Razlike između izmjena na stranici "Ikonoklazam"

Dodano 4.228 bajtova ,  prije 13 godina
djelomično preuzeto sa srpske Wikipedije
(Nova stranica: Ikonoklazam, ikonoborstvo, protivljenje postovanju ikona i slika u crkvi.)
 
(djelomično preuzeto sa srpske Wikipedije)
'''Ikonoklazam''' ili '''ikonoborstvo''' je izraz kojim se u užem smislu opisuje protivljenje postavljanju ili štovanju [[ikona]] unutar nečije kulture, najčešće iz vjerskih ili političkih motiva. Ikonoklazam je pokret koji se obično vezuje uz društvena previranja i revolucije. Ikonoklazam valja razlikovati od uništenja nečijih spomenika od strane pripadnika tuđe kulture (npr. špansko uništenje mezoameričkih spomenika) ili [[damnatio memoriae]] karakterističan za [[Drevni Egipat]].
Ikonoklazam, ikonoborstvo, protivljenje postovanju ikona i slika u crkvi.
 
Izraz ikonoklazam potječe iz [[Bizantsko Carstvo|Bizanta]]. Izraz ikonoklazam odnosno '''ikonoklast''' ili '''ikonoklastik''' je kasnije postao sinonim za osobe i pokrete koje preziru uvriježene dogme i istine.
 
 
== Ikonoklazam u Bizantu ==
 
'''Ikonoborstvo''' je bilo religiozni pokret protiv ikona i relikvija u hrišćanstvu, koji se javio u 6. i 7. veku, da bi tokom jednog perioda u 8. veku postao državnom politikom Vizantije. Ikonoborci su smatrali da je klanjanje ikonama, a posebno ikonama careva, idolopoklonstvo. Na [[Sedmi Vaseljenski Sabor|Sedmom Vaseljenskom Saboru]] 787. godine u Nikeji ikonoborstvo osuđeno kao jeres, a ikone su ponovo uvedene kao predmet poštovanja.
 
[[Lav III Isavrijanac]] je bio vizantijski car od [[717]] do [[741]]. koji je prihvatio politiku ikonoborstva. Započeo je i seriju zakonodavnih reformi o religioznim pitanjima, posebno o ikonoborstvu. Izdaje seriju edikata protiv klanjanja ikonama (726-729). Carigradski patrijarh German I je dao ostavku na mesto patrijarha, jer nije mogao da potpiše taj dekret o ikonama. Car Lav III ga je zamenio patrijarhom Anastazijem, koji je bio carev istomišljenik.
 
Car [[Konstantin V Kopronim]] je u februaru [[754]]. sazvao [[ikonoborski sabor]] u [[Carigrad]]u, na kome su prisustvovali samo ikonoborački episkopi. Sabor je osudio ikone kao idolopoklonstvo i izbrao novoga patrijarha, koji je bio protivnik ikona. Nakon toga je usledila je obimna akcija uklanjanja slika sa zidova crkvava i čistka dvora i administracija od ikonodula, tj. pobornika ikona. Pošto su manastiri bili posebno vezani za ikone, Konstantin je ciljao na manastire vršeći veliku represiju na manastirima. Otimao je manastirsku imovinu u korist države ili vojske, prisiljavao je monahe da se žene. Mnogi monasi su zbog toga pobegli u južnu Italiju i Siciliju. Do kraja Konstantinove vlasti ikonoborstvo je išlo do toga stupnja da su proglašavali jeretičkim relikvije i molitve svecima.
 
Na [[Sedmi Vaseljenski Sabor|Sedmom Vaseljenskom Saboru]], održan tokom septembra i oktobra [[787]]. godine u Nikeji, ikone su ponovo uvedene kao predmet poštovanja.Stav iznesen na Saboru je bio da treba praviti razliku između obožavanja, koje je usmereno Bogu, i poštovanja koje je usmereno prema Svecima.
 
Vizantijski car [[Lav V Jermenin]] ([[813]]-[[820]]) ponovo započinje, pod uticajem islama, kampanju protiv kulta ikona u hrišćanstvu; ovo gonjenje poznato je pod imenom ikonoklazam (rušenje ikona).
 
Vizantijska [[Sveta Teodora|carica Teodora]] je sazvala sabor u Carigradu gde je konačno rešeno poštovanje ikona. Da bi se obeležilo obnavljanje poštovanja kulta ikona i kraj ikonoboračkog gonjenja, ustanovila je [[11. mart]]a [[842]]. godine Praznik Pravoslavlja, koji se danas proslavlja prve nedelje Velikoga posta, kad se pravi "hod" odnosno crkvena litija sa sv ikonama.
 
== Spoljašnje veze ==
*[http://www.verujem.org/sveti_oci/damaskin_oikonama.html Sveti Jovan Damaskin, Protiv ikonoboraca]
 
[[category:Istorija Vizantije]]
[[category:Istorija hrišćanstva]]
[[category:Jeresi]]
 
[[bg:Иконоборство]]
[[ca:Iconoclàstia]]
[[cs:Obrazoborectví]]
[[de:Ikonoklasmus]]
[[en:Iconoclasm]]
[[eo:Ikonoklasmo]]
[[es:Iconoclasta]]
[[fi:Ikonoklasmi]]
[[fr:Iconoclasme]]
[[gl:Iconoclasta]]
[[he:איקונוקלאזם]]
[[hu:Képrombolás]]
[[it:Iconoclastia]]
[[ja:聖像破壊運動]]
[[ko:성상파괴운동]]
[[lb:Ikonoklasmus]]
[[nl:Iconoclasme]]
[[nn:Ikonoklast]]
[[no:Ikonoklasme]]
[[pl:Ikonoklazm]]
[[pt:Iconoclastia]]
[[ro:Iconoclasm]]
[[ru:Иконоборчество]]
[[simple:Iconoclasm]]
[[sk:Obrazoborectvo]]
[[sl:Ikonoklazem]]
[[sr:Иконоборство]]
[[sv:Ikonoklasm]]
[[th:ลัทธิทำลายรูปสัญลักษณ์]]
[[uk:Іконоборство]]