Otvori glavni meni

Šefik Bešlagić, (Tuzla, 1906 – Sarajevo, 19910) je bosanskohercegovački naučni radnik, jedan od najboljih poznavalaca fenomena stećaka.

Završio je Učiteljsku školu 1928. godine u Sarajevu i Višu pedagošku 1937. u Zagrebu. Tokom drugog svjetskog rata svrstao se u antifašističke redove i iz rata izašao sa činom kapetana. Vanredno je studirao na Filozofskom fakultetu Beogradu 1949-1950. Godine 1955. dobio je zvanje stručnog saradnika, 1959. zvanje savjetnika, a 1961. zvanje višeg stručnog saradnika.

Bio je direktor gimnazije u Doboju, referent u Ministarstvu za nauku i kulturu. Od 1952. do 1967. radio je kao direktor Zavoda za zaštitu spomenika kulture BiH. Tada je sa saradnicina Zemaljskog muzeja Sarajevo i drugih ustanova, prikupljao terenske podatke sa oko 300 nekropola stećaka u Jugoslaviji. Od tada je veliki broj nekropola i pojedinačnih stećaka po prvi put registrovano. Nakon toga se penzionisao.

Sukcsivno je sređivao prikupljenu građu i objavljivao rezultate. Imao je jedinstvenu sposobnost u sistematizaciji opsežnog materijala. Tako je stvorio sigurnu podlogu za daljnja istraživanja fenomena stećaka, i 1971 objavio knjigu STEĆCI, KATALOŠKO-TOPOGRAFSKI PREGLED[1]

Potreba za naučnom sintezom i sveobuhvatnom monografskom studijom, kojom bi se odgovorilo na niz pitanja oko kojih se u to vrijeme vodila rasprava, pa i konfrontacija, navela ga je da 1983. god. napiše knjigu STEĆCI – KULTURA I UMJETNOST[2]. Pitanja vremena nastanka, teritorijalne raširenosti i pripadnosti, u ovoj knjizi dobilo je tumačenje koje je danas opšte prihvaćeno. Te stavove prihvatio je i UNESCO u svom obrazloženju stavljanja stećaka na Listu svjetske baštine.

Stećci su srednjovjekovni nadgrobni spomenici, nastali od XII-XVI vijeka na teritoriji jugoistočne Evrope na kojoj su danas Bosna i Hercegovina, zapadna Srbija, zapadna Crna Gora i srednja i južna Hrvatska. Značajni su po svojoj interkonfesionalnosti, i korišteni su kod ukopa pripadnika sve tri srednjovjekovne hrišćanske zajednice (Pravoslavna crkva, Katolička crkva i Crkva bosanska).[3]

Bešlagić je objavio i naučne monografije o sudačkim stolicama i prvim nišanima u Bosni i Hercegovini, pojava koje su u uskoj vezi sa umjetnošću stećaka. [4] U toku rata odlikovan je Ordenom za hrabrost i Ordenom zasluga za narod III reda, a poslije rata Ordenom rada II reda i Ordenom zasluga za narod sa srebrnom zvijezdom. Dobitnik je Dvadesetsedmojulske nagrade BiH za 1972. god.

DjelaUredi / Уреди

  • Stećci na Blidinju 1959.
  • Stećci Centralne Bosne 1967.
  • Stećci, kataloško-topografski pregled
  • Stećci – kultura i umjetnost
  • Ljubinje – srednjovjekovni nadgrobni spomenici
  • Nišani XV i XVI vijeka u Bosni i Hercegovini
  • Kamene stolice srednjovjekovne Bosne i Hercegovine 1985
  • Leksikon stećaka

ReferenceUredi / Уреди