Razlike između izmjena na stranici "San Francisco Bay Area"

Obrisan 33.451 bajt ,  prije 13 godina
 
 
=== Transport u Zalivskoj Oblasti ===
<!--
 
1.7 Transport u Zalivskoj Oblasti
Zalivsku oblast servisira veliki broj javnih transportnih sistema, uključujući tri internacionalna aerodroma (SFO, OAK, SJC), četiri brza tranzitna i regionalna zeleznička sistema uključujući i BART sistem, razgranat javni trajektni sistem, kao i veći broj autobuskih agencija.
Sistem autoputeva je veoma razgranat; međutim na velikom broju saobraćajnica, naročito na mostovima, se za vreme špica javljaju saobraćajni kolapsi.
 
1.8 Visokoškolsko obrazovanje Zalivske Oblasti
 
Region je sedište više univerziteta, među kojima najznačajnija mesta zauzimaju Stanford Univerzitet i Univerzitet Kalifornije Berkli.
 
Kalifornijski Univerzitet, Berkli
== Visokoškolsko obrazovanje Zalivske Oblasti ==
 
Region je sedište više univerziteta, među kojima najznačajnija mesta zauzimaju [[Stanford Univerzitet]] i [[Univerzitet Kalifornije Berkli]].
 
[[Image:Berkeley glade afternoon.jpg|250px|thumb|Kalifornijski Univerzitet, Berkli]]
 
 
<!--
 
 
1.9 Regionalni okruzi i gradovi Zalivske Oblasti
Sledeća lista je na bazi definicije Zalivske oblasti sa deset okruga (u definiciji je i Santa Kruz okrug).
Misija Dolores
Posle dobijanja nezavisnosti od Španije 1821.god, ova oblast je postala deo Meksika. 1
Posle dobijanja nezavisnosti od Španije 1821.god, ova oblast je postala deo Meksika. 1835. godine, Englez Vilijam Ričardson je podigao prvo značajno naselje u neposrednoj blizini misije, pored pristaništa gde se danas nalazi Portsmaut trg i nazvao ga Herba Buena. Džon D. Slot je aklamovao Kaliforniju u ime Sjedinjenih Država 7. Jula 1846, za vreme Meksičko-američkog rata, a kapetan Džon B. Montgomeri je aklamovao Herba Buenu dva dana kasnije. Herba Buena je preimenovana u San Francisko sledeće godine. Pored svoje atraktivne lokacije kao luka i mornarička baza, San Francisko je ipak bio malo naselje sa nepristupačnim reljefom.
Tramvaj na ulicama San Franciska 1899
Kalifornijska zlatna groznica je dovela do dolaska velikog broja trgača za zlatom. Populacija je se naglo povećala sa 1.000 u 1848. godini na 25.000 do decembra 1849. Ubeđenje u brzo bogaćenje je bilo toliko jako da su cele posade sa pristiglih plovila dezertirale i odlazile u obližnja zlatna polja, ostavljajući za sobom brdo olupina. Kaliforniji je brzo dodeljen status države, a vojska je izgradila utvrđenje Fort Point, u blizini današnjeg Golden Gejta i utvrđenje na ostrvu Alkatraz da bi zaštitila zaliv San Francisko. Otkriće srebra je još više ubrzalo već veliki populacioni rast. Sa hordama tragača su prolazile kroz grad, bezakonje je postalo često, a Barberi obala je postala ozloglašeno stecište kriminalaca, prostitutki i kockanja.
"U istoriji nije zapamćeno da je jedan moderan imperijalistički grad tako kompletno uništen. San Francisko je nestao." – Džek London posle zemljotresa i požara 1906.
U 5 sati I 12 minuta, u jutro 18. Aprila 1906.godine, veliki zemljotres je potresao San Francisko i severnu Kaliforniju. Kako su se zgrade rušile od potresa, pokidan je gasovod, što je dovelo do požara koji se raširio preko celog grada i nekontrolisano je goreo nekoliko dana. Pošto pumpe za vodu nisu radile, vatrogasci i vojska su pokušavali da obuzdaju vatrenu stihiju tako što su dinamitom rušili blokove zgrada da bi napravili zid za odbranu od požara. Više od tri četvrtine zgrada je ležalo u ruševinama, uključujući skoro ceo centar grada. Tadašnji izveštaji su procenili da je 498 ljudi izgubilo život, dok moderni proračuni govore o više hiljada mrtvih. Više od polovine tadašnje populacije od oko 400,000 stanovnika su ostali bez doma. Izbegli su se privremeno naselili u improvizovanom šatorskom naselju u Golden Gejt parku, Presidiju, na plažama i dugim mestima. Mnogi su se traju preselili u Ist Bej.
Palata lepih umetnosti za vreme Panamsko – Pacifičke izlozbe 1915.
Obnova je bila brza i izvedena u velikim razmerama. Banka Italije Amadea Đaninija, koja je kasnije postala Banka Amerike, je obezbedila zajmove za ljude čija je čitava imovina bila opustošena. Uništene vile na brdu Nob su postale luksuzni hoteli. Gradska skupština se pomovo izdigla u predivnom Boart stilu, a grad je proslavljao ponovno rođenje na Panamsko – Pacifičke izložbe 1915. godine.
U narednim godinama, grad se razvio kao finansijski centar; za vreme kraha berze 1929. godine nijedna banka iz San Franciska nije propala. U vreme vrhunca Velike depresije u San Francisku su preduzeta dva velika inžinjerska poduhvata, simultano su sagrađeni San francisko – Oukland Bej most i Golden Gejt most, a završeni su 1936. i 1937. godine. To je bilo u periodu kada je ostrvo Alkatraz, nekadašnje vojno utvrđenje, počelo da se koristi kao maksimalno obezbeđen federalni zatvor, u njemu su služili kaznu neki od najpoznatijih Američkih kriminalaca kao što je Al Kapone. San Francisko kasnije organizovao Svetsku Izložbu, tj. Golden Gejt Internacionalnu Izložbu 1939-40. godine. Gde je otvaranje organizovano na “Ostrvu sa blagom” napravljenom usred zaliva specijalno za ovu izložbu. 1945. godine u San Francisku je napisana i potpisana povelja Ujedinjenih Nacija, a 1951 sporazum o zvaničnom završetku rata sa Japanom. Projekti urbanizacije u 50-ih i 60-ih su započeli rušenje i reizgradnju naselja na zapadnoj strani i konstrukciju novih autoputeva. Piramida Transamerika je završena 1972.godine, a 80-ih je započeta „menhetanizacija” San Franciska prouzrokovala je intezivan razvoj centra grada. Sve aktivnosti grada kao luke su premeštene u Ouklend, grad je počeo da gubi radna mesta u industriji, a San Francisko je počeo da se okreće prema turizmu kao najvažnijem segmentu ekonomije. Predgrađa su započela brz razvoj i San Francisko je prošao kroz značajne demografske promene, veliki broj bele populacije je napustio grad, što je praćeno pojačanim talasom imigracije iz Azije i Latinske Amerike.
Još jedan značajan zemljotres 1989 godine je prouzrokovao razaranje I gubitak života kroz celu Zalivsku oblast. U San Francisku, zemljotrs je ozbiljno ugrozio infrastrukturu u Marini, učestvovao u rušenju oštećenog Embarakadero auto-puta kao i Centralnog auto-puta, dozvolivši gradu da izađe na samu obalu istorijskog centra grada.
 
