Disambig.svg Za ostala značenja, v. Stijena (razvrstavanje).

Stijena (ijek.) ili stena (ek.) je skup, sačinjen od jednog ili više minerala određenog hemijskog sastava i određene strukture. Ispitivanjem svih vrsta stena koje grade Zemljinu koru ustanovljeno je da se u stenama nalazi samo 100-150 vrsta minerala koji ih grade, iako je utvrđeno postojanje preko 3000 vrsta prirodnih minerala na Zemlji.

Rasprostranjenje stena u Severnoj Americi. Odozgo na dole: sedimentne, vulkanske, magmatske i metamorfne stene.

Nauka koja se bavi izučavanjem stena naziva se petrologija. Nauka koja se bavi opisivanjem stena naziva se petrografija.

Drobljenjem (sitnjenjem) stene dobija se kamenje i prašina. Do drobljenja može doći uticajem vremenskih prilika, erozijom ili veštačkim putem — eksplozivom ili mašinama.

KlasifikacijaUredi

Stene se prema broju minerala dele na:

  • monomineralne, koje su izgrađene samo od jednog minerala i
  • polimineralne, koje su izgrađene od nekoliko mineralnih vrsta.

Prema načinu postanka, dele se na:

  • magmatske
    • dubinske (granit, sijenit, diorit, gabro, peridotit)
    • izlivne (riolit, trahit, dacit, andezit, bazalt)
    • žične
  • sedimentne
    • klastične (breča, konglomerat, peščar, alevrolit, glina)
    • hemijske (krečnjak, dolomit, bigar)
    • organogene (krečnjak, kreda, rožnac)
  • metamorfne
    • regionalno metamorfne (mermer, kvarcit, škriljac, gnajs)
    • kataklastične
    • kontaktno metamorfne
    • autometamorfne

Biljni svet na stenamaUredi

Stene predstavljaju ekstremno stanište za biljni svet. Vrsta biljaka koje rastu na stenama zavisi od gorskog (mineralnog) supstrata, njegovih osobina, od spoljašnjeg oblika stene, orijentacije i ekspozicije zidova stene suncu i vetru. Biljke koje su nastanjene na stenama se zovu petrofilne.

Životinjski svet stenaUredi

Stenski vrhovi su često gnezdišta raznih vrsta ptica, a pećine - otvori u stenama, često su nastanjeni medvedima i drugim vrstama životinja.

PovezanoUredi

LiteraturaUredi

  • Đorđević V., Đorđević P., Milovanović D. 1991. Osnovi petrologije. Beograd: Nauka