizam
Dijalektički materijalizam
Socijalizam
Analitički marksizam
Autonomni pokreti
Feministički marksizam
Humanistički marksizam
Strukturalni marksizam
Zapadnjački marksizam
Istaknuti marksisti
Karl Marx
Friedrich Engels
Karl Kautsky
Vladimir Lenjin
Lav Trocki
Josif Staljin
Rosa Luxemburg
Mao Ce tung
Georg Lukács
Antonio Gramsci
Karl Korsch
Frankfurtska škola
Louis Althusser
Paul Lafargue
Kritike
Kritika marksizma

Marksizam je filozofski pravac, odnosno politička ideologija temeljena na spisima njemačkog filozofa Karla Marxa (po kojoj je dobio ime) i Marxovog prijatelja i suradnika Friedricha Engelsa. Od svih tih spisa je najvažnija Marxova nedovršena knjiga Das Kapital.

Marksizam, koji se temelji na engleskoj političkoj ekonomiji, francuskom utopijskom socijalizmu i njemačkoj idealističkoj filozofiji iz prve polovice 19. vijeka, nastoji dati kritiku društva koja je istovremeno naučna i revolucionarna. Marksizam historiju tumači kroz sukob povlaštenih i potlačenih društvenih klasa, te smatra da će svi društveni problemi biti riješeni stvaranjem besklasnog društva zvanog komunizam. Kao prijelazna faza između kapitalizma - koga marksisti smatraju posljednjim stadijem klasnog društva - i komunizma bi se trebao uspostaviti socijalizam u kome bi postepeno trebalo biti ukinuto privatno vlasništvo nad sredstvima za proizvodnju.

Marksizam se danas uglavnom povezuje s revolucionarnim socijalizmom, odnosno raznim komunističkim pokretima i državama, iako su sve do 20. vijeka među marksiste spadali i umjereni socijalisti od kojih će kasnije nastati moderna socijaldemokracija.

Nakon pada Berlinskog zida i propasti komunističkih režima u Istočnoj Evropi, marksizam - koji je bio njihova službena ideologija - je izgubio dosta pobornika, ali je manji dio marksista to shvatio kao priliku za rehabilitaciju svoje filozofije, koju su, po njihovim navodima, izopačili zagovornici totalitarizma kao što su Staljin, Enver Hoxha , Mao i Pol Pot.

Sadržaj/Садржај

Klasični marksizamUredi

Za više detalja o ovoj temi, v. Klasični marksizam.
  Ovaj dio članka je u začetku.
Pogledajte kako uređivati članak i pomozite Wikipediji u njegovom proširenju.

Karl Marx i Friedrich EngelsUredi

Karl Marx je boraveći uglavnom u emigraciji i u oskudnim (ne)prilikama ,a uz finansijsku,političku i stručnu pomoć fabrikanta Fridriha Engelsa(Friedrich Engels), počeo da pise glavna dela savremenog socijalističkog(komunističkog) pokreta: Manifest komunističke partije, Klasne borbe u Francuskoj, Osnovi kritike političke ekonomije, Kapital i druga dela. Od pretežno usmerenih dela najpoznatija su: Kritika Hegelove filozofije državnog prava, Ekonomsko-filozofski pukopisi i Teze o Fojerbahu.

Rani utjecajiUredi

Za više detalja o ovoj temi, v. Utjecaji na Karla Marxa.

Glavne idejeUredi

KlasaUredi

Zapadni marksizamUredi

Za više detalja o ovoj temi, v. Zapadni marksizam.

Škole zapadne marksističke misliUredi

Strukturni marksizamUredi

Za više detalja o ovoj temi, v. Strukturni marksizam.

NeomarksizamUredi

Za više detalja o ovoj temi, v. Neomarksizam.

Frankfurtska školaUredi

Za više detalja o ovoj temi, v. Frankfurtska škola.

Kulturni marksizamUredi

Za više detalja o ovoj temi, v. Kulturni marksizam.

Analitički marksizamUredi

Za više detalja o ovoj temi, v. Analitički marksizam.

Marksistički humanizamUredi

Za više detalja o ovoj temi, v. Marksistički humanizam.

Ključni zapadni marksistiUredi

Georg LukácsUredi

Karl KorschUredi

Antonio GramsciUredi

Louis AlthusserUredi

Herbert MarcuseUredi

PostmarksizamUredi

Za više detalja o ovoj temi, v. Postmarksizam.

Marksistički feminizamUredi

Za više detalja o ovoj temi, v. Marksistički feminizam.

Marksizam u političkoj praksiUredi

KritikeUredi

Za više detalja o ovoj temi, v. Kritike marksizma.

IzvoriUredi

V. takođerUredi

Eksterni linkoviUredi