Za vreme dot-com buma kasnih devedesetih, tada nastale kompanije su osnažile ekonomiju. Veliki broj preduzetnika i inžinjera informacionih tehnologija se preselio u grad, koje su pratili stručnjaci za marketing i prodaju, to je promenilo društvenu strukturu nekada siromašnijih predgrađa. Za vreme internet krize 2001. godine, mnoge od ovih kompanija su bankrotirale, a njihovi zaposleni su otišli, iako je razvoj visokih tehnologija i dalje ostao, uz turizam baza ekonomije San Framnciska.
2.2 Geografske odlike San Franciska
Pogled na San Francisko i Bay oblast, sa severne strane, prema Marin okrugu sa 1.524 metara visine.
San Francisko se nalazi na zapadnoj obali SAD-a na rubu poluostrva San Francisko i u njegovom sastavu je i značajan deo pacifičkog okeana i zaliva San Francisko sa njegovim granicama.
 
Poluostrvo San Francisko: San Francisko i ispod njega severno San Mateo okrug.
 
Deo grada čini nekoliko ostrva, istaknuti Alkatraz, Ostrvo Blaga, kao i susedno Yerba Buena ostrvo. Takođe tu spadaju i nenastanjena Farallon ostrva, koja su udaljena 43 km i nalaze se u Pacifičkom okeanu. Sam grad obuhvata 18x18km2 u svom obliku.
San Francisko je poznat po njegovim brežuljcima, čija je visina preko 30m. U okviru grada ima 43 brežuljka. Neke oblasti su nazvane po brdima na kojima se nalaze, uključujući Nob Hill, Pacific Heights, Ruski brežuljak, Potrero Hill i Telegraf Hill.
 
Automobili savladavaju Lombrad ulicu prema strmom Ruskom brdu.
 
Blizu geografskog centra grada, jugozapadno od centralne oblasti grada, nalazi se više brežuljka koji nisu gusto naseljeni. U ovoj oblasti dominira Planina Sutro i Sutro toranj, veliki crveno beli prenosnik radio i TV signala. Blizu je i Tvin Piks, nekoliko brda koja se nalaze na najvišoj tački grada i popularno mesto za obilazak. Najviše brdo u San Francisku, Davidson Planina je visoka 282m na kome se nalazi krst visok 31.4m napravljen 1934.
San Andreas i Hayword Faults su doveli do brojnih zemljotresa, iako se ne nalaze u gradu. Klizanje San Andreas-a je izazvalo zemljotrese 1906 i 1989. Manji zemljotresi se dešavaju na pravoj osnovi. Pretnja od velikih zemljotresa igra veliku ulogu u razvoju gradske infrastrukture. Nove zgrade moraju zadovoljiti visoke strukturalne standarde, a starije zgrade i mostovi moraju se renovirati da bi zadovoljili novi kodeksi u građevinarstvu.
Obala San Franciska je premašila svoje prirodne granice. Čitave oblasti, kao što je Marina i Hunters Point, kao velike oblasti Embarkadera nalaze se na kopnu. Ostrvo Blaga je napravljeno od materijala koji je dovučen sa obale kao i od materijala koji je ostao od pravljenja tunela kroz Yerba Buena Ostrvo. Takva zemlja je nestabilna za vreme zemljotresa, tako da tečnosti izazivaju oštećenja na građevinama koje se nalaze na ostrvu, što se moglo videti u Marina oblasti u toku Loma Prieta zemljotresa 1989 godine.
2.2.1 Klima
Magla obavija most Golden Gejt i prilaze Krisi Fildu.
 
