Otvori glavni meni
Vasilije Marković
Rođenje 3. decembar 1882.
Gornji Stranjani kod Brodareva, Osmansko carstvo
Smrt 6. april 1920.
Beograd, Kraljevina SHS
Polje istorija

Dr Vasilije Marković Alađuz (rođen 3. decembra 1882) je srpski istoričar i prvi doktor istorijskih nauka koji je tu titulu stekao na Beogradskom Univerzitetu.

Sadržaj/Садржај

Mladost i školovanjeUredi

Rođen je u Stranjanima, u blizini Prijepolja u kome je završio osnovnu školu. Gimnaziju je učio u Solunu i Skoplju kao blagodejac. Kao jedan od najboljih učenika Skopske gimnazije našao se među osnivačima nacionalnog društva Srpsko kolo u Skoplju među viđenijim Srbima iz Stare Srbije. Svoje obrazovanje je nastavio na Velikoj Školi u Beogradu, na kojoj se istakao svojim radovima za koje njegov profesor Stanoje Stanojević rekao:

  „da su njegovi seminarski radovi bili, u stvari naučni radovi.“
()

Odbrana doktorske disertacije i rad u gimnazijamaUredi

Po završenoj Velikoj Školi tri godine je proveo kao nastavnik u gimnaziji u Pljevljima.

U novembru 1908. napušta službu i posvećuje se svojoj doktorskoj disertaciji na temu: „Istorija srpskih manastira“. Nakon odbrane disertacije 1909. postaje prvi doktor istorijskih nauka koji je tu titulu stekao na Beogradskom Univerzitetu, ali zbog balkanskih i prvog svetskog rata, nikada nije zvanično promovisan. Pre njega je disertaciju o caru Jovanu Nenadu odbranio Radosav Jovanović, ali on svoje delo nikada nije objavio zbog čega nije ozvaničen. Pošto je Marković umro u trenu kada je njegovo delo bilo štampano, tek je Grk Mihailo Laskaris, kao treći koji je odbranio disertaciju na Beogradskom univerzitetu sa temom „Vizantijske princeze na srpskom prestolu u srednjem veku“ bio i zvanično promovisan u doktora istorijskih nauka.

Potom postaje nastavnik II beogradske gimnazije, a u februaru 1914. polaže profesorski ispit. Tada mu je ponuđeno mesto profesora na univarzitetu, ali je taj posao odbio želeći da se pripremi za položaj profesora Bogoslovskog fakulteta.

Učešće u balkanskim i prvom svetskom ratuUredi

Tokom komitske borbe u Staroj Srbiji, tesno je sarađivao sa komitskim vojvodama, pogotovo sa svojim velikim prijateljem Sretenom Vukosavljevićem. Kao borac učestvuje od 1912. godine, posebno se istakavši u Kumanovskoj bici. Nakon prelaska Albanije, biva postavljen na mesto komesara britanske bolnice Vunded Alajs i 01.10. 1916. sa 25 ranjenika biva prestacioniran u Voden. Na tom položaju ostaje najverovatnije do 17.04. 1917. kada na insistiranje ministarstva inostranih dela biva penzionisan u Solunu sa činom rezervnog podoficira i biva upućen u Atinu da radi kao diplomata. Godine 1918. objavljuje raspravu „Da li su srednjovekovni Srbi smatrali Makedoniju bugarskom?“, koja 1919. biva prerađena i prevedena na francuski za potrebe Versajske mirovne konferencije.

Objavio je nekoliko rasprava i članaka, a za potrebe „Istorije Srba“ svog profesora i prijatelja Stanoja Stanojevića izradio je istorijske karte. Smrt ga je stigla kada je u štampu predao svoje delo „Pravoslavno Monaštvo i manastiri u srednjovekovnoj Srbiji“ koje je posthumno objavljeno, a ovih godina je doživelo nekoliko reizdanja.

Dr Vasilije Marković umire od španske groznice 6. aprila 1920. godine.

Bio je oženjen Latinkom Šarkić sa kojom je imao dve ćerke:

u

DelaUredi

  • „Pravoslavno Monaštvo i manastiri u srednjovekovnoj Srbiji“
  • „Istorijski atlas“
  • „Da li su srednjovekovni Srbi smatrali Makedoniju bugarskom?“
  • „Odnosi Dubrovnika sa Srbijom od 1358. do 1362. godine“
  • „Službena nazvanja oblasti i mesta u novoosnovanim krajevima“
  • „Ktitori, njihove dužnosti i prava“
  • „O titularima srpskih vladara u srednjem veku“