Otvori glavni meni

Izmjene

Obrisano 8 bajtova ,  prije 7 godina
m/м
razne ispravke
 
==Usna duplja==
 
Usna duplja ima funkciju primanja hrane, a kod [[vodozemci|vodozemaca]] ima ulogu i u disanju. U usnoj duplji se nalaze '''pomoćni organi za varenje''':
 
*zubi,
*jezik,
 
==Ždrelo==
 
Usna duplja se nastavlja na ždrelo koje prelazi u jednjak. Kod vodenih kičmenjaka (kolousta, riba i larvi vodozemaca) ždrelo je jače razvijeno i sadrži proreze za komunikaciju sa spoljašnjom sredinom. Kod suvozemnih je slabije razvijeno i preko pukotinastog otvora u vezi sa [[dušnik]]om, preko [[Eustahijeva tuba|Eustahijeve tube]] sa [[srednje uho|srednjim uhom]] i preko unutrašnjih nosnih otvora ([[hoane|hoana]]) sa nosnom dupljom.
 
==Jednjak==
 
Jednjak je mišićna cev koja sprovodi hranu do želuca. Kod mnogih ptica na njemu se javlja proširenje – [[voljka]], sa mnogobrojnim [[sluzne žlezde|sluznim žlezdama]] čiji sekret razmekšava hranu.
 
==Želudac==
 
Želudac predstavlja prošireni deo creva u kome se hrana nagomilava i započinje varenje da bi se zatim postepeno propuštala u crevo. Na želucu se razlikuju dva dela: '''kardijalni''' (deo gde jednjak prelazi u želudac) i '''pilorični''' (graniči se sa dvanaestopalacnim crevom). Želudačne žlezde produkuju [[hlorovodonična kiselina|hlorovodoničnu kiselinu]] i enzim [[pepsin]] koji započinje varenje belančevina .
 
 
==Crevo==
 
Najvažnija faza procesa varenja odvija se u crevu u kome se vrši i '''apsorpcija svarenih hranljivih materija'''. U vezi sa tim dolazi do povećanja njegove površine na različite načine. Kod viših kičmenjaka ono je manje ili više izduženo (duže je kod [[biljojed]]a nego kod [[mesojed]]a) i obrazuju se sitni iztaštaji koji su označeni kao vili ([[crevne resice]]). Tako npr. kod čoveka, površina resica iznosi 10 m² ili 5 puta više od površine kože.
Crevo se sastoji od dva dela:
 
===Tanko crevo===
 
Početni deo tankog creva je [[dvanaestopalačno crevo]] ('''duodenum'''), u koji se ulivaju odvodi jetre i pankreasa. U zidu tankog creva nalaze se žlezde koje luče velike količine sluzi i enzime. Sluz kao omotač štiti crevnu sluzokožu od dejstva enzima.
 
====Jetra====
 
To je '''najveća žlezda''' u organizmu kičmenjaka. Jetrin sekret je [[žuč]] koja se sakuplja u žučnoj kesi, a odatle kroz žučni kanal izliva u duodenum. Žuč ne sadrži enzime, ali omogućava varenje masti tako što vrši njihovu [[emulzija|emulziju]] (razbija ih na sitne kapljice). Pored toga jetra obavlja još niz značajnih funkcija:
*u njoj se glikoza pretvara u glikogen;
 
====Pankreas====
 
Pankreas ([[gušterača]]) leži u krivini dvanaestopalačnog creva. Kod mnogih riba pankreas je rasut u vidu mnogobrojnih žlezdanih čvorova u crevnoj [[mezentera|mezenteri]]. Pankreas luči pankreasni sok u kome su enzimi u neaktivnom stanju (npr. [[tripsinogen]], [[himotipsinogen]]) da bi se aktivirali dospevanjem u duodenum (postaju aktivni [[tripsin]] i [[himotripsin]]).
 
===Debelo crevo===
 
Do debelog creva dospeva nesvareni deo hrane, voda i soli. U njemu se nalazi mnoštvo [[bakterija]] koje imaju sposobnost sinteze [[vitamin]]a koje organizam apsorbuje. U debelom crevu se vrši '''reapsorpcija vode i soli''' i prikupljanje nesvarenih ostataka pre njihovog izbacivanja.
 
Kod većine kičmenjaka u završni deo creva se izlivaju odvodi [[bubreg]]a i polnog sistema. Taj deo creva je [[kloaka]], koja je u vezi sa spoljašnjom sredinom preko kloakalnog otvora. Kod sisara nema kloake već je završni deo creva [[pravo crevo]]. Kod njih je kloaka razdvojena na trbušni deo, u koji se izlivaju bubrežni i polni odvodi i leđni deo – pravo crevo, koje se završava analnim otvorom.
 
== Eksterni linkovi ==
==Spoljašnje veze==
{{Commonscat|Digestive system}}
 
* [http://www.innerbody.com/image/digeov.html Anatomy atlas of the Digestive System]
*[http://snena.tripod.com/id91.html BioNet Škola]
{{Commonscat|Digestive system}}
 
[[Kategorija:Životinje]]
177.192

izmjene