Citat koji je pripisan Marku Tvenu kaže, "Najhladnija zima u mom životu bila je leto u San Francisku." San Francisko ima kalifornijsku mediteransku klimu, koja se odlikuje vlažnim zimama i toplim suvim letima. Ipak , s obzirom na to da je okružen sa tri strane vodom, San Francisko ima klimu na koju imaju jak uticaj hladne struje sa pacifičkog okeana, koje mogu da ublaže temperaturni opseg i koje stvaraju neverovatno blagu klimu sa malo sezonskih temperaturnih varijacija. Prosečne letnje visoke temperature u San Francisku su oko 21ºC, i za 9ºC su niže nego u unutrašnjosti, kao na primer u Livermoru. Najviša temperatura ikad zabeležena u San Francisku , iznosila je 39ºC, 14 juna 2000. Zime su blage sa dnevnim temperaturama oko 15ºC. Niske temperature skoro nikada ne dostignu tačku smrzavanja, a najniža ikada izmerena temperatura u San Francisku, iznosila je -3ºC, 11 decembra 1932. Od maja do septembra je prilično suvo, a kiše su česte od novembra do marta. Sneg veoma retko pada i zabeleženo je samo 10 slučajeva od 1852. Poslednji put je pao sneg u San Francisku 5 februara 1976, kada je visina snega u pojedinim delovima grada iznosila 13cm.
 
Prosek temperatura za San Francisko, Kalifornija
Mesec Jan Feb Mar Apr Maj Jun Jul Avg Sep Okt Nov Dec Godina
Prosečne visoke °F (°C) 56 (13) 60 (15) 61 (16) 63 (17) 64 (17) 66 (18) 66 (18) 66 (18) 70 (21) 69 (20) 64 (17) 57 (13) 63 (17)
Prosečne Niske °F (°C) 46 (7) 48 (8) 49 (9) 50 (10) 51 (10) 53 (11) 54 (12) 54 (12) 56 (13) 55 (12) 51 (10) 47 (8) 51 (10)
Padavine u (cm) 4.1 (10) 3.5 (8) 2.9 (7) 1.5 (3) 0.5 (1) 0.2 (0.5) --- --- 0.2 (0.5) 1.1 (2) 2.6 (6) 3.9 (9) 20.4 (51)
Izvor: Weatherbase Nov 2006
Kombinacija hladne vode sa okeana i visokih temperatura iz Kalifornije formiraju maglu koja je karakteristična za ovaj grad i koja može da prekrije zapadnu polovinu grada u toku celog dana tokom leta i rane jeseni. Magle ima manje u istočnim krajevima tokom kasnog proleća i u semptembru i oktobru, koji su i najtopliji meseci u godini. Gruba topografija i primorski uticaji izlažu ovaj grad mnoštvu različitih mikroklima. Od visokih brežuljaka u geografskom centru grada nastaje 20% jakih kiša u toku godine u različitim delovima grada. Oni takođe štite oblasti na istočnom delu grada od magle i hladnih uslova, kao što je slučaj u Sunset oblasti; za one koji žive u istočnom delu grada San Francisko je prilično sunčan grad u proseku 160 dana godišnje i sa samo 105 oblačnih dana godišnje.
 
 
 
 
2.2.2 Urbane celine San Franciska
Kineska četvrt
 
Istorijski centar grada je severoistočni kvadrant grada koji je oivičen Market ulicom na jugu. Tu je finansijski deo grada, sa Union Trgom, glavna hotelska i šoping oblast. Trolejbusi prevoze stanovnike i turiste strmim kosinama do vrha Nob brežuljka, koji je bio nekada dom gradskim tajkunima, i do Ribarevog Pristaništa (Fisherman's Wharf), turističkog igrališta i Dungeness crab i gde je još uvek aktivna ribarska industrija. Takođe u ovom delu se nalazi i Ruski brežuljak (Russian Hill) rezidencijalna oblast gde se nalaze Lombard ulica, North Beach, gradska verzija male Italije i Telegraph Hill gde se nalazi Coit kula posvećena borcima za ovaj grad. U blizini se nalazi i kineska četvrt San Franciska, napravljena 60-ih godina. The Tenderloin se često opisuje kao oblast koja je preplavljena kriminalom.
 
