Otvori glavni meni

Izmjene

Dodano 4.568 bajtova ,  prije 3 godine
proširenje
| veb=[http://milanpanic.com/ Zvaničan sajt Milana Panića]
}}
 
'''Milan Panić''' ([[Beograd]], [[20. decembar]] [[1929]]) je [[Sjedinjene Američke Države|američki]] [[biznismen]] [[Srbi|srpskog]] porekla, osnivač i dugogodišnji direktor farmaceutske kuće [[ICN]], koji je nekoliko godina učestvovao u politici [[Srbija|Srbije]] [[1990e|1990]]-tih. Panić je bio prvi [[predsednik Savezne vlade Savezne Republike Jugoslavije|predsednik vlade]] [[Savezna Republika Jugoslavija|Savezne Republike Jugoslavije]] [[1992]] — [[1993]], i kandidat na [[Izbori za predsednika Republike Srbije 1992.|izborima za predsednika Republike Srbije]] u decembru [[1992]].
 
== Biografija ==
 
Rođen je u [[Kraljevina Jugoslavija|Kraljevini Jugoslaviji]] kao dete vladinog službenika; iako mu je otac umro sa tri godine, odrastao je u porodici koja je pripadala [[srednja klasa|srednjoj klasi]]. Pred kraj [[Drugi svetski rat u Jugoslaviji|Drugog svetskog rata]] se, iako je imao tek 14 godina, priključio [[NOVJ| partizanima]]. Posle završetka vojne službe, upisao je medicinu, a potom biohemiju na [[Beogradski univerzitet|Beogradskom univerzitetu]]. Razočaran u režim [[SFRJ|posleratne Jugoslavije]], 1955. godine je iskoristio svoj [[biciklizam|biciklistički]] talent te 1955. pod krinkom nastupa na međunarodnom takmičenju u [[Holandija|Holandiji]] zatražio i dobio politički [[azil]] u [[Austrija|Austriji]]. Odatle je otišao u [[Zapadna Nemačka|Zapadnu Nemačku]] gde je studirao na [[Univerzitet u Heidelberg|Univerzitetu u Hajdelbergu]], pre nego što je 1956. otišao u [[Kalifornija|Kaliforniju]] gde je radio u laboratorijama preduzeća Keiser Steel i [[University of Southern California|Unverziteta Južne Kalifornije]].
 
ICN je osnovao 1959. godine u garaži koju je posedovao u [[Los Anđeles]]u sa početnim kapitalom od 200 [[US$|dolara]]. Njena specijalnost je bila sinteza hemijskih preparata za istraživačke laboratorije. 1960-ih se njena aktivnost proširila na farmaciju, pa je tako sa uspehom na tržište izbacila [[L-DOPA]], lek protiv [[Parkinsonova bolest|Parkinskonove bolesti]]. 1972. je ICN proizveo [[ribavirin]], koji će postati jedan od najvažnijih lekova za borbu protiv virusnih bolesti. Panić, koji je zajedno sa svojom kompanijom stekao izuzetno veliki kapital, je od kraja 1980-ih počeo koristiti [[pad komunizma]] i tako stvorene poslovne prilike kako bi otkupljivao farmaceutska poduzeća u bivšim komunističkim zemljama, a što je uključivalo i Jugoslaviju. Godine 1911. je ICN tako otkupio 75% akcija tadašnje "[[samoupravni socijalizam|društvenog]]" famaceutskog preduzeća [[Galenika]], najvećeg u SFRJ.
 
Time su stvorene dobre poslovne veze sa režimom [[Slobodan Milošević|Slobodana Miloševića]]. Kada je 1992. godine posle [[raspad SFRJ|raspada dotadašnje Jugoslavije]] formirana SRJ, njen predsednik [[Dobrica Ćosić]] je ponudio premijerski mandat Paniću, koji je to prihvatio te u julu 1992. godine preuzeo dužnost. To se dogodilo nedugo nakon eskalacije [[rat u BiH|rata u Bosni i Hercegovini]], za koje je međunarodna zajednica krivila SRJ kojoj su [[Međunarodne snakcije protiv SRJ|nametnute ekonomske sankcije]]. Panić, koji je u vreme imenovanja imao američko državljanstvo, je postao drugi Amerikanac (posle [[Golda Meir|Golde Meir]]) koji je imenovan za šefa strane vlade; njegovo imenovanje je za cilj imalo poboljšati odnose Srbije i SRJ sa [[Zapadni svet|Zapadom]], odnosno zbog uspešne karijere zapadnog poslovnog čoveka ukloniti percepciju Srbije kao relikta komunističke prošlosti u novoj [[postkomunizam|postkomunističkoj]] Evropi. Panić se na mestu premijera istakao pre svega intenzivnom diplomatskom aktivnošću, odnosno nastojanju da se što pre postigne trajni mir. Ta nastojanja, kao i sklonost za ustupke [[Hrvatska|Hrvatskoj]] i [[Republika BiH (1992-1997)|muslimanskoj]] vladi u Sarajevu, odnosno priznanje [[teritorijalni integritet|teritorijalnog integriteta]] tih država, a u nauštrb separatističkih entiteta [[Republika Srpska|Republike Srpske]] i [[RSK|Srpske Krajine]], su izazvali razilaženje sa Miloševićem.
 
Iako je Panić bio savezni premijer, Miloševiću se u decembru 1992. godine na [[Predsednički izbori u Srbiji 1992|predsedničkim izborima]] suprotstavio kao [[nezavisni kandidat]] uz neformalnu podršku opozicione koalicije [[Demokratski pokret Srbije|DEPOS]]. Iako je zbog svoje politike mira i povezivanja sa Zapadom uživao znatnu podršku među mlađim generacijama i biračima velikih gradova, činjenica da je zbog dugog boravka u Americi zaboravio govoriti [[srpski]] te sklonost [[malapropizam|malapropizmima]] i drugim gafovima je vešto iskorištena od režimske propagande, pa je na izborima osvojio 32% glasova. Nekoliko meseci kasnije je podneo ostavku i uglavnom se povukao iz političkog života Srbije, iako je tokom sledećih godina u zapadnoj javnosti stekao reputaciju jednog od najžešćih Miloševićevih kritičara.
 
Godine 2002. se Panić povukao iz uprave ICN, od koje će kasnije nastati današnji [[Valeant Pharmaceuticals]]. Umesto toga je okupio manji deo preduzeća koji je do 2015. operisao pod imenom Valiant Fine Chemicals Co. Ltd., pre nego što je prodano kineskom preduzeću Valiant Fine Chemicals Co. Ltd.
 
 
== Vidi još ==
* [http://milanpanic.com/ Zvaničan sajt Milana Panića]
* [http://www.vreme.com/cms/view.php?id=846832 Gorki plodovi - London, avgusta '92]
 
{{klica-biog}}
 
{{Lifetime|1929||Panić, Milan}}
 
[[Kategorija:Rođeni 1929.]]
[[Kategorija:Biografije, Beograd]]
[[Kategorija:Srpski političari]]