Amazona (Amazon; port. Rio Amazonas, šp. Rio de las Amazonas) je najveća rijeka Južne Amerike, a po količini vode najveća rijeka na svijetu, ukupne dužine od 6 400 km[1], sa porječjem od 7 miliona km².[1]

Amazona
Apurímac, Ene, Tambo, Ucayali, Solimões
Lokacija
Države Peru
 Brazil
GradoviIqitos, Manaus, Óbidos, Santarém, Belém, Makapá
Hidrografija
Izvor
  – aps. visina
Ande (Peru)
5 170 m
Ušće
  – aps. visina
  – vrsta
Atlantski ocean kod Beléma (Brazil)
0 m
estuarij
Dužina6 440 km
PritokeRio Negro, Purus, Madeira, Juruá, Putumayo, Xingu, Tapajós
Hidrologija
Protok
  – srednji

219 000 m³/s
Sliv
  – površina

7 050 000 km²
Ulijeva se uAtlantski ocean
Transport
Plovnostgotovo čitavim tokom (za manje brodove), a 4 600 km za prekooceanske

Amazona se formira spajanjem rijeka Marañón i Ucayali, kod peruanskog gradića Nauta, one obje izviru u peruanskim Andama. U Atlantski ocean se ulijeva velikim estuarijem širokim oko 300 km.

Tok Amazone kroz prašumu

Tok rijeke

uredi

Amazona teče kroz Peru, Brazil i djelimično kroz Kolumbiju, kao granična rijeka . Izvori Amazone nalaze se na Andama, odakle rijeka teče prema istoku. Amazona ima nekoliko rijeka koje je formiraju, i od zavisnosti od toga koja se uzme za glavnu dobijaju se različite dužine. Najčešće se kao izvor rijeke uzima Ucayali, a rijeđe Marañón. Po peruanskim geografima Amazona je najduža rijeka na svijetu, jer ako se zbroje dužine rijeka Ucayali i Apurimak njena dužina iznosi skoro 7 100 kilometara, ali ako se računa da joj je glavni izvor Marañón tad njena dužina iznosi samo 6 400 km.

U srednjem toku, od ušća Juruá do ušća Rio Negra, Amazona nosi ime Solimôes. U tom dijelu širina rijeke iznosii i do 20 km, dok u donjem dijelu prelazi i 100 km. Njegovo ušće u Atlantski ocean ima oblik ogromne delte sa brojnim rukavcima razdvojenim jedni od drugih.

Maksimalan protok na ušću iznosi 300 000 m3/s (srednji godišnji protok iznosi oko 120 hiljada m³/s). Ove ogromne mase slatke vode uzrokuju pojavu da je oceanska voda punih 400 km od ušća i dalje slatka.

 
Karta sliva Amazone

Pritoke

uredi

Glavne desne pritoke Amazone su:

Glavne lijeve pritoke Amazone su:

Plovnost

uredi

Amazona je plovna u dužini od 4300 km[1] i glavni put komunikacije u tom delu sveta.

Veći gradovi koji leže na Amazoni su:

Povezano

uredi

Izvori

uredi
  1. 1,0 1,1 1,2 Amazon Riverr (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 22. 11. 2012. 

Vanjske veze

uredi