U kvartu Mission preovlađuje radnička klasa i imigranti iz Meksika i centralne Amerike kao i srednja klasa. Haight - Ashburi, iako veoma naseljen, još uvek ima boemski karakter. Castro je centar gej života u gradu, koji se oporavlja od pustošenja u toku AIDS epidemije.
 
Grafit u kvartu Mission
 
U japanskom kvartu je bilo patnje kada su njeni stanovnici na silu iseljeni u toku drugog svetskog rata, dok je obližnja Western Addition naseljena afroameričkom populacijom u isto vreme. "Painted Laidies"(Ofarbane dame), red lepo-restauriranih Viktorijanskih kuća, se nalazi duž Alamo trga i velike kuće koje je napravila poslovna elita San Franciska 1906 kada je bio i zemljtres, mogu se videti na Pacifičkim brdima. Marina je živopisna oblast na severu gde živi puno mladih, urbanih i obrazovanih ljudi.
 
Ričmond, prostrana oblast, severno od parka Golden Gejt koja se širi do Pacifičkog okeana, danas ima veliki deo koji je poznat po nazivu "Novi Kineski Grad", koji privlači imigrante iz drugih delova Azije i Rusije. Južno od parka Golden Gejt leži Sanset gde je azijska populacija najbrojnija. U Ričmondu i Sansetu ima najviše srednje klase stanovništva i poznati su po nazivu "The Avenues". Južni krajevi grada su etnički različiti i uglavnom su nastanjeni sa studentima i radničkom klasom San Franciska.
 
Jug Marketa koji je nekada imao puno starih ostataka industrijske prošlosti San Franciska, doživeo je ponovni razvoj. Tokom internet ekspanzije kasnih devedesetih godina proškog veka, do 2004. na jugu Marketa su počeli da niču oblakoderi koji su obeležili ovu oblast. Sledeći uspeh obližnjeg South Beach kvarta, Mission Bay je takođe doživeo ponovni razvoj, usidren u drugoj univerzitetskoj oblasti kalifornijskog univerziteta (UCSF).
2.2.3 Plaže i parkovi
Cvetna staklena bašta i park Golden Gejt
 
 
Baker plaža
 
Okean plaža se prostire duž obale pacifičkog okeana, a Baker plaža se nalazi zapadno od mosta Golden Gejt. Nisu prikladne za plivanje zato što su vode hladne i imaju smrtonosne struje. Najveći i najpoznatiji park je Golden Gejt park, koji se prostire od centra grada do okeana. Nekada je bio prekriven travom i peščanim dinama, a kasnije je posađeno drveće i biljke i park je bogat atrakcijama kao što je Cvetna Staklena Bašta, Japanski Čajni Vrt, Strybing Arboretum. Presidio, bivša vojna baza i njen Crissy Field vod, vraćen je u svoje prirodno slano močvarno stanje i deo je Golden Gejt nacionalne rekreativne oblasti, u čijem je okviru Alkatraz, i drugi regionalni parkovi. Buena Vista park je najstariji, napravljen 1867. Jezero Merced je jezero sa svežom vodom okruženo parkom. Ispod Baker plaže je otkrivena jedna jedinstvena postojeća kolonija biljaka, Marin Dwarf Flax, Hesperolinon congestum.
2.3 Demografija
Populacija (u hiljadama) po godinama
 
Procenjeno naseljavanje San Franciska za 2006 je 798.680, a internet ekspanzija 2000 godine je dovela do najviše tačke od 776.733, 2000. godine. Sa skoro 16.000 stanovnika po kvadratnoj milji (oko 2.6km²), San Francisko je drugi najgušće naseljeni američki glavni grad nakon Njujorka. San Francisko je tradicionalna fokusna tačka San Francisko Bay oblasti i formira deo velike San Hoze-San Francisko- Oklend kombinovane statističke oblasti (CSA) koja broji preko 7 miliona stanovnika- peta najveća u SAD, iz popisa od 2000.
 
San Francisko je manjinsko-većinski grad gde belci koji nemaju latinsko poreklo čine nešto manje od 44% populacije. Azijski amerikanci, uglavnom kinezi, čine skoro 31% populacije. Narodi latinskog porekla čine preko 14% populacije. Sa manje od 8% populacije, San Francisko ima najniži procentat populacije afro-amerikanaca, nego Sjedinjene Države u celini. Mali broj stanovnika San Franciska je proveo čitav život u tom gradu. Samo 35% stanovnika san Franciska je rođeno u Kaliforniji; 39% je rođeno van SAD-a.
 
 
 
Prosečan prihod po jednom domaćinstvu u San Francisku je iznosio 57.496 dolara u 2005 i to je peti najveći prihod u odnosu na bilo koji drugi veliki grad u SAD-u. Sledeći nacionalni trend, migracija porodica srednje klase, doprinosi širenju nejednakosti u prihodima tako da grad ima niži procenat dece za 14.5% od bilo kog drugog velikog grada u SAD-u. Ipak, procenat siromaštva iznosi 7.8% i manji je od nacionalnog proseka, što čini San Francisko gradom koji ima manju stopu siromaštva odnosu na druge gradove koji imaju nizak procenat siromaštva koji su rangirani od strane Odeljenja za popis u SAD-u.
 
