Za ostala značenja, vidi Bob (razvrstavanje).

Bob je zimski sport u kom se takmičari pokušavaju u što kraćem vremenu spustiti po dogovorenoj zaleđenoj stazi u specijalnim aerodinamičnim sankama, koje se također nazivaju bob. Izumljen je u Engleskoj 1860tih Bob je standardni sport na Zimskim olimpijskim igrama od 1924. godine.

Istorija

uredi

Bob kao sport je prvi put prikazan u Švicarskoj, krajem 19. vijeka.[1] Prva takmičenja su se državala na zaleđenim putevima. U početku se takmičilo 5 do 6 članova posade u jednom bobu, da bi kasnije bile propisane dvije discipline: bob četverosjed i bob dvosjed.[2]

1923. godine je osnovana Međunarodna bob federacija ili kraće FIBT (skraćenica od francuskog naziva Fédération Internationale de Bobsleigh et de Tobogganing). Već na Zimske olimpijske igre 1924. uvrštena je disciplina boba četverosjeda, a na ZOI 1932. i disciplina dvosjeda, i to samo za muškarce. Te dvije discipline su bile u programu svih igara od tada, osim na ZOI 1960. kada je bob bio privremeno van programa. Žene su se u olimpijska takmičenja uključile u disicplini dvosjed na ZOI 2002.

Osim na Zimskim olimpijskim igrama takmičenja u bobu se održavaju kroz Svjetska i Evropska prvenstva, kao i Svjetski kup. Najuspješnije nacije u bob takmičenjima su Švicarska, Njemačka i Kanada, a dobre predstavnike povremeno imaju i Italija, Rusija, SAD i Austrija.

Discipline

uredi
 
Bob četverosjed u fazi starta
 
Bob dvosed

Postoje dvije discipline boba: četverosjed i dvosjed. Dok se muškarci takmiče u obje discipline, žene se takmiče samo u dvosjedu. Za svaku disciplinu su strogo propisane dimenzije boba:

  • maksimalna dužina boba od 3,8 m (četverosjed) odnosno 2,7 m (dvosjed)
  • maksimalna težina uključujući posadu 630 kg (četverosjed) odnosno 390 kg (dvosjed) i 340 kg (ženski dvosjed)

Da bi postigli dozvoljenu maksimalnu težinu posada smije u bob dodati odgovarajući broj metalnih tegova. Razlog je naravno taj što teži bob postiže veću brzinu spuštajući se stazom. Prije uvođenja pravila o maksimalnoj težini u bobu su u pravilu nastupali teži takmičari.

Posada se sastoji od pilota, kočničara i u slučaju četverosjeda još dva člana posade. Za uspješan nastup potrebna je snaga i brzina posade prilikom inicijalnog guranja boba, i kasnije sposobnost pilota koji treba na stazi pronaći optimalnu putanju i u što kraćem vremenu proći stazu pazeći pri tome da se ne dogodi prevrtanje ili izlijetanje sa staze. Kočničar zaustavlja bob nakon prolaska kroz cilj, dok kočenje na samoj stazi nije dozvoljeno.

Poznate bob-staze

uredi

Bob staza je idealno duljine od 1200 do 1300 metara, uz 15-tak zavoja. Na većini staza se postižu brzine i do 130 km/h! Danas je u svijetu u pogonu svega 13 licenciranih bob staza:

Država Grad Dužina (m) Okomiti
pad (m)
Maksimalni
nagib (%)
Broj zavoja
  Austrija Igls 1 220 98.10 14 14
  Kanada Calgary 1 475 121.2 15 14
  Francuska La Plagne 1 507.5 124.5 14.5 19
  Njemačka Altenberg 1 413 122.22 15 17
Königssee 1 250 117 ? 12
Winterberg 1 325 110 14.5 14
  Italija Cesana 1 435 117 9.2 19
Cortina d'Ampezzo 1 350 120.45 16 11
  Japan Nagano 1 762.3 112.5 15 13
  Norveška Lillehammer 1 365 114.3 15 16
  Švicarska St. Moritz 1 722 129 15 13
  SAD Lake Placid 1 455 107 ? 20
Salt Lake City 1 340 103.9 ? 15
Prosječni nagib

Tabela olimpijskih medalja

uredi

Četvoro ljudi

uredi
Zemlja Zlato Srebro Bronca Ukupno
1   Nemačka 8 4 6 18
2   Švajcarska 5 5 5 15
3   Sjedinjene Američke Države 4 4 3 11
4   Italija 1 2 1 4
5   Austrija 1 2 0 3
6   Rusija 1 1 0 2
7   Kanada 1 0 1 2
8   Ujedinjeno Kraljevstvo 0 1 2 3
9   Belgija 0 1 1 2
10   Letonija 0 1 0 1
11   Francuska 0 0 1 1
12   Sovjetski Savez 0 0 1 1
Total 20 21 21 62

Dva čoveka

uredi
Zemlja Zlato Srebro Bronca Ukupno
1   Nemačka 7 8 4 19
2   Švajcarska 4 5 6 15
3   Italija 3 2 2 7
4   Sjedinjene Američke Države 2 1 3 6
5   Kanada 1 1 0 2
6   Rusija 1 0 1 2
6   Sovjetski Savez 1 0 1 2
7   Ujedinjeno Kraljevstvo 1 0 0 1
8   Rumunija 0 0 1 1
Total 19 17 18 54

Dve žene

uredi
Zemlja Zlato Srebro Bronca Ukupno
1   Kanada 2 1 0 3
2   Nemačka 1 1 1 3
2   Sjedinjene Američke Države 1 1 1 3
3   Italija 0 0 1 1
Total 3 3 3 9

Totalni olimpijski rang (2010)

uredi
 Rang  Zemlja Zlato Srebro Bronca Ukupno
1   Njemačka 16 13 11 40
2   Švajcarska 9 10 11 30
3   Sjedinjene Američke Države 7 6 7 20
4   Italija 4 4 4 12
5   Kanada 4 2 2 8
6   Austrija 1 2 0 3
7   Ujedinjeno Kraljevstvo 1 1 2 4
8   Sovjetski Savez 1 0 2 3
9   Belgija 0 1 1 2
9   Rusija 0 1 1 2
11   Francuska 0 0 1 1
11   Rumunija 0 0 1 1
Total 42 40 41 123

Reference

uredi
  1. „bobsledding (sport) - Britannica Online Encyclopedia”. Britannica.com. Pristupljeno 2014-02-21. 
  2. "Rounding The Zigzag Turn Of A Bobsleigh Run", April 1932, Popular Science photo of wooden bobsleigh used in early 1930s

Literatura

uredi
  • Willy Goepferich: Wie baue ich mir selbst – Schneeschuhe und Bobsleighschlitten (ca. 1920, Neuauflage 2006). Survival Press, Radolfzell, ISBN 3-937933-13-1

Vanjske veze

uredi