Razlike između izmjena na stranici "Lusaka"

Dodano 12 bajtova ,  prije 7 godina
m/м
r2.7.3) (robot Dodaje: az:Lusaka; kozmetičke promjene
m/м (razne ispravke)
m/м (r2.7.3) (robot Dodaje: az:Lusaka; kozmetičke promjene)
}}</ref>
Lusaka je i administrativno sjedište istoimene provincije, i jedan od najbrže rastućih gradova juga Afrike. Grad je sjedište [[Univerzitet]]a Zambija osnovanog [[1965]]. koji se nalazi izvan grada, <ref name=stat/>i sjedište drugih brojnih srednjoškolskih i visokoškolskih intitucija, kao što su International School of Lusaka, Rhodes Park School i druge...
== Geografske karakteristike ==
''Lusaka'' leži na jugu države, na vapnenačkoj visoravni od 1 280 m., stotinjak kilometara sjeverozapadno od granice sa [[Zimbabve]]om, pored rijeke [[Kafue]], pritoke [[Zambezi]]ja. Okolica grada je uglavnom ravničarski teren pun pašnjaka, sa brojnim ratarskim i stočarskim imanjima. Brojni [[Termiti|termitnjaci]] visoki od 3 do 6 metara su karakteristika krajolika. <ref name=brit/>
 
Na udaljenosti 60 km od centra grada na rijeci Kafue izgrađena je [[hidroelektrana]] jačine 900 MW.
[[datotekaDatoteka:Zambia - Street in Lusaka.jpg|thumb|left|280px|Ulica iz centra Lusake]]
== Historija ==
Britanska južnoafrička kompanija je na temelju kraljevske povlastice [[1890]]. preuzela od lokalnih domorodačkih poglavica teritorij na kom se nalazi današnja Lusaka<ref name=brit/>, i upravljala njime potpuno samostalno do [[1911]]. kad je osnovan [[protektorat]] [[Sjeverna Rodezija]]. Još je krajem [[19. vijek]]a tu bilo malo domorodačko selo, naselje se počelo pretvarati u grad [[1905]]. kad se gradila željeznička pruga za [[Livingstone]].
 
Nakon [[Prvi svjetski rat|Prvog svjetskog rata]] [[1924]]. kontrolu nad Sjevernom Rodezijom preuzela je [[Britanija|britanska]] vlada, odnosno njen kolonijalni ured. Lusaka je postala glavni grad Sjeverne Rodezije [[1935]]. umjesto dotadašnjeg [[Livingstone|Livingstona]] koji se nalazio suviše udaljen od centra zemlje. Grad je postao sjedište pokreta za nezavisnost zemlje, u njemu je Federacija afričkih društava osnovala politički pokret Sjeverno Rodezijski kongres [[1948]]. <ref name=brit/>, koji je za cilj imao osamostaljenje zemlje. Nakon osnivanja kolonijalne [[Federacija Sjeverne i Južne Rodezije|Federacije Sjeverne i Južne Rodezije]] - [[1953]]., Lusaka je postala središte građanskog pokreta otpora protiv britanske vlasti [[1960e|1960-ih]] koji je nakraju doveo do stvaranja samostalne države Zambije [[1964]]., sa Lusakom kao glavnim gradom.
 
Nakon dobijanja samostalnosti, izgrađen je novi moderni dio grada sa vladinim zgradama, on je oštra suprotnost starijem dijelu grada, izgrađenom uz željezničku prugu. <ref name=brit/>
 
Lusaka je bila mjesto održavanja ''III. konferencije [[Pokret nesvrstanih|nesvrstanih zemalja]]'', od 8.-10. septembra [[1970]]. godine.
[[datotekaDatoteka:Lusaka International Airport.jpg|thumb|right|300px|Aerodrom Lusaka]]
== Privreda i transport ==
Iako je se osnovi oslanja na svoju poljoprivrednu okolicu, i jedno je od najvećih tržišta i otkupnih stanica za [[kukuruz]] i [[duhan]], Lusaka ima i nešto industrijskih pogona za proizvodnju [[cement]]a, [[tekstil]]a, obuće i preradu hrane. <ref name=brit/>
Lusaka je čvorište dviju važnih transafričkih puteva, Velikog sjevernog (za [[Tanzanija|Tanzaniju]]) i Velikog istočnog (za [[Malavi]]). <ref name=brit/> Lusaka je povezana željeznicom sa [[Livingstone|Livingstonom]], [[Ndola|Ndolom]] i [[Tanzanija|Tanzanijom]] ([[Dar-es-Salaam]]) novom željezničkom prugom [[TAZARA]], dugom 1 860 km. Lusaka ima i veliki moderni Međunarodni aerodrom, sa vezama prema svim važnijim afričkim metropoloma.
 
Ratarstvo i uzgoj stoke su glavne privredne aktivnosti u regiji, najviše se uzgaja; [[kukuruz]] i [[duhan]] a prodaje govedina, kože i mliječni proizvodi. <ref name=brit/>Čeve i Soli su najveće etničke skupine u gradu i okolici, uz nešto malo [[Evropa|Evropljana]] i [[Azija|Azijata]]ta.<ref name=brit>{{cite web
| url =http://www.britannica.com/EBchecked/topic/351792/Lusaka
| title =''Lusaka''
| publisher=Encyclopædia Britannica
}}</ref>
== Znamenitosti Lusake ==
Jedna od najvećih atrakcija ovog novog grada su zoološki i botanički vrt u Parku Munda Wanga, koji se nalazi na istočnoj periferiji grada pored Univerziteta Zambija. Vrijedi spomenuti i Nacionalni muzej i Muzej politike i katedralu sv. Križa.
 
 
{{Glavni gradovi afričkih država}}
<!-- interwiki -->
 
[[Kategorija:Glavni gradovi u Africi]]
[[Kategorija:Zambija]]
 
<!-- interwiki -->
[[af:Lusaka]]
[[am:ሉሳካ]]
[[an:Lusaka]]
[[ar:لوساكا]]
[[az:Lusaka]]
[[be:Горад Лусака]]
[[be-x-old:Лусака]]
[[he:לוסקה]]
[[hif:Lusaka]]
[[ht:Louzaka]]
[[hr:Lusaka]]
[[ht:Louzaka]]
[[hu:Lusaka]]
[[hy:Լուսակա]]
107.548

izmjena