Beskućnici predstavljaju hroničan i sporan problem za San Francisko još od ranih 80-ih godina. Verovalo se da ovaj grad ima najveći procenat beskućnika od svih velikih gradova u SAD-u. Procenat nasilja i krimanala, prema izveštaju iz 2003, 742 i 4943 incidenta na 100.000 stanovnika i to je viša stopa od nacionalnog proseka. Među 50 najvećih gradova po populaciji, San Francisko se rangira na 32om i 38om mestu u ovim kategorijama.
2.4 Vlada
Grad i San Francisko okrug su ujedinjeni u grad-okrug, i taj status ima od 1856. To je jedina takva konsolidacija u Kaliforniji. Glavni je izvršni okrug i upravni okrug supervizora i koji predstavljaju i gradski savet. Zbog svog jedinstvenog statusa ostvaruje jurisdikciju nad vlasništvom, koje bi u protivnom bilo locirano izvan korporacijskih granica. Internacionalni aerodrom San Franciska se nalazi u San Mateo okrugu i vlasništvo je grada i okruga San Franciska. San Francisku je takođe dat stalni zakup nad Hetch Hetchy dolinom, kao i nad razvođem u Yosemite Nacionalnom parku od strane Raker Act-a 1913 godine.
 
Zgrada Vlade, San Francisko
 
 
U okviru gradskog ustava, vlada San Franciska je konstituisana kao dva jednaka ogranka. Izvršni ogranak vodi gradonačelnik, i u njegov sastav ulaze drugi izabrani i imenovani zvaničnici, kao i civilna služba. Bord od 11 članova nadzornika, zakonodavni ogranak vodi predsednik (Aron Peskin od 2006) i odgovoran je za sprovođenje zakona i budžeta, premda građani San Franciska učestvuju glasačkim inicijativama da bi se sprovelo zakonodavstvo. Članovi borda nadzornika se biraju kao predstavnici određenih oblasti u gradu. Ako gradonačelnik umre ili da ostavku, predsednik Borda nadzornika preuzima tu funkciju, kao što je Dianne Feinstein preuzela ulogu gradonačelnika nakon ubistva George-a Moscon-a 1978. Gradski budžet u 2006. bio je veći od 5 milijardi dolara.
 
Federalna Vlada koristi San Francisko kao regionalni centar oslonca za federalnu birokratiju, uključujući i Apelacioni Sud SAD-a, Federal Reserve Banku, i Kovačnicu novca SAD-a. Do ukidanja ovlašćenja ranih 90-ih godina, grad je imao tri glavne vojne baze - Presidio, Ostrvo Blaga i Hunters Point, zaostavština koja se još uvek ogleda u godišnjoj svečanosti Fleet Week (nedelja mornarice). Država Kalifornija koristi San Francisko kao dom državnog Vrhovnog Suda i drugih državnih organa. Vlade drugih država imaju trideset konzulata u San Francisku.
2.5 Ekonomija
Alkatraz poseti 1.5 miliona pesetilaca godišnje.
 
Turizam je osnov ekonomije San Franciska. Veoma su česti muzički skupovi kao i popularne kulture i filma, koji čine ovaj grad na daleko poznatim. To je grad gde je Toni Benet ostavio svoje srce, gde je momak sa Alkatraza (Birdman of Alcatraz) proveo svoje poslednje godine, gde je Rice-a-Roni omiljeno uživanje. San Francisko je peti po redu grad u SAD-u koji privlači najveći broj stranih turista i kako se tvrdi Pjer 39 blizu Riberovog Pristaništa ( Fisherman's Wharf) je treća najpopularnija turistička atrakcija u zemlji. Više od 15 miliona turista je posetilo San Francisko 2005, tako da je privreda bila bogatija za 7.5 milijardi dolara. Sa velikom hotelskom i restoraterskom infrastrukturom i sa prvoklasnom uslovima u Moscone centru, San Francisko je među top 10 severnoameričkih destinacija za konvencije i konferencije.
 
Pogled sa visine na grad gde se vidi Transamerica Piramida i Finansijska oblast.
 
Nasleđe kalifornijske Zlatne Groznice je učinilo San Francisko glavnim bankarskim i finansijskim centrom zapadne obale. Montgomeri ulica i Finansijska oblast su poznati kao "Wall street zapada", dom Federal Reserve Bank-e ( Banka federalnih Zaliha) San Franciska i nekada davno, mesto pacifičke razmene (Pacific Exchange). Banka Amerike (Bank of America), pionir u bankarskim uslugama koje su dostupne srednjoj klasi, je osnovana u San Francisku. Dosta velikih finansijskih institucija, multinacionalnih banaka i kapitalnih firmi je bazirano ili imaju regionalne centre u ovom gradu. Sa preko trideset internacionalnih finansijskih institucija, šest "Fortune 500" kompanija i sa velikom podrškom infrastrukture profesionalnoj službi, uključujući zakon, javne odnose, arhitekturu i grafički dizajn nastanjenih u gradu, San Francisko je jedan od 10 Beta World gradova.
 
