Otvori glavni meni
William Fox (1921)

William Fox ((Tolcsva, 1. januar 1879 - New York, 8. maj 1952) bio je američki filmski producent, najpoznatiji kao osnivač hollywoodskog studija Fox Film Corporation od koga potiče današnji 20th Century Fox, odnosno američka TV-mreža Fox i međunarodna medijska korporacija 21st Century Fox.

Rodio se kao Wilhelm Fried u Mađarskoj u porodici njemačkih Jevreja, sa kojom je emigrirao u New York. Kao mladić je radio u novinama i tekstilnoj industriji, prije nego što je 1900. osnovao svoju prvu tvrtku. Nju je prodao kako bi 1904. godine otvorio svoje prvu nickelodeon kino-dvoranu. Godine 1915. je osnovao Fox Film Corporation, čija su specijalnost postali raskošni historijski spekatkli i koji je brzo postao jedan od najznačajnijih i najuticajnijih studija tadašnjeg Hollywooda.

Fox je godine 1925. otkupio patentna prava na niz tehničkih inovacija zahvaljujući kojima je stvorio Movietone, sistem zvučnog filma koji se pokazao superiornijim u odnosu na Vitaphone suparničkog studija Warner Bros.. Fox je sa njime postigao takav uspjeh, da je 1929. godine, koristeći kao priliku smrt Marcusa Loewa, jednog od osnivača studija MGM, pokušao preuzeti kontrolu nad tim studijem. To je dovelo do sukoba sa Louisom B. Mayerom i Irvingom Thalbergom koji su preko svojih političkih veza ishodili intervenciju federalnog Ministarstva pravde kroz antitrustovni postupak. Ona na kraju nije urodila plodom, ali je Foxov pokušaj preuzimanja MGM-a propao zbog sticaja nesretnih okolnosti - u ljeto iste godine Fox je doživio tešku prometnu nesreću, te je bio prisiljen dugo vremena oporavljati s eu bolnici; u međuvremenu je krahirala njujorška burza pri čemu je Fox izgubio skoro svoje cjelokupno bogatstvo.

Zbog toga je Fox toliko osiromašio, da se sljedeće godine nije mogao oduprijeti neprijateljskom preuzimanju vlastitog studija, a potom se godinama na sudu borio da izbjegne lični bankrot. Pri tome je pokušao podmititi federalnog suca Johna Warrena Davisa i počinio krivokletstvo, za što je proglašen krivim te odležao zatvorsku kaznu od šest mjeseci. Nakon toga se povukao iz svijeta filma; na njegov pogreb nije došla nijedna važnija hollywoodska ličnost.

U međuvremenu se Fox Film Corporation spojila sa novim studijem 20th Century Pictures u 20th Century Fox. Producent Daryl F. Zanuck, koji je bio glavni pokretač spajanja, u to vrijeme je bio oženjen za glumicu Virginiju Fox, koja, inače, nije bila u rodu sa William Foxom, ali zbog čega se Zanuck često pogrešno navodi kao zet Williama Foxa.

Vanjske vezeUredi