Otvori glavni meni

Historija arapskog Egipta

Ovaj članak je dio serije
Historija Egipta.
Drevni Egipat
Ahemendiski Egipat
Ptolemejski Egipat
Rimski Egipat
Kršćanski Egipat
Arapski Egipat
Osmanski Egipat
Dinastija Muhammada Alija
Moderni Egipat
Egipćani

U historiji Egipta izraz arapski period (rjeđe islamski period) označava vremenski period koji otprilike odgovara srednjem vijeku u evropskoj historiji. On je otpočeo 642. sa muslimanskim osvajanjem kojim je okončana dotadašnja bizantska (rimska) vlast, a završio 1517. kada je Egipat pripojen Osmanskom Carstvu. Taj je period karakterizirala islamizacija odnosno arabizacija Egipta, tokom koje je tamošnje stanovništvo od osvajača i njihovih potomaka prihvatilo islam kao svoju religiju, te arapski jezik i arapsku kulturu, zahvaljujući čemu se Egipat smatra jednim od ključnih dijelova arapskog i islamskog svijeta.

Egipat je nakon osvajanja 642. dospio pod vlast globalne islamske države - Rašidunskog, a potom Omejadskog Kalifata, kome je bio jedna od najbogatijih i najvažnijih provincija. Proces preobraćenja na islam je ispočetka išao sporo; novi arapski vlastodršci su zadržali nekadašnju bizantsku upravnu strukturu i grčki kao službeni jezik; on je arapskim zamijenjen tek nakon nekoliko decenija. Lokalno stanovništvo, koje su činili kršćanski Kopti je u prvom vijeku arapske vlasti često dizalo ustanke, najviše zbog visokih poreza; oni su se posebno intenzivirali pred kraj vladavine omejadskih kalifa, kao i na početku vladavine abasidskih kalifa, koji su oko 750. preuzeli Egipat. Sljedećih je godina pod Abasidima Egipat postao izuzetno bogata i prosperitetna pokrajina, a posebno se razvijala nauka i kultura, zbog čega se Egipat smatra jednim od najvažnijih središta tzv. zlatnog doba islama. U 9. vijeku je, pak, došlo do slabljenja abasidske vlasti, pa su Egiptom zavladali de facto nezavisni emiri (guverneri) iz dinastija Tulunida, a kasnije i iz dinastija Išhidida. Godine 969. je pak Egipat pao pod vlast ismailitskog Fatimidskog Kalifata, koji je, pak, pod svoju vlast uzeo i Siriju i Palestinu. U 11. vijeku su sukobe sa Abasidima zamijenili križarima koji su osvojili Palestinu, i neko vrijeme čak pokušavali zauzeti Egipat. Zbog toga je vlast Fatimida oslabila, i 1174. je Saladin vratio Egipat pod formalnu vlast abasidskih kalifa. Tada su kao vladari Egipta zavladali Ajubidi, a njih su 1252. smijenili Mameluci. Mamelučki Sultanat (Kairo) se održao sve do osmanskog osvajanja; osmanski vlastodršci su, međutim, zadržali Mameluke kao svoje vazalne vladare sve do 19. vijeka.