Privreda San Franciska je vezana za Silikonsku Dolinu na jugu, jer dele potrebu za visoko obrazovanim radnicima sa specijalizovanim znanjima. Grad je centar biotehnologije i biomedicine kao i istraživačkog centra. Mission Bay oblast je sedište druge univerzitetske oblasti UCSF-a, koje neguje razvojnu industriju i glavna je uprava Kalifornijskog instituta za regenerativnu medicinu (California Unstitute for Regenerative Medicine), javna agencija za ćelijske istraživačke programe u zemlji.
 
Prodiranje nacionalnih velikih lanaca prodaje u grad bilo je veoma sporo. Komisija za podršku malih preduzeća podržava lokalne trgovce u pokušaju da imaju veći udeo u prodaji dolara u lokalnoj privredi. Mala preduzeća sa manje od 10 zaposlenih i firme koje samozapošljavaju čine 85 % gradskog establišmenta. Broj stanovnika San Franciska zaposlenih u firmama sa više od 1000 zaposlenih se prepolovio od 1977.
2.6 Obrazovanje
 
Pored Stanford univerziteta i Kalifornijskog univerziteta na Berkliju, grad je dom nekoliko uglednih škola. Državni Univezitet San Franciska je deo sistema Kalifornijskog Državnog univerziteta i nalazi se blizu Jezera Merced. Škola ima skoro 30.000 studenata i nagrada za studente poslednje godine kao i masters diplome u preko 100 disciplina. Gradski Koledž San Franciska, se nalazi u Ingleside oblasti i jedan je od najvećih dvogodišnjih koledža u zemlji. Ima registrovano oko 65.000 studenata i nudi širok i konstantan obrazovni program. Osnovan 1855, Jesuit-run Univerzitet San Franciska, nalazi se na Lone Mountain i fokusiran je na liberalnu umetnost, i jedan je od najstarijih univerziteta koji se nalaze zapadno od Misisipija.
Mission Bay univerzitetsa oblast UCSF-a
 
Kalifornijski Univerzitet u San Francisku (UCSF) je jedna od 10 univerzitetskih oblasti univerzitetskog sistema Kalifornije i drugi je po veličini poslodavac u San Francisku. To je medicinska škola Univerziteta u Kaliforniji i rangira se među top 10 u SAD. Takođe upravlja UCSF medicinskim centrom, koji je rangiran među 10 najboljih bolnica u SAD. Univerzitetska oblast (Mission Bay), dovršava objekte u Pernassus Heights-u, otvorena je 2003. Sadrži istraživački prostor i delove za podstrek biotehnologije i prirodnih nauka i udvostručiće veličinu UCSF-ovog istraživačkog poduhvata. Kalifornijski univerzitet, Hastings Pravni Koledž, osnovan Pravni Centar 1978, je najstarija pravna škola u Kaliforniji i daje više sudija na državnom sudu od bilo koje druge institucije.
 
Umetnost se studira na Umetničkom Institutu San Franciska, akreditovana škola savremene umetnosti i Univerzitet Akademija Umetnosti, najveća privatna umetnička škola dizajna u SAD. Muzički Konzervatorij San Franciska, jedina škola te vrste na zapadnoj obali daje diplome instrumenata za orkestar, kamerne muzike, kompozicije i dirigovanja. Kalifornijska Kulinarska Akademija, udružena sa Le Cordon Blue programom, nudi programe iz kulinarske umetnosti, kuvarske i poslastičarske umetnosti i restoraterskog menadžmenta.
2.7 Kultura i savremen život
San Francisko se odlikuje visokim standardom života. Veliko bogatstsvo i povoljne prilike stvoreni internet revolucijom dovelo je mnogo visoko obrazovanih ljudi u San Francisko. Siromašni krajevi su postajali bogatiji. Centar grada je doživeo renesansu, obnavljanjem Embarkadera, uključujući krajeve South Beach i Mission Bay. Vrednosti vlasništva kao i prihodi po domaćinstvu su među najvišim u državi, čineći da grad podržava velike restorane i infrastrukturu za zabavu. Zbog troškova života, koji su u San Francisku izuzetno visoki, mnoge porodice srednje klase su shvatile da više ne mogu sebi priuštiti život u gradu, tako da su se odselile u predgrađa San Francisko Bay Oblasti.
 
Butici duž Fillmore ulice u Pacific Heights-u
Iako su veoma poznate centralizovane trgovine i šoping oblasti koje se nalaze u centru grada, uključujući i finansijsku oblast i oblast oko Union Trga, San Francisko takođe odlikuje bogato ulično okruženje i mnoge oblasti koje se nalaze oko centralnih trgovačkih koridora kojima stanovnici mogu da šetaju. Oni objavljuju mešavinu poslovnog i restoraterskog keteringa dnevnih potreba zajednice i privlače posetioce. Sa visokim standardima i mnoštvom butika, kafeima, noćnim životom, kao na primer u Union ulici i u Cow Hollow, kao i ulica koja živi 24 časa pod nazivom Noe Valley. Druge nisu tako žive, kao na primer Irving ulica na Sunset-u ili Mission ulica u Mission-u. Prilaz je uticao na ponovni razvoj South of Market-a, sa poslovnim i oblasnim uslugama koje postoje duž bogatih rezidencija.
 
