Yılmaz Güney

(Preusmjereno sa stranice Yilmaz Güney)

Yılmaz Güney (rođen kao Yılmaz Pütün; Yenice kod Adane, 1. april 1937Pariz, 9. septembar 1984) bio je turski filmski režiser, scenarist i književnik kurdskog porijekla.

Yılmaz Güney
bista Yilmaza Güneya u Sulemaniji u Iračkom Kurdistanu
Biografske informacije
RođenjeYılmaz Pütün
(1937-04-01)1. 4. 1937.
Yenice, Karataş, Turska
Smrt9. 9. 1984. (dob: 47)
Pariz, Francuska
PseudonimÇirkin Kral (Ružni kralj)
Profesionalne informacije
Zanimanjefilmski režiser
scenarist
glumac
Opus
Djelatni period19581983
Znamenita djela

Život

uredi

Poznat je po nizu zapaženih i politički angažiranih filmova, ali i zbog toga što je zbog ljevičarskih uvjerenja završio u zatvoru, odakle je nekoliko godina režirao filmove šaljući pismene instrukcije svojim suradnicima, uključujući Yol, za koga je osvojio Zlatnu palmu.
Yılmaz Güney je bio Alev s očeve strane i Kurd s majčine strane, odrastao je u vrlo siromašnim prilikama. Studirao je na Univerzitetu u Ankari, gdje je upoznao redatelja Atıfa Yılmaza s kojim je snimio svoje prve filmove. Nakon vojnog udara 1960. bio je zatvoren 18 mjeseci zbog objavljivanja «komunističkog» romana. Često je glumio jadnu i potlačenu osobu koja unatoč svemu ne odustaje od svoje borbe, tako da će u 1960–im postati jedan od najpopularniji glumaca među turskim gledateljima. 1966/1967. je obradio svoje prve filmove, koji su bili sve više politički usmjereni tako da su ga pratili javno mnijenje i turske vlasti, sve do prvih sudskih postupaka. 1968. je osnovao svoju producentsku kuću Güney Filmcilik. 1974. je pritvoren je jer je dao sklonište anarhističkim studentima. Pušten je iste godine tijekom opće amnestije, a zatim vraćen u zatvor jer je pucao u suca. Krajem 1970–ih je optužen – u vrlo kontroverznom procesu – za ubojstvo i osuđen na dugogodišnju zatvorsku kaznu.
1981. je uspio pobjeći iz zatvora i, preko Švicarske, dobiti azil u Francuskoj. Iste godine je režirao dugovečernji film Yol, koji će 1982. osvojiti Zlatnu palmu na Kanskom festivalu. U Turskoj pod vladom Kenana Evrena film biva zabranjen a Güneyu je oduzeto tursko državljanstvo. Godine 1983. osnovao je Kurdski institut u Parizu zajedno sa drugim kurdskim nacionalistima. U Francuskoj je snimio svoj posljednji film Zid (tur. Duvar). Nestao je 1984. godine od raka želudca, sahranjen je na groblju Père Lachaise u Parizu. Njegovi su filmovi posmrtno odobreni u Turskoj 1992. godine pod uvjetom da termini «kurdski» i «Kurdistan» budu cenzurirani.

Filmografija

uredi

Glumac

uredi

  • Alageyik (1958)
  • Bu Vatanın Çocukları (1958)
  • Tütün Zamanı (1959)
  • Dolandırıcılar Şahı (1961)
  • Tatlı Bela (1961)
  • İkisi de Cesurdu (1963)
  • Halime'den Mektup Var (1964)
  • Her Gün Ölmektense (1964)
  • Kamalı Zeybek (1964)
  • Kara Şahin (1964)
  • Kocaoğlan (1964)
  • Koçero (1964)
  • Mor Defter (1964)
  • On korkusuz Adam (1964)
  • Prangasız Mahkumlar (1964)
  • Zımba Gibi Delikanlı (1964)
  • Gönül Kuşu (1965)
  • Haracıma Dokunma (1965)
  • Kahreden Kurşun (1965)
  • Kan Gövdeyi Götürdü (1965)
  • Kanlı Buğday (1965)
  • Kasımpaşalı (1965)
  • Kasımpaşalı Recep (1965)
  • Konyakçı (1965)
  • Korkusuzlar (1965)
  • Krallar Kralı (1965)
  • Sayılı Kabadayılar (1965)
  • Silaha Yeminliydim (1965)
  • Sokakta Kan Vardı (1965)
  • Tehlikeli Adam (1965)
  • Torpido Yılmaz (1965)
  • Üçünüzü de Mıhlarım (1965)
  • Yaralı Kartal (1965)

