Američka okupacija Haitija

Američka okupacija Haitija trajala je od 1915. do 1934. godine i predstavljala drugi najduži od svih tzv. Banana ratova, odnosno jednu od najdužih okupacija u vojnoj historiji SAD. Otpočela je godine 1915. iskrcavanjem američkih marinaca u glavni grad Port-au-Prince pod izgovorom zaštite američkih državljana i ekonomskih interesa koji su navodno bili ugroženi pobunom i likvidacijom pro-američkog predsjednika Vilbruna Guillamea Sana. Dodatni motiv za američku akciju bio je i Prvi svjetski rat, odnosno snažno ekomsko prisutstvo carske Njemačke na otoku; iako su SAD bile formalno neutralne, njemačke interese na otoku su, u skladu sa Monroevom doktrinom smatrali ugrožavanjem vlastitih. Američki marinci su relativno brzo uspostavili kontrolu nad zemljom, porazivši pobunjenike, tzv. cacose, u kampanji poznatoj kao Prvi Caco rat. Formalnim sporazumom između haićanske i američke vlade je uspostavljena američka vlast nad Haitijem u periodu od sljedećih deset godina. Veliki dio lokalnog stanovništva se, međutim, od početka počeo odupirati okupatorima, velikim dijelom i zbog njihovih rasističkih predrasuda prema crncima i mulatima koji su činili većinu Haićana. Nakon nekoliko godina je došlo do intenziviranja ustaničke djelatnosti, poznate kao tzv. Drugi Caco rat, a koja je završena neuspjelim napadom ustanika na Port-au-Prince početkom 1920. godine. Iako se američka vlast nad Haitijem stabilizirala, u izolacionistički raspoloženim SAD se okupacija smatrala sve manje opravdanom. Niz incidenata 1929. godine, kao i izbijanje Velike depresije, su doveli predsjednika Herberta Hoovera od odluke da okupaciju okonča, ali ona nije sprovedena sve do njegovog nasljednika Roosevelta 1934. godine.

Američka okupacija Haitija
Deo Banana ratova
Occupation of Haiti.jpg
Američki marinci i haićanski vodič patroliraju kroz džunglu 1915. godine za vrijeme bitke kod Fort Dipitieja
Vrijeme:28. jul 1915 – 1. august 1934
Mjesto:Haiti, Hispaniola
Rezultat:

američka pobjeda

  • okupacija Haitija
Sukobljene strane
 SAD
 haićanska vlada
Haiti Haićanski pobunjenici
Snaga

Prvi Caco rat:
2.029[1]

Drugi Caco rat:
1.500[1]

Prvi Caco rat:
5,000[1]

Drugi Caco rat:
2.700[1]
Žrtve i gubici

Prvi Caco rat:
3 mrtva, 18 ranjenih[1]

Drugi Caco rat:
28 poginulih[1]

Prvi Caco rat:
200 poginulih[1]

Drugi Caco rat:
70 poginulih[1]

IzvoriUredi

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 Clodfelter (2017). Warfare and Armed Conflicts: A Statistical Encyclopedia of Casualty and Other Figures, 1492-2015. str. 378. 

LiteraturaUredi

  • Heinl, Robert (1996). Written in Blood: The History of the Haitian People. Lantham, Md.: University Press of America. 
  • Schmidt, Hans. The United States Occupation of Haiti, 1915-1934. New Jersey: Rutgers University Press, 1995.
  • Weinstein, Brian and Aaron Segal. Haiti: Political Failures, Cultural Successes (February 15, 1984 izd.). Praeger Publishers. str. 175. ISBN 0-275-91291-4. 
  • Weston, Rubin Francis. Racism in U.S. Imperialism: The Influence of Racial Assumptions on American Foreign Policy, 1893-1946. Columbia, S.C.: University of South Carolina Press. 1972