Secesijska arhitektura u Bosni i Hercegovini

Dom Armije u Sarajevu
Zgrada Banke na Obali

Secesijska arhitektura u Bosni i Hercegovini javlja se na samom početku 20. vijeka pod uticajem međunarodnog pokreta u umjetnosti sa kraja 19. vijeka. Osnovni vid izražavanja secesijske arhitekture u Bosni i Hercegovini podrazumjevao je odvajanje od istoricizma.[1] Prvenstveno je predstavljala izraz i shvatanje upotrebe ukrasnih elemenata i raščlanjenost građevinske konstrukcije.

Za svjetsku izložbu u Parizu 1900. godine arhitekta Zemaljske vlade u Sarajevu Karlo Panek, projektirao je paviljon Bosne i Hercegovine, koji je predstavljao simbolički sklop graditeljskih oblika različitih epoha. Dominirali su oblici islamske umjetnosti, kao izraz bosanskohercegovačkog podneblja. Paviljon je sadržavao i elemente secesijske umjetnosti iskazani u biomorfnoj stiliziranoj ornamentici (zmijolike linije, floralna dekoracija, dinamika motiva). Za svoje djelo Panek je dobio nagradu francuskog ministra.

Stambeni objektiUredi

Njen duh najbogatije se izrazio u stambenoj arhitekturi (stambena vila, zgrade kolektivnog stanovanja, najamne stambene zgrade, stambena palata) koja je i najzastupljenija, ali i zbog slobodnijeg odnosa prema ovoj arhitektonskoj temi.

Posebno pažljivo i studiozno rješavana su unutrašnja pročelja, okrenuta ka jugu, najčešće u vidu lođa u drvenoj konstrukciji, u finoj i bogatoj izvedbi. Tako stambena zgrada dobiva dva pročelja, ono više reprezentativno, prema ulici, i drugo više intimno, prema dvorištu, stilski jedinstvena, oblikovana različito. [1] Poznatiji objekti u stilu secesije su:

Sakralni objektiUredi

Vjerski objekti izgrađeni u periodu 1900-1918. nisu rađeni u duhu secesijske umjetnosti. Svi ovi objekti izgrađeni su u duhu istoricizma u skladu sa ustaljenim pravilima primjene iistorijskih stilova i njihovih semantičkih značenja. Secesijski oblici javljaju se tek na nekoliko vjerskih objekata kao detalji: na zvoniku crkve svetog Ilije u Zenici, iznad portala župne crkve u Bugojnu i crkvi ženskog samostana u Čardaku kod Modriče.[1]

Ostali objektiUredi

Secesijska obilježja poprimaju i industrijski i javni objekti:

LiteraturaUredi

ReferenceUredi

Vanjski linkoviUredi