  • Ben Öldükçe Yaşarım (1965)
  • Beyaz Atlı Adam (1965)
  • Dağların Oğlu (1965)
  • Davudo (1965)
  • Anası Yiğit Doğurmuş (1966)
  • Arslanların Dönüşü (1966)
  • At Avrat Silah (1966)
  • Bomba Kemal (1966)
  • Çirkin Kral (1966)
  • Esrefpaşalı (1966)
  • Hudutların Kanunu (1966)
  • Kibar Haydut (1966)
  • Kovboy Ali (1966)
  • Silahların Kanunu (1966)
  • Tilki Selim (1966)
  • Ve Silahlara Veda (1966)
  • Yedi Dağın Aslanı (1966)
  • Yiğit Yaralı ÖlÜr (1966)
  • At hırsızı Banus (1967)
  • Balatlı Arif (1967)
  • Bana Kurşun İşlemez (1967)
  • Benim Adım Kerim (1967)
  • Büyük Cellatlar (1967)
  • Çirkin Kral Affetmez (1967)
  • Eşkiya Celladı (1967)
  • İnce Cumali (1967)
  • Kızılırmak-Karakoyun (1967)
  • Kozanoğlu (1967)
  • Kuduz Recep (1967)
  • Kurbanlık Katil (1967)
  • Şeytanın Oğlu (1967)
  • Kardeşim Benim (1968)
  • Kargacı Halil (1968)
  • Marmara Hasan (1968)
  • Öldürmek Hakkımdır (1968)
  • Pire Nuri (1968)
  • Seyyit Han (1968)

  • Aslan Bey (1968)
  • Azrail Benim (1968)
  • Beyoğlu Canavarı (1968)
  • Can Pazarı (1968)
  • Aç Kurtlar (1969)
  • Belanın Yedi Türlüsü (1969)
  • Bin Defa Ölürüm (1969)
  • Bir Çirkin Adam (1969)
  • Çifte Tabancalı Kabadayı (1969)
  • Güney Ölüm Saçıyor (1969)
  • Kan Su Gibi Akacak (1969)
  • Kurşunların Kanunu (1969)
  • Çifte Yürekli (1970)
  • İmzam Kanla Yazılır (1970)
  • Kanımın Son Damlasına Kadar (1970)
  • Onu Allah Affetsin (1970)
  • Piyade Osman (1970)
  • Sevgili Muhafızım (1970)
  • Şeytan Kayaları (1970)
  • Son Kızgın Adam (1970)
  • Umut (1970)
  • Yedi Belalılar (1970)
  • Zeyno (1970)
  • Canlı Hedef (1970)
  • Baba (1971)
  • Çirkin ve Cesur (1971)
  • İbret (1971)
  • Kaçaklar (1971)
  • Namus ve Silah (1971)
  • Umutsuzlar (1971)
  • Vurguncular (1971)
  • Ağıt (1972)
  • Sahtekar (1972)
  • Zavallılar (1975)
  • Arkadaş (1974)
  • Endişe (1974)

Režiser

uredi

  • At Avrat Silah (1966)
  • Bana Kurşun İşlemez (1967)
  • Benim Adım Kerim (1967)
  • Pire Nuri (1968)
  • Seyyit Han (1968)
  • Aç Kurtlar (1969)
  • Bir Çirkin Adam (1969)
  • Umut (1970)

  • Canlı Hedef (1970)
  • Piyade Osman (1970)
  • Baba (1971) ([1])
  • İbret (1971)
  • Kaçaklar (1971)
  • Umutsuzlar (1971)
  • Vurguncular (1971)
  • Yarın Son Gündür (1971)

Književnost

uredi

Yilmaz Güney je napisao nekoliko romana, mada većina njih nije doživjela uspjeh. Njegov jedini uspješan roman je Umrli su pognutih glava (tur. Boynu bükük öldüler) iz 1971. za kojeg je 1972. dobio književnu nagradu Orhan Kemal.

  • Boynu Bükük Öldüler (roman, 1966/1971)
  • Hücrem (roman, 1974)
  • Sanık (roman, 1975)
  • Salpa (roman, 1975)
  • Selimiye mektupları (roman, 1975)
  • Bir gün mutlaka (roman, 1977)
  • Soba, pencere camı ve iki ekmek istiyoruz (roman, 1977)
  • Oğluma hikâyeler (priče, 1979)
  • Ölüm beni çağırıyor: gençlik öyküleri (priče, 1991)
  • Insan, militan ve sanatçi (1997)

Druge knjige

uredi
  • Baba (scenario, 1973)
  • Umut (scenario, 1975)
  • Umutsuzlar (scenario, 1975)
  • Ağıt (scenario, 1976)
  • Endişe (scenario, 1976)
  • Arkadaş (scenario, 1977)
  • Aç Kurtlar (scenario, 1977)
  • Acı (scenario, 1977)
  • Sürü (scenario, 1980)
  • Seyyit Han (scenario, 1976)
  • Zavallılar (scenario, 1976)
  • Yol (scenario, 1982)
  • Yunan biçaği (scenario, 1990)

Nagrade

uredi

Vanjske veze

uredi

Fusnote

uredi

Izvori

uredi

Bibliografija

uredi