Sud je institucija kojoj je povereno vršenje sudske funkcije, tj. rešavanje spornih slučajeva u oblasti građanskog, krivičnog, međunarodnog prava ili u nekoj drugoj oblasti gde se mogu javiti sporovi. Najčešće se pod sudom podrazumeva državni organ, koji se nalazi u sastavu sudstva kao jedne od tri grane vlasti, ali sud može postojati i kao međunarodni, sud neke nedržavne organizacije (na primer, sudovi časti profesionalnih organizacija) ili privremeni, specijalni sud.[1]

Sud
Ovaj je članak o pravosudnoj državnoj instituciji. Za drugo značenje, v. članak Sud (logika).

Sudovi u unutrašnjem pravnom poretku

uredi

Sudovi u okviru državnog sistema imaju različito uređenje od države do države, ali se generalno pravi razlika između prvostepenih i drugostepenih (apelacionih) sudova, tj. sudova koji primarno rešavaju stvar i sudova koji rešavaju po pravnom leku, tj. žalbi. Najčešće postoji i treći stepen u vidu vrhovnog suda države, koji je obično kasacionog karaktera i ne ulazi u činjenično stanje.

Mogu postojati i izdvojeni vojni sudovi sa sopstvenom hijerarhijskom organizacijom. Postoji tendencija specijalizacije sudskih organa (to kao tradicija postoji u Velikoj Britaniji) prema vrsti spora, što ima za cilj efikasniji rad sudova.

Prema opšteprihvaćenim standardima, sudovi moraju biti nezavisni od spoljašnjih uticaja i suditi isključivo po ustavu i zakonima.

Međunarodni sudovi

uredi

Međunarodni sudovi mogu se osnovati na različite načine i imaju različite zadatke. To mogu biti sudovi ustanovljeni saglasnošću država i sa širokom nadležnošću (npr. Međunarodni sud pravde), sudovi ustanovljeni za kontrolu sprovođenja određenih međunarodnih dokumenata (npr. Evropski sud za ljudska prava), specijalizovani sudovi za određenu oblast (npr. Međunarodni krivični sud) ili pak ad hok sudovi za određenu svrhu (npr. Haški tribunal). Nadležnost, uređenje i pravila postupka pred ovim sudovima obično se određuju u osnivačkim aktima i razlikuju se od suda do suda. Često ovde dolazi do konvergencije uticaja evropsko-kontinentalnog i anglosaksonskog prava.

Izvori

uredi
  1. „Poslovni sudski sporovi”. Arhivirano iz originala na datum 2021-02-24. Pristupljeno 2020-08-27.