Dugina zastava na Castro-u.
 
Internacionalni karakter ovaj grad je imao još od svog početka postojanja o čemu svedoči veliki broj imigranata iz Azije i Latinske Amerike. Sa 39% stanovnika koji su rođeni preko okeana, ima dosta krajeva u San Francisku u kojima ima puno poslovnih i civilnih institucija koje opslužuju nove pridošlice. Naročito dolazak velikog broja etničkih kineza, čiji se broj povećao početkom 70-ih, je upotpunio već postojeću Kinesku Četvrt i preobrazio godišnju Kinesku Novogodišnju Paradu u najveći kulturni događaj ove vrste.
 
Sledeći dolazak pisaca i umetnika 50-ih godina, koji su uspostavili modernu kulturu, i društveni prevrat koji se odvijao 60-ih godina, San Francisko je postao jedan od velikih centara liberalnog aktivizma, sa Demokratama, Zelenima i progresivnim dominirajućim gradskim političarima. I zaista San Francisko nije dao republičkog kandidata za predsednika sa više od 20% glasova još od 1988. Doprinos za ostvarenja prava homoseksualaca grad je dao još 70-ih godina što je rezultiralo prisustvom homoseksualaca i lezbejki u javnom životu. Popularna destinacija za gay turizam, San Francisko Pride je najpoznatija gay parada i festival u svetu.
2.7.1 Umetnost
Unutrašnjost War Memorial Opere
 
War Memorial (Ratni Memorial) i Performing Arts Center (Umetnički Centar) u San Francisku predstavljaju najstarije umetničke centre u SAD-u. War Memorial Opera House (Ratna memorijalna operska kuća) sadrži operu i balet San Franciska, dok San Francisco Simphony (simfonijski orekestar San Franciska) se nalazi u Davies Symphony Hall-u. Herbst pozorište je eklektična mešavina muzičkih predstava, kao i javni radio City Arts & Lectures.
 
Filmor je muzičko sastajalište koje se nalazi u Western Addision oblasti. To je druga inkarnacija muzučkih sastajališta koja je dostigla slavu 60-ih godina pod koncertnim utemeljiteljem Bilom Grajamom, a tamo su i Greitful Ded, Dženis Džoplin i Džefeson Airplein počinjali i gajili zvuk San Franciska. Beach Blanket Babylon je komedijaška muzička revija i civilna institucija. Uvek je bilo prepuno i karte se brzo rasprodaju na predstavama na Nort Beach-u još od 1974.
 
Američki teatar konzervatorij (A.C.T.) je lider u broju umetničkih predstava na Bay Area još od svog dolaska u San Francisko 1967, ustaljeno izvodeći originalne predstave. San Francisko je često domaćin nacionalnih tura Brodvejskih predtstava, muzičkih skupova 20-ih godina, Teater District uključujući Kuran, Orfej i Golden Gejt pozorište.
 
Muzej Savremene Umetnosti koji se nalazi na Yerba Buena Gardens-u
2.7.2 Muzeji
 
Muzej savremene umetnosti (SFMOMA) sadrži eksponate iz 20-og veka kao i eksponate savremene umetnosti. Premešten je u svoju staru zgradu na South of Market-u 1955 godine i privlači 600.000 posetilaca godišnje. Palata Legije Časti (The Palace of the Legion of Honor) sadrži uglavnom evropska umetnička dela. The De Young Muzeum i Muzej Azijske Umetnosti (Asian Art Museum) sadrže značajna antropološka i ne-evropska umetnička dela.
 
Palata lepih umetnosti ( The Palace of Fine Arts), prvobitno izgrađena 1915 za Panamsko-pacifičku izložbu, danas je dom Istraživanja (Exploratorium), popularni naučni muzej posvećen učenju kroz interakciju sa publikom aplauzom. Kalifornijska naučna akademija ( The California Academy of Sciences) je prirodno istorijski muzej gde se nalaze i Morison Planetarijum i Stainhard Akvarijum. Zoološki vrt u San Francisku ima oko 250 životinjskih vrsta, od kojih se za 39 vrsta smatralo da su ugrožene.
2.8 Transport
Bay most Golden Gate most
2.8.1 Putevi i auto-putevi
Zbog jedinstvene geografije- pravljenje oivičenih puteva se učinilo nepraktičnim- tako da su rezultati izazvali revolt kasnih 50-ih godina, tako da je San Francisko jedan od retkih gradova u SAD-u koji su preuzeli evropski stil razgranatih širokih puteva umesto velikih mreža puteva. Građani San Franciska su nastavili ovaj trend nakon Loma Prieta zemljotresa iz 1989, tako što su razbili Embarcadero auto put i deo centralnog auto puta (Central Freeway) i pretvorili ih u široke bulevare.
Međudržavna trasa 80 počinje od Bay mosta i jedina je direktna auto veza sa istočnim zalivom (East Bay). SAD ruta 101 se proteže kroz trasu 80 na jugu duž zaliva San Francisko prema Silikonskoj Dolini. Severnom granicom, 101 ide razgranatim ulicama Van Ness avenijom i Lombrad ulicom do mosta Golden Gejt , i to je jedini direktan prilaz iz San Franciska do Marin Okruga i do severnih tačaka. Autoput 1 takođe ulazi u San Francisko kod mosta Golden Gejt, ali skreće od rute 101, i deli zapadni deo grada tako što se grana kod 19-te avenije i priključuje se trasi 208 na južnoj granici grada. Trasa 280 nastavlja ovu maršutu duž centralnog dela poluostrva južno do San Hozea. Na severu trasa 280 skreće severno i istočno i zavrašava se u South of Market oblasti. Auto put 35, koji preseca veći deo poluostrva planinskog venca Santa Kruz, ulazi u grad sa juga, sa Skajlajn Bulevara prateći gradske ulice i završava se na ukrštanju sa auto putem 1. Glavni istočno-zapadni putevi obuhvataju Geary bulevar pa ide kroz koridor Linciln Way/Fall Street i kroz Market Street/Portola Drive.
 
