Taurezij (latinski: Tauresium, makedonski: Тауресиум), danas Gradište (makedonski: Градиште), arheološki je lokalitet u Severnoj Makedoniji, oko 20km jugoistočno od glavnog grada Skoplja. Tauresium je rodno mesto vizantijskog cara Justinijana I (oko 482. g.) i ostrogotskog kralja Teodahada (480. g.).[1][2]

Tauresium
arheološko nalazište Gradište
Zemlja  Sjeverna Makedonija
Nadmorska visina 240
Civilizacija Rimsko Carstvo
Tauresium na karti Republike Makedonije
Tauresium
Tauresium
Tauresium
Period postojanja 1. - 6. vijek
Koordinate: 42°0′N 21°48′E / 42.000°N 21.800°E / 42.000; 21.800

LokacijaUredi

Tauresij se nalazi u optini Zelenikovo, blizu sela Taora, nekih 20 km jugoistočno od Skoplja. Lokalitet je otkrio britanski arheolog Arthur Evans krajem 19. veka. Prema vizantijskom istpričaru Prokopiju, car Justinijan I rođen je u Tauresiju 482. godine, preciznije u dvorcu Baderijani, koji se nalazi u blizini današnjeg sela Badera.

Arheološka iskapanjaUredi

Arheološko nalazište Gradište (mak. Градиште) sadrži tri različita sloja iz: bakarnog doba, kasne antike i srednjeg vijeka.

Na lokalitetu je najinteresantniji nalaz kasno antičke utvrde, trokutastog tlocrta, sa tornjevima na uglovima, jakim zidinama i bastionom, ova utvrda prostire se na površini od 2,2 ha.

Na lokalitetu su otkriveni ostaci vodovoda, nekropole iz kasne antike, dio mramorne biste, i kovanice rimskih vladara između 4. st. i 6. st. U blizini lokalne crkve pronađeni su kameni stupovi ranokršćanske bazilike.

Na Taor kao lokaciju antičkog izgubljenog grada Taurisiuma, prvi je upozorio prije više od sto godina engleski arheolog i putopisac Arthur Evans, on je čak mislio da je to i Justiniana Prima. Iz pisanih izvora je poznato da se Justinijan rodio u Taurisiumu, u blizini utvrde Baderiana, najviše zahvaljujući službenom carskom biografu Prokopiju. Ovo naselje razrušeno je u velikom potresu 518. godine. Zna se da je Justinijan u znak ljubavi prema rodnom kraju vrlo brzo obnovio naselje, nazvano po njemu Justiniana Prima.

 
Pogled na arheološko nalazište Gradište

Dosadašnja (novija) arheološka iskapanja doista su potvrdila postojanje jednog utvrđenog naselja iz 6 stoljeća, kako je to uostalom i zapisao Prokopije. Isto tako pronađeni su i ostatci jedne cestovne utvrde kod današnjeg sela Bader (makedonski: Бадер) iz 4. st. - i 6. st., neki stručnjaci su uvjereni da bi to morala biti Prokopijeva - Baderiana, tim više što ime obadva lokaliteta nije slavenskog porijekla.

Ipak ni novija istraživanja koja se provode od 2000. godine pod nadzorom Muzeja grada Skoplja i arheologa Kire Ristova, još uvijek nisu potpuno potvrdila da je to Justiniana Prima. Pažnju arheologa zasad privlači otkriće dva veća javna objekta.

ReferenceUredi

  1. Wolfgang Kuhoff: Theodahadus, Flavius, König der Ostgoten 534-536. In: Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL). Bd. 11, Herzberg 1996, ISBN 3-88309-064-6, Sp. 824–832. ((de))
  2. „Archaeological site Tauresium” (mk, en). Museum of the city of Skopje. http://www.tauresium.info/. 

Vanjske vezeUredi