 
2.8.2 Javni prevoz
Trolejbusi prevoze putnike uz Nob Hill
 
Javni transport u San Francisku preovladava pored San Francisko gradske železnice (Muni). Sistem je vlasništvo grada, železnica i metro (Muni) i autobuska mreža koja sadrži trolejbuse i standardne dizel autobuse. Muni takođe vodi i stare tramvaje kao i stari kablovski sistem prevoza.
 
Strujnu železnicu vode dve agencije. Bay Area Rapid Transit (Brzi prevoz Bay oblasti) je regionalni brzi prevozni sistem koji povezuje San Francisko sa istočnom obalom kroz Trunsbay Tube. Takođe se proteže južno od grada kroz severni San Mateo okrug, pa do internacionalnog aerodroma u San Francisku i do Millbrae oblasti. Calltrain železnički sistem ide kroz San Francisko duž poluostrva do San Hozea.
 
The Transbay terminal služi kao krajnja stanica za autobuse koji idu na duža rastojanja (kao na primer Grayhound) i kao glavna za regionalne autobuske sisteme AC Transit ( do Alameda okruga), Sam Trans (San Mateo okrug), i Golden Gejt tranzit (za Marin i Sonoma okruge). Amtrak takođe drži liniju od San Franciska do pružne stanice u Emerivilu.
 
Mali vozni park prevozi i turiste od Ferry Building i Pier 39 do destinacija u Marin okrugu, Oklendu i severno od Vallejo-a u Solano okrugu.
2.8.3 Aerodromi
Internacionalni aerodrom San Francisko (SFO), nalazi se 21km južno od grada u San Mateo okrugu, i u nadležnosti je grada i okruga San Francisko. Glavni je za United Airlines, njegov najveći zakupac i odluka Virgin America-e da bazira buduće operacije na internacionalnom aerodromu u San Francisku (SFO) ukida trend niskih cena, kružeći na Okland i san Hoze. SFO je internacionalni prolaz, sa najvećim internacionalnim terminalom u Severnoj Americi. Aerodrom je sagrađen na proširenju u san Francisco Bay. Tokom ekonomske ekspanzije kasnih 90-ih kada je saobraćajno zasićenje dovelo do čestih odlaganja, teško je bilo ublažiti pritisak da se konstruiše dodatni put jer bi to zahtevalo dodatni prostor. To je dovelo do smirivanja 2000 godine jer je saobraćaj bio u opadanju i 2005, internacionalni aerodrom u San francisku je bio 14 po nejfrekventniji aerodrom u SAD-u i 23 po veličini u svetu, prevozeći 32.8 miliona putnika.
 
2.8.4 Pristaništa
The Ferry Building u Embarcadero-u
 
 
Luka u San Francisku je nekada bila najveća i najposećenija luka na zapadnoj obali. U njoj se prevozi roba čamcima do obale, gde se brodski teret prebacuje iz usidrenih brodova kranovima i radnom snagom i transportuje se u obližnja stovarišta. U luku se dovozi i iz nje se odvozi teret iz trans-pacifičkih i atlanskih destinacija i bila je centar zapadne obale za trgovinu kabastom robom. 1934 je bio je bio zapadni obalski udar, koji je bio važna epizoda u u američkom radničkom pokretu, koji je doveo do prestanka rada luke. Pojava kontejnerskog brodskog prevoza učinila je pristaništa zastarelim i sve je premešteno u luku Ouklend.
 
Dosta pristaništa je napušteno tokom godina sve dok nije uništen Embarcadero put što je dovelo do otvaranja novog keja, dopuštajući ponovni razvoj. Glavna zgrada u luci je Ferry Building gde se još uvek obavlja prevoz robe čamcima, rekonstruisana je u trgovinu. Druge aktivnosti luke su sada fokusirane na koristi od vode u cilju podrške rekreaciji i turizmu.
-->
 
==Vanjski linkovi==